Wichels

Dialecten > Oost-Vlaanderen > Wichels

Wichels wordt gesproken in Wichelen Wichels bevat 450 gezegden, 2199 woorden en 8 opmerkingen. Alle woorden zijn toegevoegd door onze bezoekers.

PDFLog in

450 gezegden

Aan deze maaltijd zul je wel genoeg hebbenAs ge 't dees op et zèede mor vier uur'n van Gent nie mieër
Ach liefje, heb je je pijn gedaanmor mèen beezeken toch, 'edd'oa zieër gedoan
af en toealle moanschèen'n, alf van 'n tèed, baetèen, mi bott'n
afzienzèen pèere zien
al dat gedoeaal da galèer ( Fr. galère ellende)
al sla je me dooda sloade mae duuëd
alles in aanmerking genomen't ieën buiten 't ander
alles opgegetenmee krot en mot opg'eten
als ikas ekik
Als je over de duivel spreekt zie je / trap je op zijn staartAs ge van 'n duvel sprikt zie-de / tert-e op zèen'n stèert
als vertegenwoordiger werkenop de boan zitten
als we dood zijnas we / ammen uit 'n tèed zèen
altijd welkom, hooras ge wilt, hé
beentje lichtenpu:tje lappen
ben ikben ekik
ben je gek gewordenzèede-gae zot gewörren
ben je nu helemaal gek gewordenzèede nou 'iëlemoal / gielegans op aune kop gevallen
berispt wordenonder zèen voeten / kluëten krèegen
bevallen (een kind krijgen)nar den buët goan, ne klaene krèegen / kuëpen
bewegingen maken (ook fig, : rond de pot draaien of gewichtig doen)pierewetten mauken
bewusteloos / flauw gevallenvan zèen aegen
Bij God (nog aan toe)Begod (nogoantoe)
bij lange na nietbelangenie
bij zijn kraag vattenbae zèen'n schabbernak pakken
bijkomen, tot rust komenop zèen effen kommen
blijf onbeweeglijk zittenboezjeerd'au nie
Boontje komt om zijn loontjeLu:ntjen komt om zèen bu:ntjen (sic: omkering t.o.v. SN)
brutale mondfranke toot
buiten ademt'enn'n oasem
corruptie is er altijddie oan 't potjen zit, lekt
da's erg duurda kost stikken van mensen
da's lang geledend'es lank leen
da's voor mekaar / de buit is binnen't es in de sakkosj
daar heb ik wat beleefddoar ben ik wa tegenkommen
daar heb ik zin inda bèet in mèen bille
daar heb je wat aan (ironisch)ge zèet er vet mee
daar hoef je niet meer op te rekenenda kund'op oan buik schrèven / schrèeft da moar op oan buik
daar kun je nog lang op wachten / je moet geen valse hoop koesterenwacht op d'n duuëvel zèen duuëd as-tje nog nie ziek (en) es
Dan zijn we uit de grootste zorgenTen zèemen mee ons ker van 't èes
dat dacht ik al'k emmet gepaest, 'k oo 't gepaest
dat gelooft toch niemand die het hoortgoat doarmee te biechten
dat hebben we niet afgesprokenazuuë zèen we / zèemen nie getraat
dat irriteert mijik wör er uuërendöl / uuërendol van
dat is allang bekend, dat is oud nieuwsd'es aa niës (nies)
dat is een omwegd'es alom
dat is erg hard (m.n. betreffende voedsel)doar kunde nen boer mee van zèen pèerd sloan
dat is heel oud / uit de tijd van de Romeinend'es uit'n tèed van de Romèen'n
dat is hetzelfded'es 't zelde / zel(f)ste
dat is nogal wat, dat is wel ergda zèen lappen
dat is uitstekend / luxueus materiaald'es sjieken toebak
dat is zijn favoriete hobbyd'es zèen lank leven
dat klinkt niet geloofwaardiges't nie gebeurd, 't ken nog gebeuren
dat kon je voorzien't was te paezen
Dat kun je op je vingers natellen (ook: dat doe ik gewoon niet)Da ziede (gae) van 'ier
dat niveau haal jij helemaal nietdoar kunde gae nie(d) aon tippen
dat ontroert meda pak mae
dat spreekt vanzelfd'es vanaegen, hé
dat vind ik lekkerda 'emmek gèer'n
dat wondje / pijnlijk plekje valt best wel mee't es vaer van au gat, ge moet er nie(d) op zitten
dat wordt vanzelf wel droog't zal wel druuëgen oan de mast
de appel valt niet ver van de boom'n appel val nie ver van den buuëm
de draad kwijt zijnnie mir weet'n va wa uur of wa paroche da ge zèet
de Duitsersd'n Döts
de mussen vallen van het dakde mu:ssen vall'n van 't dek
de stuipen krijgen (fig.)de seskes / ka seskes krèegen
de volgende dagdags doarop
de waarheid niet verbloemend'r gieën doekskes omwinn'n
dit werkt niet, het gaat niet vooruitda ma(r)sjeer nie, 't affeseert nie
doden, vermoordenmanneke min moaken
doe de lamp eens aandoe 't liecht is oan, doe de lamp is oan
dood zijnonder de rössen / de groene zoden liggen
dronkenmi een stuk in zèen frak / vest / kraug / botten / zèene zjielee
dwarsliggend, zich verzettendtzwèes in de zak
een aardje naar zijn vaartjeeen arken nar zèen varken / een oarken nar zèen voarken
Een beetje vervelend dat ik het nog eens moet herhalende paster prik gieën twië kieër vur 't zelde geld
een drukke groep mannende bende Verstuyft [beruchte bende na WOI]
een erge val makenne post pakken
een flink succes boekenei eet 'dnuuëgen afgeschoten
een foto makenne fotto trekken
een gebroken nek't vöz'af
een geheim verklappentussen ons gezaed en gezweeg'n
een heel eindne giël'n end
een kus geveneen bisken geven
Een lange vrouwAs ze valt es ze 't 'alvendeur
een lief hebbenkennis (emm)en
een loer draaienne kluët aftrekken
een poets bakkeneen pee stoven
een slim persoonne fèen'n tieën
een storm in een glas watereen scheet in een fles
een uitkering hebbenvan 'n trok leven
een vrouw die mooi is is nog geen goede huisvrouwvan een schuën toafel kunde nie eten
eender wienen 'ond mee een 'oeëken op
eet dat maar opspilt da mor nar binn'n
eeuwig en altijd, om het even welke dagzondag, werktag, uëgtag, liëgtag
en ga zo maar door / en dit en daten si en la (mogelijk
en nu is het genoegtes amen en uit
er is grote ruzie't zit er 'em bovesaerms op
er is meer dan één hondje dat Fikkie heetd'r es miër dan iën koe die Bloar iët
er is nergens plaatsder es nievers giën plats
Er is onenigheid't es piekapiek
er niet van opkijkener nie van verschieten
er tussenuit geknepend'r vanonder gemuisd
er was geen kipd'r was giën'n ond
er wordt mooi weer voorspeldze geve schuë weer
er zit hem iets dwarsder zit iets in zèen'n neus, d'r zit een scheet verkiërd
er zwaait watd'r zit een vlieg oan de lamp, 't zal er goan stuiven
erg gevat of grappig reagereniets uit zèen botten sloan
Erg opgedirkte vrouwBagadet [bepaald sierduivenras]
erg oud (m.n.: oud nieuws)zuë aad as de wig nar Ruëme
erg vuil / zwartzu: zwert as een scha / as muërkes kluëten / as mollekes kluëten
eruit getrapt zijnmee zèen klieken en zèen klakken buitengevlogen ( Fr. ses cliques et ses claques)
flink aanpakken, vaart maken(van) pillong geven, er een lap / kartets op geven
fluisteren is onbeleefdfezelèers zèen dieven
ga eens even uit de weguit mèene schietlap, uit mèene wig, mekt au
ga er maar aan staanbegint doar moar oan, goat er moar oan stoan
ga jegoade-gae
ga snel eensgoad'aga is
Ga zitten (tegen kind)zet au op au poep
gedraag jevoegd ou
geef eens een handje (tegen kind)gifd'is e polleken
geen bekenden hiermiër volk as mensen
geen cent te makkengieëne rotte kluit
geen rooie cent hebbengiën'n bal emmen
gek zijneen vèes los (emm)en; vangen
geleidelijk aanvan lengs om
gerimpelde (bv. appel), verfrommelde (m.n. kleren)verrompelde
geweldig veel kunnen etene pèerd zèene rug uiteten
graatmager't vel over biën
gratis levenleven van 'n eemelsen daa
grauwen en snauwengroll'n en graën
Guur herfstweer (`Sint-Baafsmisweer`)Boamesweer
haar einde nadertze goa 't nie lang miër trekken
haasje over spelenboksken springen
Haast je eens watost au is een bitjen, avvesseert (au) is
half afgewerkt'alf stèert
hard werkenau bözze afdroan / afdruëg'n, erd labeur'n
heel de geschiedenis, gans het verhaal(g)ieël d'iestore
helemaal in het nieuwgielegoal in 't nief/nieët
helemaal klaar om te vertrekkengelèersd en gespoord
helemaal opnieuwvanèer af oan
helemaal stuknar de vantjes
helemaal, totaal (over personen)mi zèen klieken en zèen klakken / mi krot en mot
het door hebben, in de gaten hebbenin 't snötjen emmen
het gaat hierom, kwestie datkweste da
het gaat vanzelf wel over't zal wel koelen zonder bloazen
het helpt niks, het haalt niets uit't es giën'n avans, d'es niet(s) genadderd, 't bring nie op
Het hemd van je lijf vragen't ae van oa gat vroagen
het hoge woord voerenzèenen tetter roeren
het is een stuk warmer / kouderda schild' een vest
het is er erg kleinge kunt er au gat nie kiëren
het is helemaal raak't est er boef op
het is helemaal versleten (m.n. textiel) / die koffie is te slapge kunt er au mitje en pitje ne nievvejoar dur wens'n
het is je eigen schuld / je hebt het verdiend't es wel bestid / bestikt
het is je geraden't es au geroan
het is juist't est er kluit op
het is stuk't es nar de vantjes
het klopt niettes ni gielemoal zjust
het kost geen moeite't es e flötjen van ne ceng
het loopt anders dan verwacht't es tegen zèen kerre
het niet begrijpend'r nie oan / over uit kunn'n
het valt tegen't es giëne vetten
Het vordert totaal niet't avvesseert (goa vurruit) lek buëne knuëp'n
het zal wel gaan (een manke gaat ook)'t zal wel goan, ne manke goa uuëk
het zit tegen't es van 'n 'ond
hij / zij past zich niet goed aan de regels aanae wild'em nie voegen / zae wild'eur nie voegen
hij / zij vertelde onzinge moet nie zat zèen om te ziëveren
hij bleef maar nadenkenae was oan 't dubben en oan 't paezen
hij doet niet wat er van hem verlangt wordtae wil nie in 't garieël, ae wild'em nie voegen
hij doet of zijn neus bloedtae geboard 'em va krommenoas
hij gokt maar watae sloat'r nar / noar gellek nen blenn'n nar / noar een ae
hij heeft bepaalde grievend'r zit iet in zèen'n neus
hij heeft het zittenae ee't oan zèene rekker
hij is doodae ee zèen pèep oan merten gegeven, zèene körf gezet, zèene klopper gezet, zèen kèes uitgebloaz'n; ae es't goan zeggen
hij is er goed in mensen tegen elkaar op te zettenae ken twieë stiën'n doen vechten
hij is erg vroomae zo Onzieër van 't kruis lezen
hij is gekae vangt / sloat d'r neffen / droat deur / zie ze vliegen / ee ne slag van de meulen g'ad
hij is gierigae zo ne ceng in twieën bèet'n
hij is het slachtoffer / de dupeae es den du:p
hij is ontslagen / zijn relatie is beëindigdae ee zèene conzjee
hij is stiekemae ee't achter zèen ellebogen
hij is totaal niet op de hoogte / weet er niets van afae wit van toet'n of bloaz'n / noch bloaz'n
Hij kan niets met rust latenZèen 'ann'n zèen betingeld
hij kletst onzinge moe(t) nie zat zèen om te zieëver'n
hij kon het niet winnenae oo gieëne puuët mieër om op te stoan
hij praat je onder tafelae prat / klapt au onder taufel
hij reed hardae trapt'n goëd op zèene stèert
hij trekt zich er niets van aanae vèegt er zèen bott'n oan
hij was armae oo nog giën'n naugel om oan zèen gat te kravven
Hij zag er erg slecht uitae kost / kon nie beet'ren mee staerven
hij zal het niet ver schoppenae 'n za'nt nie vaer bringen
hij zat fout (in het verkeer)ae was in deefoo
hij ziet er onschuldig uitge zot 'em onziër geven zonder te biechten
hij zit in een lastig parketae ee 't spek oan zèen biën
hij zit met de gebakken perenae zit mi de gebakken pèer'n / vloan / patatten
hoe heet datoe iet da
hoge eigendunkueg in zèen'n (eur'n) bol / zèen (eur) sterre
hou dat maaraagt da moar
hou je bekaagd au toot (muil, bek...)
hou op met zeurenzoagt tegen au pitjen, 't es famielle van au
hurk evenzet au op aun' uk
ieder om de beurtelk overant
iemand afsnauweniën'n zèen'n neus afbèet'n
iemand die onder het vuil zitmuërke pek
Iemand kwaad / verwijtend toesprekenvan zèen uëren mauken
iemand met veel geld kan er raar mee omspringenne rèeke mens es oardig ( / roar)
iemand opscharrelenne schèer doen; binnenpakken
Iemand uithorenOasem voelen
iets doms zeggen / doenne kamiël / kemel schieten
iets komen halenachter iets kommen
iets of iemand bewakenzèen bedde bei mauken
iets op de mouw speldeniet op de maa spellen, bloaskes wèesmauken
iets van weinig waardeiets uit de sjiekenbak
iets vertellen aan een onbetrouwbaar persoonbae den duvel te biechten goan
iets wat vlug stuk gaattes mor kammelot
Ik ben doodopmèene rekker es af
ik ben hem aan het inrijdenae es nog in rodaazj(e)
ik ga naar schoolik goa nar 't school
ik ga slapenik goa nar mèen'n nest / mèen'n tram
Ik heb alles wel in de gatenmèen uuëgen stoan nie(d) op mèen gat
ik heb boodschappen gedaanik ben commiessen wisten doen
ik heb dat gehouden'k 'em da g'aan / g'agen
ik heb de ogen uit mijn hoofd gehuild'k em d'uuëgen uit mèene kop geschrieëd
ik heb een indigestie't es mae misvall'n
ik heb er genoeg van't es mae verdroten / verliëd
ik heb hem maar heel even aangeraaktik 'em 'em moar rezzekes gerakt / getakt
ik kan er niet de wacht bij houdenik kaen d'r mèen bedde nie bae moaken
ik liet een boertjemèen schelf zakt in
ik merk waar je heen wilt (ook: ik geloof niet dat je dat op die manier gaat doen)ik zie au al kommen
Ik toch nietbakkendoe(n)
ik voel me helemaal niet fit / gezondik ben gieën sjiek toebak wèerd
ik was erg bangik oo d'n dauver op mèen lèef
ik zal het / hem / haar totaal niet missen'k zal er gieën'n troan om loaten
Ik zeg het je klaar en duidelijkd'es plat Vlams
Ik zeg liever niet waar ik heen gaik ben mee den ond nar 't smes
In Aalst, via de VijfhuizenIn Alst, last / lost de Vèevuiz'n
in de buurtkört bij de deur
in gesprek rakenoan de klap geroaken
in haar / zijn / hun blootjein euren / zèen'n / uiren bluuëten
in het buitenlandin de vremden
in Wetteren-Ten-Edeop D'n Ië
je bent aan het liegender stoat e zwert kruis op oa vurruëfd
je bent chaotisch bezigge wit va veur'n nie da ge vanachter leeft
je bent er vlakbij, het ligt / staat naast jeas't een 'ondje was dan woard'al gebeten / oo't een 'ondje gewist, ae oo au allang gebeten
je bent uitgetekend diege zèet gedroad en gesponnen dendiën'n
Je bent zo dom als een ezelge zèet nog dommer as 't pèerd van Christus / as de boeren van Olen / te dom om de boer'n 't 'elpen te donderen
Je boekt geen vooruitgangGe goat achteruit gellek de ziëldroars
Je doet / zegt iets domsIn Lee zitte slimmere
je doet niet wat ik zeg't es oa verloren gezaed
je haar is langEs aune kwaffeur duëd / spaorde vur een matras
je hebt het van geen vreemdeg'et oan oard noar / nar giëne vremd'n
je hebt hier niets in de melk te brokkeleng'et ier nie(ts)in de pap te brokken / niets te retteketetten
je hebt hier niets te zeggeng'et ier niets te bassen
je hebt sjansg'et bekèeks / bekeks
je hebt teveel opgeschept (ook: je wil meer dan je aankunt)au uëgen zèen gruëter dan oan'n buik
je hemd hangt uit je broek / rokaun drappoo angd' uit
Je hoeft anderen niet na te apen - niet in alles te volgenAs 't er iën'n in 't Schelde springt moe d'r nie achter springen
je kan er niet mee samenwerkend'r es giën uis mee 't aug'n / aag'n
je komt net kijken't ael es nog nie van au gat gespoeld [hoewel dit nergens terug te vinden is moet `ijl` hier `vruchtwater`betekenen] / ge zèe nog nie druëg achter au uëren
Je laat geen enkele kans voorbijgaanGe zo vliegen vangen mee au gat as ge 't op tèed kunt toenèepen
Je legt dat onvoorzichtig neerAzuë roeën z'in Bru:ssel d'aeren in de körf
je moet je er langdurig voor inzettenge moet er oa devuër'n vur doen
Je vertrouwt anderen te snelAs ge nen 'ond mee een 'oëken op ziet goa'der mee mee
Je wil het onderste uit de kanGe zo(t) ne kae 't fel afstruëpen
je wil het onderste uit de kange zo ne kae 't fel afstruëpen
je woonhuisau'n tuis
je ziet blauw van de kouge zie purper en bla van de ka
je zult er moeten aan wennen (ook: voordeel door hebben)'t zal au / au gat voaren
jeetje zegamai (mèen frak)
jij / hij knijpt megae / ae nep mae
Jullie zijn 's nachts druk in plaats van te slapenguir slapt gellek de muiz'n in 't meel
jullie zijn te laat om mee te helpenguir zèet gellek de kloons, guir komt as 't gedoan es
kan ik binnenkomenes't er giën belet, mesant da nie
kapot, stuknar de vodd'n, in stikken vanieën
kieskeurig zijn't moet (allemoal) geschilderd zèen
kijk eens wie we daar hebbenkek is wie dammen doar 'emmen / 'en
kijk eens, kijk eens evenkek is, kek ne kiër
kom eens langsge moet is afkommen
kreunen en steunen, veel klagenkreften en klaugen
kruis of muntkop of let(-ter)
kwart overkart noa
langzamerhandoe langer oe mieër
laten we dat maar doenlammen / lommen da mor / moar doen
lekke (fiets-)bandplatte tube
luister eens even (naar wat ik je ga zeggen}uër ne kiër ier (wa da'k au zeg)
maakt niet uit watnemport wa
maar zus en zovan 't 'alverdrae donker, 'alven bak
men is er vol lof overze roepen d'rover
men loopt hier in en uit't es 'ier precies een duivekot
met al je huisraadmi giël aun bataklang / santeboetiek / au pottekarree
met al je toebehorenmee íël oan bataklang
met duidelijke tegenzinmee azuë een azèengezicht
met grote haast, met alle middelen erheente post en te pèerd d'r nartoe
met grote ogenmee uëgen gellek bollantèerns
Met Lichtmis is er geen vrouwke zo arm of ze maakt haar panneke warmMi Liechtmes est er gieë vrâke zu aerm of ze makt eur penneke waerm
met pijn in het hartmi pèen in 't ert, mi ertziër
met tegenzintegen mèene (zèene, uldere, eure...) meug
met weelderige lichamelijke vormengoe besteld
Mij niet gezienmèen uëre pierroo
mijn hoofd barstmèene kop sload uëpen / oëpen en toe
Misdienaar zijnDe paster zèen sleppen droagen
Moet je een klapMoe'k au nen ellewèt geven, moe'k op oa smoel sloan
mokkend zwijgen (ook: gebarentaal gebruiken)stommen ambacht doen
mooi van ver, verre van mooischuën van vaeren, vaer van schuën
mosterd na de maaltijdvèegen noa poasen
naar toilet gaannar de koer / nar achter goan
nadelige taak / gebeurtenisge zèet er vet mee
Nee, dat is niet zoBa 't'n doët
net is een onbekende voor jouge kent 'em van oar noch pluim
net op tijdzjust inteds
niet in orde (ook: wat verdacht)nie in 'n auk
niet mee te maken hebbengiën affèer'n mee en / emmen
niet officieel, in het geniepachter d'aug
niet willen luisterenueren as tellueren en nog nie ueren
nog een kleine inspanningnog efkes een efforken
nog niet eensalleens nie, allis nie
nou slimmerikawel avvekoat
nu heb ik je te pakkennoa emme'k oa
nu is het genoeg't es mae verdroten / verlieëd
nu is het mijn beurtnoa es't mèen'n toer
Nu moet je wel even doen wat ik zegik zal oane kop / oan neus tussen twië uuëren zetten [plagend, tegen kind]
om de haverklapalle vèef voet
om de haverklap langskomengezoën en gebroan zitten
om de twee dagenalle verander'ndag
om het even wienen 'ond mee nen 'oëd op
onaangenaam bericht / taakbescheten kommiesse
onder de plak zittenonder de slets / sloef liggen
onderschat het / hem / haar nietmispakt er au nie oan
onenigheid in het gezinde kat zit in derloezje , tes ruzz'instratjen
ongeduldig zijngieën geduren emmen
ongehuwd samenwonenover den böstel getraat
oninteressant, flauwtes mor platte pap
ontslaanzèen / euren bong geven
onverwacht arriverenkomen toestuiken
onzin vertellentes zjiëver in pakskes
ooitin't joar stillekes
op de pof kopenop de plak kuëpen
op de proppen komenvur de pinne komm'n
op een houtje bijtenop zèen kinne kloppen
op elk potje past een dekseltjeop ieder potjen past e schefken
op hem / haar afgevenop zèen / eur kap zitten
op ieder potje past een dekseltjeop elk potjen past e schefken / schilken
op iets belust zijnop iet vlassen
op je hurken zittenop oan'n uk zitten
op om het even welke dag, voortdurendzondag, werkdag, uëgtag, liëgtag
Op sterven na doodae es mor d'uëgen toe te nèepen
Op zijn dooie akkertjezoo'k-will'ek-jaa'k(, telt de stiënen ewa vur mae / vur mèen voeten)
op zijn hoofd gevallen / geslagenop zèen kezze gevall'n / geslegen
opeensop ne slag en ne kiër
oud(er) wordenaa(r) wörren
overschatten, te hoog opnemenspel va mauken
pas je een beetje aanvoegd'au
perplexvan d'and Gods geslegen
plankgas gevenplansjee geven
protesterenvan oan'n neus mauken, opspeel'n
pruilenzèen / eur lep trekken
puinzooide Verwoeste Gewesten
rechtdoordik over dun
regenvlaag met regenboogtes kerremes in dhelle
rondje voor iedereentoernee zjeneral
Ruw met iets omspringenAzuë roeën z'in Bru:ssel d'aeren in de körf
scheer je wegmekt au
slecht slapen, wakker liggenslaupen gellek de muizen in 't meel
slimmerik, uitgeslapen mannetjeBoerke Noas
stap voor stapmi een bitjen tegelèek
sterk van opvatting of partij veranderenzèen kazakken droan
stevige kost [fig. + lett.]zwoaren toebak
stilzwijgende ruziestommen ambacht
stoor ik / storen we nietest er giën belet
te veel geld uitgevend'n dieren tèed inbringen
tegenslag hebben't oan zèen fles / zèene rekker emmen
ten bedrage vana rezzong van
terwijl ikbinst da 'kik
tot de bodemtot op den bom
totaal belachelijkzuë onnuëzel as dat gruët es
traag van begrip, een mening of feit niet willen aannemenduur de komprenuur (`flamingisme` Fr. dur, comprendre)
uit alle macht (~iets willen)malgree, malgree boogree
vaakalle vèef voet
van de regen in de drupvan de regen in d'n drop
van een kale kip kun je geen veren plukkenne kae kunde nie struëpen
van het kastje naar de muurva ponsjes nar pieloates
van hetzelfde laken een pakvan 't zelde lauken een broek
van katoen gevenbözze geven
van mening veranderenzèen kerre kieëren
van slechte kwaliteitvan 't zeveste knu:psgat / knuëpsgat
van wie ben jij een zoontjewiens manneke zèede gaae
veel beloven / praten zonder iets te doenuitleggen en pitjes tieëkn'n
veel drinkendrinken gellek een koe schuuën watter
verbaal tekeer gaanvan oan tek mauken
veronderstel nu eenspak noa ne kiër
verstrooid, afwezig / dementnie goe bae de zèen'n
vertrekkenhet afterten, schippes zèen
verveel je je nietverlieëd au nie
verwend nestbedorven stront
Voetje van de vloerKatjen 'uuëg
voor de gek houdenveur 't lapken aan / agen
voorspraak hebben door iemandne pistong emmen
vuile nagels hebbenin de raa zèen
waag het eensavventuurn't au ne kieër zi
waag het eenstèevet au ne kieër
waar ben je naar op wegwoar zèede noar op schok / woar goede noartoe
waar danwoar den / ten
waar zijn mijn klerenwoar es mèen dingen
waarom dat danwo(r)veur(n) da(-dde) den, vurwa da den, waarom da ten
waarom kijk je zo naar me'ek iet van au oan
wachten (staan -)stoan schilder'n
wat ben je van planwa zèede va(n) zins
wat denk je welg'et 't goed op, gaae
wat heb ik nu aan mijn fiets hangenwoar bennek noa mee getraad
wat heb je er aanwad 'edde doar oan
wat is er aan de handwad-est er, wa schilt er
wat is er met jou gebeurdwa zèede gae tegenkommen
wat moet ik doenwa moek doen, wa moenek doen
wat moet je hebbenwa moed'emmen, wa moed'en
wat riskeer je, wat houdt je tegenwa let er au
wat voor een ~wa vur iën'n, wa vur ne ~
weet je dat nietwitte gae da nie
weet je watwitte gae wa
weet jijwitte-gae
weggaan, ervandoor gaanzèen schip afkuis'n
Welkom, welkom lieve maart, dat je met mij naar het graf niet vaartwellekom, wellekom, lieve meirt da ge mi mei noar ' t graf nieën veirt
wijten aan iets / iemandop iet / iemand steken
wil je dat gauw aannemenmèen 'and es gieën uitangberd
ze doen ijzig tegen elkaar't es zwert (tussen uir / ulder)
ze had er op gehooptz'oot er eur buuën'n op te wieëk gelaaed
ze heeft (mechanische, bv. met auto) pechz'ee brauk, z'ee stikken
Ze heeft een kind gekregenZ'es nar den buuët gewist / ze kom van den buuët / hee ne klaene gekocht [baby, s werden door een boot over de Schelde gebracht i.p.v. door de ooievaar]
ze heeft het in de gatenz'ee't in 't snotjen
ze heeft het uitgeschaterdz'eed eur een kriek gelachen
Ze is zwangerz'es teeg'n nen büm geluuëpen / z'eed in 'n appel gebeet'n / es in poziesse
ze was beledigdze was op eur tieën'n getert / getorten
ze willen mij beetnemen't es 'ier va 'k zal au goan 'emmen
ze zien vliegenvangen, oan 't vangen zèen
ze zijn nu erg goeie maatjes't es vrieë wiet tussen uir / ulder
zeg het eens gauwzegge't aga is
zet hem opgif bözze / allee vuruit
Zich (m.n. beroepsmatig) niet kunnen reddennie weten van wad out pèelen mauken
zich afbeulenzèen kas / bözze afdroan
zich dom gedragen'n uil uit'angen
zich erg inspannenva pielong geev'n
zich nergens zorgen over makenlat de boer'n mor dössen
zichzelf overschatten, dik doengruuëte kluuët'n 'emmen
zij heeft alle pechzae es de siegaar
zij kijkt naar jeze kek(t) nar au
zo dood als een pierzu / zuuë duuëd as ne pier
zo plat als een dubbeltjezu / zuuëplat as een vèeg
zoals afgesprokengellek dammen gezaed (emm-)en
zorgeloosmee alle bonnuir
zwaar beladengeloan gelek ne muilezel
zwaar wegen, moeilijk te tillen / dragenwegen gellek ne duuën 'ond
zwartepieten (kaartspel)de zot verjaugen

2199 woorden

- hij (na vragend werkwoord)-tje (bv. komtje, istje)
's avondstsauves
's middagstsnoens
's morgenstsmaerns
's voormiddagsin de vurnoen
(bier-)krat(bier-)bak
(graan-)molen(groan-)meulen
(jongen) werpenjongeren
(jute) zak, baalboal
(licht-)bruine suikerkassonade
(maar) nee, hij (het) toch welmor ba'ndoet, aba'ndoet
(maar) nee, zij (ev.) toch welmor baze'ndoet, abaze'ndoet
(maar) nee, zij (mv.) toch welmor baze'ndoen, abaze'ndoen
(munt-)dropbelga
(uit-)broeden(uit-)broeën
(van) jullieuir, ulder
(zich) aanpassen(em / eur) voegen
(zoete) bloedworstsuikertriep
(zwaar) werklabeur

A

aaien, knuffelenflossen
aal, gierbèer
aalbes(-sen)troskesbees (-bezen)
aalemmerbèerloëten
AalstAlst
aambeien't speen
aan het eind van't enn'n
aanbakkenaonbroan
aanduwenoandaugen
aangekomengerreveert
aangetekende briefrikkomandee
aangetrouwdoangetraad
aangezichtwezen, smikkel, toot, smoel
aanhanger (v. auto)remork
aanradenau(n)roan
aanrakentauken, takte, getakt
aanrechtpompstieën, pompbak
aanstekerbriekee
aanstellerkarottentrekker, karotjee (medisch); sjiekee (bij sporten)
aantrekkelijkappetèetelek
aanvaardenoanvèer'n
aapaup
aardoard
aardappel in de schilpellepetat
aardappelen, gebakken -gebruineerde petatten
aardappelloofpatattengroes
aardappelschilmesjepetatteschelderken
aardappelzetmeelpattattenblom
aardbeierrebees
aardeèerde
aardedonkerpikkendonker, piekendonker
aardwormteek
abondance (bij sommige kaartspelen)alvendans
abribu:skotjen, wachtkotjen
achteroverachterwèersover
achteroverdrukkenschieëfsloan
achterstevorenkonteverkieërd
achterwerk (ir.)koffrefaur ( Fr. coffre fort)
achttiendeachttienste, achttienst'n
adem(en)oasem(en)
advocaatavvekoat
afborstelenafböstelen
afglijdenafrèezen, afsleren
afrikaantje (bloem)stinkerken
afslaanafsloan, sleeg / sloeg af, afgeslegen / afgesloan
aftroggelen, ontfutselenaflutsen
afvoerputjemozeput
afwasbakpompbak
alle(s)aal (bv. `ge meug 'et aal 'emmen`)
alleenallieën
allemaalamoal, allemoal
allemaal (samen)(allem)oal (baieën), aal baieën, allegoar
alleslijmkoltoe
alsas
alsjeblieft!nem!
altijdalz(e)leven, attèe(d), altèe(d)
alvorensalieër, vurda
alweeraweer, weeraa
anderhalfiën'nalf
andersomauvereg(t)s
animeermeisjeantreneuze
AntwerpenAntwaerpen
appelblauwzeegroen, onbestemde kleurappelblaziëgroen
appelmoesappeltrot
appendicitisappandisiet
armaerm
arm(zn.)aerm
armbandbrasselee
Arme KlarenAerme Klèeren
armen, (van bv. kruiwagen)tremen
armoeaermoe
asbaksandrijee
assenkruisjeassekrösken
autootto
autobus, touringcarottobu:s
autopechbrauk, stikken
autoscooterbotsottoos
auwau(w), oetsjewae

B

baantje, weggetjebantjen
baardboard
BaasrodeBoasruë
badhanddoekspons'anddoek
badjaspenwoar
badpakmajoo
bagagedragerportbagaazj
bahae(-kes), bae
bakkebaardenfavrieën (
baksteenbriek, bakstiën
bal(-len)geld
BalegemBoalegem
balpenbiek, stilo
banden (bv. auto-)bann'n
bandrecorderbandopnemer
bang, benauwdschau, benaad
bangerikschaupuit, broekschèeter
bankschroefbankvèes
barakbrak
baren (bevallen)boaren
baren (kinderspelletje), golvenbaren
barst(en)be(r)st(en)
batterij (van apparaten)piele
bedbodemressoarbak
bedevaartbeeweg, beevoart
bedriegenbetoepen
beeldjepostu:rken
beenbiën
beenhouwerbiënaar
beestbiëst
beestjebiestjen
beetjebitjen
beffenminetten
beginnen, begon, begonnenbeginn'n, begon (begost), begost
behalveb'alven
beigebèesj
beitelbieëtel
bejaardenhuisaamannekesuis
bekijken, opnemen (bekijkt je)bekèeken (bekekt oa)
belletje lellenbelleken trek
benauwd, klam (weer)doef
benentremen (schertsend of pej.)
benieuwdbenied
benijdenbenaen
benzinenaft
bepotelenoverpampel'n, bepuëtel'n
bergbaerg
BergenmeersenBaergemèessen
BerlareBèerlèer
berm, graskantgeskant
beroepsmilitairboeffer
bes(je)bees (beezeken)
besmettelijkbetraupelek
besmeurd, onder de vlekkengeplekt
bestelwagenkamionnet
betalenbetoal'n, lammeren
betonsteen voor snelbouwassestiën
betrappentrappeer'n
beunhaas. knutselaarbriekoleur
beursbözze
bevrorenbevrozen, vervrozen
bewegen, zich verroerenboezjeer'n
beziensbekèeks, bekeks
bezorgdbezörgd
bezorgenbezörgen
BHsoetjeng, soetjein
bicepsforsballen
bicepsforsbal(-len)
biddenbidden, lezen
bidprentjeduëbieldeken, duëprentjen
biedenbiën
bierviltjebierkartjen
bietenbiëten
bieten (voor vee)betrauven
bietsenafschoepen
bigvig (mv. viggen), viggen (mv. viggens)
bijbie
bij hen, in hun omgevinglastuirent
bij jullie, in jullie omgevinglasteguirent, lastuirend
bij ons, in onze omgevinglastonzent
bijenkorfbiekörf
bijgeloofsuperstiesse
bijnabekan, bekast, ost
bijna zekernegen van de tien
bijna, haastost
bijvoorbeeldbaevurbieëld
biljartbieljaar
binnenkortbinnekört
bioscoopsienema
blaadjebladjen
blaarblaen
blaasbloas
bladerenblaoren
blaffenbassen
BlankenbergeBlankenbaaerge
blauwblaa(t)
blauwgeschelpte (duif)blageschelpt'n
blauwselblaasel
bleekneusbliëkschèeter
bleekwaterood'zjavel, bliëkwatter
bliksemenemellichten, weerlichten
blindblend
blindeblenn'n
bloedbloe d (extra lange oe)
bloedenbloën (oe + doffe e)
bloedworst ( ~met rozijnen en suiker)triep (suiker-)
bloemblom(-me)
bloemkoolbloemkuël
bloempotblompot
blootbluët
blootvoetsbaervoets
bluffenblage(u)ren
bluffer, opschepperblageur
bobijn, klos (garen)tuit (twèen)
bodembom
boekentaskarnasjèer
boeketboekee
boenen (met was)siereer'n
bokaaltjebokalleken
bonbonspralien'n
bonjeboel
bontjasvellen frak, pelzemantel
bontjemieneken
boodschapkommiesse
boogbuëg, boog
boombuuëm
boomgaardbuuëmgoard, bogerd
boomschorsbuuëmschö(r)s
boonbuuën
boontjebu:ntjen
boorbuuër
bootbuuët
bord (diep -, plat -)telluër (diëpe -, platte -), talluër
bord (etens-)telluër, talluër
bord (uithang-)berd (uitang-)
bordeelkabberdoes(j)ken
borenbuëren
borrel(tje)druppel(ken)
borrelen, opborrelenbroebelen
borsttet, mem, loes
borstbol (Wycam's ~)böstbol
borstelböstel
borstjestetjes
borstzakdoekjestoeferken
boterhambotteram, boot
boterhamworstservelaa
bouwenbaaën
bouwvakkertravooman
bouwvakkertravowaerker, travoman
box (v. kind)perk
braadworstsosies
braakselspoagsel
braambesbrembees
brabbelenbroebelen, brabbelen
bradenbroan
BrakelBraukel
braken, overgevenspaugen
brandenbrann'n
brandhoutstoovaut
brandweerpompiers
brandweermanpompier
breedbrieëd
breienbraaën
breinaaldpriem, braenalde
breiwolsoa, braewol, sajet
brengenbringen, brocht, gebrocht
bretellenbrittell'n
brillantine, haargelbrielkrèem, briejantiene
broekveer, fietsspeldvelospelle
brommertjemobielet
brood(-je)bruuët, bruuëken
broodbelegvuropaubruuëd (-zèenbruuëd)
broodje (ovaal)sandwiesj, piekolo
broodje (rond)pistolee
broodpuddingpottink
brouwer(-ij)braar(-ae)
bruggetjebrugsken
BruinbekeBrenbeek
bruiswaterspuitwatter
BrusselBru:ssel (halflange U als in Bruxelles)
Brussel-Noordde nour
Brussel-Zuidde miedie
BrusselaarBru:sselèer, kiekefretter
buikpijnbukpèen, bekpèen
BuikspekZoet. Geregelt
buitenland(er)vremden
buitenspel, offsideofset
bultoebel
bumperbaarsjok
bundelbussel; bu:ssel
bundeltje, plukje (stro, hooi...)busselken; bu:sselken
bunzingfis
burgemeesterburremiëster, berremiëster
BurstBöst
bus (bv. jerrycan, drinkfles)biedon(g)
buurmangebuur
buxus(-haag)palm(-oag)

C

cabrioletdeekapottabel
caféstammenee
carbonpapierkalkeerpapier
cat eye knikkerkatt'nuuëg
catechismusles, catecheseliërink
caviaziërat, stiënrat
ceintuursentuur
cent, muntstukseng
centrale verwarmingsjofaasj, sjofaazje
centrifugedruuëgzwierder
chicoreipeen, sjiekorae
chocoladesjoklat
chronische bronchitisbronsjiet kroniek
circussierk
cliëntelekallandieze, klandieze
clown, grapjaskloon
clubklu:p
colakokkaa
collecte (in kerk)stoelekesgeld
collielassie
competentkapabel
conclusiekonkluze
condoomkappoot
contactpunten, onderbreker (auto)viesplatienees
corduroy, manchesterribfulloer
cowboykobboa
creperenkreveer'n
custardpapkrempap

D

da's evidentd'es vanaaegen
daardoar
daardoordordeur
daargindsginter
daarheennar doar / nar ginter
daarlangslast doar
daarnanardien, nordien
daarnetdoar res, durrés, doarzju:st
daasboal, goasvlieg
dag, dagendag, daugen
dak, dakendek, dauken
dakbalkkeper
dakbedekkingroëfing
dakgootkornies(j), dekgoot
dakpandekpenne
damesfietsdammevelo
danté, ten, taen, tenn'n, tunn'n
darmdaerm
dartenvogelpieken
dartsvogelpiek
dat van jullie / van hen't ulder, 't uir
dauwdaa
de draak steken metin zèen / eur / uir / ulder zakken zitten
De Halte (Station Serskamp)'n 'Alt
de onzedons
de Oude Belgend'Aa Belgen
de pot opfoert
de tandarts'n dantiest
decoratiedekoroasse
deftigsjiek
dekensarzje, sarsj
deksel(-tje)schèef (schefken), scheel (schilken)
DenderleeuwDenderlieë
DendermondeDaerremonne
denkenpaezen
deugnietgaljaar
deukbluts. buts
deurpost, deur- / raamkozijnkassement, deurpost, kozzèen
deze morgenvandemaern(t)
diarreeafgang(k), schèeterae
dichthoudendichtagen, toeagen
dieetrezjiem
Diepestraat (oude naam Brugstraat-N.Diepestroat
dierenartspèremieëster
dikke knieën / X-benenmuttekesknien'n
dikwiijlsdikkels
dimlampenkruisliechten
dinsdagdèessendag
diplomadieplom
discussiediesku:sse
disseldèessel
disteldestel
dit't dees
dobbelsteentèerling(k), dobbelstieën
doelmankieper
dokterdoktoor
dolgraagduegèern
dom lachengalferen
domme vrouwkalle (grote knikker), trien, seute
dommeriktroët'n, annewuit'n
domoor, dwaasmerteko
domwegdomgoawig
domweg, langs zijn / haar neus wegkwansuis
donker wordendemster'n
doodduëd
doodop, doodmoeduëtop
doodskistduëdskiest, lichter
doodskopduëtskop
dooierdool, duër
doopsuikerkiendjessuiker, duëpsuiker
doordur
doorbijtendeurbèeten, durbèeten
doorhebbendeur 'emmen
doormidden't alvendeur
doortrappendeurterren
doorweektdurwiekt, deurwiekt
doorzettingsvermogenkerrazje (
doos(je)duës (du:sken)
dorsendörsen, dössen
dorsmolendörsmeulen, dösmeulen
dorstdöst
douchestörtbad
dovenetelmelktingel
draaddroad
draagbaardroagboar
draagbaardroagbèer, droagboar
draagbalk, stalen balkpoetrelle
draagbare radioportatief
draai (een - geven)zwing (een zwing geven), droa
draai(en)droa(n)
draaiend, met een flinke bochtdroalings
draaierigdroalu:s, droalus
draaizeefpasfiet
dreigendriëgen
drempeldaerpel, dörpel
dreumespagadder
dribbelentriepolleer'n, tripelleer'n
driedrae
driepootdraepikkel
driewielertriportuir, triporteur
drildedder
dringendrummen
dromendrümen
droogrekdruuëgrek
droogtrommel, centrifugezwierder
droomdruuëm
dropveterrekker
drukte, gedoe, ruziebagaar, lagèer
duimspijkerpienèes
DuitsDöts
DuitserDötser
DuitslandDötsland
duizeligdol
duizendduzend, du:st
durfal, drieste kerel (ook ironisch voor drukke jongen)briegang ( Brigand)
durven'em avventuren, daerven
duur (niet goedkoop)dier
duwdaug
duwendaugen
dwaas (bn.)dwoas, malluuëtig
dwaas (zn.)merteko, wietel
dwangvoorstelling, obsessieopsesse
dwarsdwèe(r)s
dwars doorlossendeur
dwarsdoorheenlossendeur
dweildwael
dwergdwaaerg
éclairsjoeken

E

EdingenInghiën
eekhoorniëkuërn
eeltigverwieërd
eeltplek, `weer`wieër
éénieën
één aprilverzennekesdag

E

een doorzetternen 'ardi
een maîtresse hebbenoanagen, oanaan
een scharrel opdoenbinnenpakken
eendinde
eentjeientjen
eerlijkieërlek
eerlijkiërlek
eerst(e)iëst(e)
Eerste WereldoorlogIëste Wèreldoorlog, Gruëten Oorlog
eetkamereetplats
eeuwigiëwig
eeuwigheidiëwigaed
egeeg
egeegde, eg
egelörs, stekelvaaerken
eggen (ww.)eegen
ei(-dooier)ae(-dool, -duër)
eierenaeren, (tegen kinderen:) tiekenaekes
eierschaalaeschelp
eigendomdoening(k)
eik(en)ieëk(en)
eikelaaekel
eind (aan het - van)'t enn'n
eindje / dekseltjetsjoepken
eitjesaekes
eiwitaewiet, 't wiet van een ae
electriciteitelletriek
electriciteitspaalelletriekstoak
elkaarmekoar. mekkander, makkander
elkandermekkander, makkander
ellendemizere
emmerieëmer
emotiealteroase
EngelandIngeland
EngelsenIngelsen
enige (de -)enigste
enkel(m.n. -knobbel)knoesel
er naast grijpen (ook fig, : te laat komen om iets te verkrijgen)mispakken
erg ( helemaal niet zo best)graelek, aerg
erg ( hevig, sterk)naeg (bijw.), vrieën (m), vrieë (v), vrieëd (o)
ergensieverst, ieverans(t)
ergeren (zich -)zèen kas opfretten
ergeren, vervelend zijnambeteren
ernaastdurnéves(t)
ErpeAerp
ervandoor, foetsieribbedebie, schippes, schampavie, wig
ervaren (ww.)ondervinn'n
erven, erfde, geërfdaerven, aervde, g'aerfd
erwtaert
erwtensoepaertesoep
etageverdiep
eteneet'n, boeffen, fretten, bieken
eventjes, lichtjesres, rezzekes
expertexpèer

F

failliet, verwoestgerinneweerd
familiefamielle
fanfare't mezziek
fauteuilzetel
februarifibbrewoare, fivvroare
feestfiëst
fierpront
fietsveloo
fiets (met achteruittraprem)torpedo
fietsframekadrang
fietspompveloopomp
fietsreflectorkatt'nuëg
fietsstuurgiedong
fietsversnellingsteek
fietsversnellingsapparaatverzet
fijnfèen
filmfielm
flatgebouwbielding ( building)
flauwteflaate
flauwvallenvan zèen aegen / zèene sies goan
flessendopkapsule
fluisterenfezelen
fluitenschuifel'n
fooi, zakgelddrinkgeld
fopspeentu:t
forse of drieste mangaljaar
fototoestelkoddak
fout (bij voetbal)foel
frangipanefransipan
friteusefrietketel

G

gaan wegoamen
gaan zitten'em afkappen
gaat hijgoat-sje
garentwèen
garnaalgèernoart
gasgaas
gasfornuis, gaspitgazevier
gauwgaa, agaa
GavereGauvere
gebaar (mooi -)zjest
gebakjepatteeken
gebarstengebe(r)st'n
gedeeltelijk, zus en zo'alvelings
geduldgeduld, pasjense
geelgèel
geen enkelegiën'n iën'n
gegadigdekalant
gegeteng'eten
gehaastgepresseerd
gehakt (gemalen vlees)gekapt (ook: gemoalen ~)
gehandicaptgebrekkelek
gehandicapteduts (m.n. geestelijk -), gebrekkigen
geheugenmemoore
geil, bronstig (hond), loopsieët, (teef:) luëps
geitgaet
gek wordendeurterren, zot kommen, ne slag van de meulen krèegen
gekookte hamgezoën eps
geldkluiten, ballen
gelegenheid, buitenkansokkaz(j)e
gelukkig toevalsjans
geluksvogelsjansaar
gemalen baksteenbriekaljong
gemeentehuisgemi:nt'nuis
geniepig persoonfoefelèer
GentenaarGent'nèer
geraamtegeramte
GeraardsbergenGiërarsbaaern, Gieroarsbaaern
gereedgerië(d)
gereed, klaargerieëd
gereedschapaloam, griëdschap
gereedschap, alaamaloam
gerookt (vlees)geru:kt (vliës)
gerstgae(r)st
geruit (bv. hemd)karroo (bv. em)
gespgeps
gestreeptgestript, mee / mih stripkes
gevangenisbak, priezong
gevenge(v)en, ik gif, ik gaaf, ik em gege(v)en
gevraagdgevraugd
geweergewèer
geweerpatroonkartoes(j)
gewoontegewu:nte
gezegdgezaaed
gezinfamielle
gieremmerloeëter
gierigaardpinne
gietvloersjappe
gijgaae (mv. guir / gulder)
gildenhuispatronaazj
gindsginter, ginder
gipsploaster
gisterengiester'n
glas, glazenglas, gloazen
glijbaansleerplank, rèesplank
glijdensleren
gluurder, kijker, gapergauper
goedgoeëd
goed verzorgd, mooipertig
goederentreinmarsjandies
goeiegoeën
goeiedagdjuir
goeiedaggoeëndag, djuir
golven (van haar)bekken
goochelaarschammoteur, goochelèer, guuëchelèer
goochelengoogel'n, guuëchel'n
gooienroeën
gootgrep, zjep
gordijnstörs, storzj
goudgaad
goudengaa(n)
gozen, gutsenguuëzen
graaggèern
graandorserdösmeulen
grasges, gres
grasmaaiergesmasjien, gesmoar
graspolgespol
grasveldblieëk
grasveld, gazongazong
graszoderös, zuë
gratisvurniets
grauw (kleur)graa
gravel(-steentjes)rekel(-lekes)
gravengrauven
groeigroë
groeiengroeën
groeiengroën
groentengroensel
groepkómpanie
Groevestraat (thans: Statiestraat)Groefstroat
grommen, mopperengrollen
grootgruët
grote knikkerkalle
grote salamibloende (
grote schoonmaakgruëte kuis
grote teendikken tiën
grove bezemstroatvèeger, grovven böstel
gruwelijkgraelek
gulpspriet
gulzig persoonschoefel(èer)

H

haagaug
haantje de voorste'antjen de vu:rsten
haar (bez. vnw.)'eur
haar (hoofd-)'oar
haarscheidingschië
haarstukjepostiesj
haas'oas
haas (als in ossehaas)boef
haascarbonadestoofkrap
haastigostig / astig
had(den)ik oo, gae / ae oo(t), wuir / wulder oomen, guir / gulder oot, zuir / zulder oon
hagelaugel
hagelenaugel'n
haken (ww.)krosjeer'n
hakmesommes
halfeen, halftwee enz...alverieën, alvertwieë enz... tot alvertwalf
halfweg('t) alverwegen
hameps
ham (gekookte -)gezoën / gezuën / gekokt' eps
hameraumer
handelaarmarsjang
handelsreizigervwojazjeur
handkarsteekkerre
hands (voetbal)ens
handtaszjakosj / sakkosj
handvol'affel
harderd
hard rennenspieëten, spiet'n, gespiet
hard rijdenvlammen, vlassen
hard wrijven / proppenfrotten
harde slagkerremel(le), galet
hardsteenarduin
haringèerink
harkrèek, rieëk
harken, harkte, geharktrèeken, rekt'n, gerekt
harlekijnarlekeng
harten (kaarten)erten, ertes
haverauver
havermoutauvermout
hebbenen, emmen
hebben en houdenbataklang, pottekarree, reutemeteut
hebben, had, gehad'emmen, ik oo, ik em g'ad; 'k 'em, g'et, aae ee(t), wuir (wulder) 'emmen (en), guir (gulder) 'et, zuir (zulder) 'emmen (en).
heelgieël
heen en terugallee ee retoer
heen en weerommesweer
heen en weer lopen (loper)drevelen (drevelèer)
heftruckklark
heibelbagaar, ambras
hek'ekken
hel (de hel)'el (d'el)
helemaalgielegans, gielegoal, grat, ieëlemoal
helling, taludtallu
hemd(je)'em(meken), lèeveken
hemel'emel
herenfietsbaarvelo, mannevelo
herfstnoajoar, 't vallen van 't blad
hersentrombosegerakteid
hertsleerdèen, dèem
het Oud Dorp [tot 1870 dorpscentrum bij Paddenhoek]'t Aat Dörp
hetzelfdeva 's g'lèek'n
hetzelfde, dezelfde't zelde, de zeld'n
hijaae
hiksnik
hinderen, tot last zijnbesanten, messanten
hinkenpikkelen
hobbeloebel
hoedhoe d (extra lange oe)
hoedoeëd
hoedje'oeëken
hoekschopkorner
hoge hakkenuëg'ielen
hoge schoenenbottien'n
hommelbombie
hondenonn'n
hondenhokonnekot
hondenmandonnemanne
hondenvlees (voer)onnevliës
honingeuning(k)
hoofduëfd, (kezze, sterre)
hoofdkaasuëflak
hoofdpijn'uëfdpèen, koppèen
hooguëg
hooi'oeë
hooiberguuëmèet, oeëmèet, uuënopper, oeënopper
hoopuëp
hoor! (ja hoor)zen! (ja zen)
hoorndoluërendöl, uërendol
horenuëren (uërd'n, g'uërd), örken
horlogeaarloezje
horlogeaarloeze
horzelörzel
hou je mond'aagt oan'n tetter
houden'agen / 'aan, 'aagd'n, g'agen / g'aan
houden vangèere(n) zien
houten plaatberd
houvast, gevest'andaug, 'andaag
huichelaar, hypocrietmuilentrekker, totentrekker
huilebalkschriëmuil
huilenschriën, blèeren
huishoudenuissaan, uissagen
huisraadbataklang, pottekarree, santeboetiek, bazaar
Hulst (wijk.straat in Wichelen)Du:lst
hund'uir, d'ulder
hurken (zn. - wat de hurken ook mogen zijn)uk

I

iemand die onzin verteltziëverèer
Iemand die slecht gekleed isOagetut
iemand die van opvatting / partij veranderd iskazakkendroar
iemand die veel koffie drinkt (en er veel bij kletst c.q. roddelt)kaffeeleut
iemand die zielig doet (m.n. kind)trunt (ww. trunten)
ijsèes
ijscowagenkremker
ijshoorntjeteuteken
ijsjekremmeken, kremglas(ken)
ijslolliefriesko
ijsventerkremmmarsjang, kremmekesman
ijzelenèezel'n
ik nietbaniënik, nieëk, jokkendoe
ik toch nietbakkendoe(n), jokkendoe, baenieënik, nieëk
ImpeImp
in de knoopverknosseld
in de omgeving / buurt vanomtrent
in de rui zijnruiven
in een alternerende orde gerangschiktgeschrankt
in een oogwenkop nen ik en nen tik
in elkaar vallentobbeltuëp vallen
in het midden't alven
indopen, soppenindoppen
ingewandenbeulingen
inhalen, voorbijrijden of -gaan (m.n. onterecht)veursteken
injectiepiekuur
inktiengt
inktpatroon (v. printer)kartoes(j), patruën
inpakpapiergraa papier
inrijdenroderen
inrijperioderodaazj(e)
inschenkenuitgieten
instortentuuëpschieten
intrappen (ergens ~)interren, interten
is hijes-tje
isolatietapetwaliezolân
ItaliëIetoal'n

J

ja (persoonsvormen)jaa'k, joa'g, joa'n (joas / joa'sse), joa'm / joamen, joa'g / joaguir, joa'sse / joassuir
ja maarjommer. jommerja, ajommerja
ja maarjommerja
jachtgeweer (dubbelloops-)twiëluëp
jaloerszjaloes
jamgebakje (carré)karree
jammerspèetig
janken (v. hond)kajieten
januarijannewoare
jarig zijnverjoaren
jasfrak
jeneverzjaneuvel, zjenever
jeremiërenjeremineren
jeuku:ksel, jeuk
jeukenuëken, jeuken
jicht't flissèen
jij toch nietjoggendoët
jongen, kleuterkadee
jongetjejongsken
jongste (van gezin), Benjaminkakkenest(jen)
jouwoan'n
juffrouwiefra
jullieguir / gulder, uir (bez.)
jus d'orangelooza
JustitiepaleisZjustiessepalaes
jute zakboal

K

kaalkop, kalepletskop, koalkop
kaarskèes
kaarsvetkèesroet
kaartkoart
kaartjekartjen
kaaskoas
kaatsenkatsen
kachelstoof
kakkersjiesjie
kalfmutten
kalk (op muur)wietsel
kalken, wittenwieten
kameelkemel, kamieël
kan mij wat schelenfoert
kanjerkastaar
kapotkapot. kadu:k, kats(j)ee
kapperkwaffeur
karker(-re)
karabijnkarbien(-egewèer)
karamelsnoepjebabbeluut, lutti
karnemelkkèeremelk
karperkaerper
kasseien, kinderkopjeskassaen
kasseiwegkassaeboan
kastkas
kasteelkastiël
katapultmik
katerkoater
kauwgomsjiek, bazooka
kei (fig.)krak
kei(tje)kae(ken)
kerkkaerk
kermiskermes
kerskezze
kerselaarkezzenbuuëm
KerstKest, Kaerst
KerstavondKestoaved
kerstboomkezbuuëm
KerstdagKestag
KerstmisKestdag
kerststronkbu:sj
ketting (m.n. fiets-)keet'n, kete, ketting
keukenkeuken, schotel'uis
kibbelen, hakketakkenekketekken
kiesboktand
kietelenkriebelen, kietelen
kiezelsteentjes, gravelrakellekes, rekellekes
kijkenkèeken
kikkerpuit
kilometertellerkilometriek
kinderenkienner'n
kinderwagenvwatuur
kindjekiendjen
kipkieken, poelde
kippenboutkiekenbille
kippengaaskiekendroad
kippenhokkiekekot
kippenstalkiekestaal
kippenvelkiekevliës
kistkiest
kittenkattejonk
klaar, gereedgeriëd
kladblokbroejong
klagenklaugen, kreften, s(j)ikkaneuren
klagen (overdreven -)kreften, grèeven, lamèeren
klager, jeremiëerderkreft
klantkalant
klapslag, petat, pets, mastel
klap, oorveegpets, sallewoase, uuërvèeg
klappen (in je handen)plakken (in au an'n)
klappertjes(-pistool)poerkes (-revolver)
klauw(-en)klaa(-n)
klaveren (kaartkleur)klauver'n
kledingkastkliërkas
kledingwinkelkliërewinkel
kleedjekliëken
klein scherp mesjevliem(eken)
klerendingen (zowel als enkelv. als mv. gebruikt), kliëren
kletskouskommèer
kletsnatmesnat
kleurkleur, koleur
kleuterschoolkakschool, bewoarschool
klimmenkleffer'n
klinknagelrevet
klompklopper
klompenkloppers
kloosterkluëster
klotsenkletsen
kluiskoffrefaur
kluizenaarkluizenèer
knalpotsjappement
knap (uiterlijk v. persoon)snel
knie(-en)knien(-'n)
knijpennèepen (nep, nept'n, genepen), nipkes geven
knijpen (er tussenuit)pèer'n (er vandeur / tuss'nuit)
knikkeren (in een kuiltje)(in 't putjen) stuiken
knikkersmaerebollen
knipperenpinken
knipperlichtpinker
knobbelknoebel
knoeienmuësen, bross(el)en
knoeien (als vakman)broddeln, knosselen, briekoleer'n
knoeiermuëser, muëskluët
knoeier, chaootmuëser, broddelèer
knoopknuëp
knutselenbriekoleer'n
koe, mv. koeienkoe, mv. koën (oe + doffe e)
koeienstalkoestaal
koeienvlaaikoeëvloa, koeëplaaet
koelkastèeskas, frigo
koffiekaffee
koffiedikkaffeegruis
koffieleutkaffeebözze
koken, kookte, gekooktkuëken, ku:kt'n, geku:kt / zuën, zuëd'n, gezuëd / zoën, zoëd'n, gezoëd (bv. de muër zuëd'n / zoëd'n)
kolenemmer (-bak)koolkenne, koolbak
kolenhandelaarkoolmarsjang
kompenne, komme
kom (gewrichts-)noot
kom (v. aardewerk)test
komenkommen (kwam, gekommen)
kon, konden (v. kunnen)kost, kosten (2e pers. mv.: gulder / guir kost)
konijnkonèen
konijntjekonentjen
koning(in)keuning(in)
kookketelmaaerremiet
kookpankasrol, kom, penne
koolmeeskuuëlmieës
koopwaarmarsjandies
koorkuuër
koorddansenku:rredansen
koordje, touwtjeku:rreken
koortskösses, kössen
kop (koffie)zjat
kopen, kocht, gekochtkuuëpen, ku:pt'n / kocht, geku:pt / gekocht
koplampfaar
koppeling [auto]ambriaazj
koppigdwèes, bokkig
koproltuimelparèes
korf. mandkörf
korstköst
korst(je) (van wond)roef(ken)
koste wat het kostmalgree
koukaa
koudkaad
koude schotelkaa plaa
kouskous
kouwelijk persoonkaapuit
kozijn (neef)kozzen
kozijn (v. raam of deur)kozèen
kraagkraug
kraai(en)kroa(n)
krabben, krabde, gekrabdkravven, krafte, gekraft
krentenbroodrozèen'nbruuëd
kriebelen, scharrelenkrawietelen
krikkriek
kristalsuikerkriestallizee
kroonkurk, dekseltjeschilken
kruimelbrèezel, mèezel
kruimelenmèezelen
kruisbesstekelbees
kruiwagenkrewwaugen
kruiwagen (voor vloeistoffen en zand)brewet (
kuiken(tje)tsjiepken, kieksken
kunnenkunn'n, kost(kon), gekost(gekund)
kunnen wekummen, kunnemen
kunstgebitvalse tan'n
kunstleersiemielieleer
kurk (v. fles), kroonkurkstopsel
kus(je), kusjesbees (bezeken), bisken, bezekes
kus(sen)bisken (biskes geven), toot(en)
kussen (ww.)bezen
kussensloopflawèen
kwaadkoad
kwaadheidkolère
kwakdrets, kwak, kwek
kwakenkwoaken
kwartierkottier, kettier, kartier
kwast (kermis)flosj
kwikstaart (grijze of gele ~)pèerewipper

L

laag (niet hoog)lieëg
laag (zn.)laug
laarzenbotten, loarzen, lèerzen
laatjeschöfken
laatstlest
lachen (vet ~)galferen
ladderlieër
ladeschuif
lakenlauken
lang persoonpennelat
lange staakpèers
langslast, nost
langs komenafkommen
langs onderal onder
langslaper / slaapsterslapkous
lantaarnlantèern
lanterfanterstroatluëper
lasdraadsoeduur
lassensoederen
lastig persoonambetanterik
lastig vallen, (zich) vervelen('em) ambeteren
laten rondslingerenloaten raen
lawaailawaet
laxeermiddelpriggoase (
LebbekeLebbeek
LedeLee
leedertziër
leeuwerikliëwerik
lekstroomfwiet
lelijkliëlek
lendenleën
lenen, gebruikenbezigen
lente'n uitkomm'n
leren(ww.)liëren
lessenaarpupiter
let op, `mijd je`meddau
levendigvief
libelglaz'nier
liberalen ( blauwe)blaan, de blaae
licht, lamp't liecht
liefjemokke
liftassansuir, assanseur
liftenottostoppen
lijkbidder(sgezicht)lèekbidder(sgezicht)
lijken (op iemand ~)trekken (op iemand ~)
lijm (m.n. alles-)koltoe
lijsterlaester
likjeleksken
likkenlekken
lineaalregel
links (tegen paard)jèert
liplep
loeien (v. koe)burlen
lollykalluitenblok
lompe ventloëten
loodluëd
loodsangaar
loof (van groenten)groes. luëf
lookworstluëkwö(r)st
loon, salarispree, daguur, luën
lopenluëpen. lu:pt'n / liep, geluëpen / gelu:pt
loskokende / bloemige aardappelenblompetatten
luchtbukslu:tjesgewèer
luchtbukskogeltjelu:tjen
luchterlu:ster, luchter
lucifersstekskes
lucifersdoosjestekkenduësken, stekkendu:sken
luidenluin, sloan
luidsprekerooparleur
luierpiesdoek
luierik, luiaardleegluëper, leegganger, lamzak
Luikse wafelsuikerwaufel

M

maagmaug
maaidorserpikdösser
maaienmoan
maaimachinemoamasjien
maanmoan
maandmond
maandagmondag
maarmar, moar
maartmèert
made(n)moa(n)
mager persoonpennelat
magere melkflötjesmelk
magneettrekèezer
magnetronmiekrogolf
maissponse taaerre [Spaanse tarwe]
maken, maakte, gemaaktmauken, makt'n, gemakt
malenmoalen, mald'n / moald'n, gemoalen
mandmanne
mannelijk geslachtsdeelgemacht
mannelijk konijnraaër
mannetjesvarkenbèer
Margote (hoofdstraat in Wichelen)Maaerregoot
marktmert
masturberen'em afspelen
matrasveerressoar
mauvemoof
mazelenmoazel'n
medaillemedalde
medelijdenkompasse
meermiër
meeuwmië
meidmaesen
meidengekmeskeszot
meikeverronker; mulder / bakker (ngl. de soort)
Meirbos (lokale site van zgn. `castrale motte`)Maerrebos
meisjemesken
melktandenmelktan'n
menieruëmiene
MereMèer
merelmèrlaûn
merelmèerloan
MerelbekeMèerlbeek
mergstamkolenstekken
merkwaardig persoonpallesoat, kwiestenbiebel
mestvaaltmessink
metmi ( mih, korte i)
metaalmittoal
meteen, strakssebiet
meter (peetmoeder)mit
metselaarmetser
metselenmetsen
metselzand, scherp zandrèenzand
miauwenmiaan
Micky MouseMikkie Moes
middagnoen
mijmae
mijdenmekken, mekt'n, gemekt
mijnheer (- pastoor, - de dokter, - de notaris)meniër ( de paster, - 'n dokteur, - 'n nottarres)
mijnwerkerkoolputter, mèenwaerker
min of meer'alvelings
minderwaardigschramoelde
miskraammisval
mislopenrateren
misselijkonpasselek
mist, het -smuuër, 't smuuërt
mistiggesmuuërd
moddermoor
moedermoeder
MoerzekeMoes
moestuinlochting
mokkenbokken
molenaarmeulnèer
molentjemeuleken
mond, gezicht (pej.)toot, smoel
mondharmonicamondmezziek
mooischuën
MoorselMuërsel
morgenmaern
morgenavondmaernoavond
morgenochtendmaerrevroeg
mortelmuëtel, mörtel
mosterdmostoart
motor (auto-)motteur
motor(-rijwiel)motto
motorkapkappo
motregenenmèezelen, smokkelen
mouwmaa
muggenzifterpezewever
muilmuil
muilpeermuilpèer
musmu:s
mutsaardoutmèet
mutualiteitziekenkas
muuropening voor afvalwatermozegat

N

naaldnalde
naamnaum
naar (richting)nar
naargelangnarvenant, norvenant
naastnevest, nevens, bezaen
naast elkaarneffeniën
nabootsenachternoa(r)doen
nadeligschoalek
nadiennardien
NamenNaumen
namis (voor overledene)noagetae
nare, gemene vrouwteef
natuurlijk (bijw.)vanaegen(s)
nauwnaa(t)
navelnaugelbuik, nauvelbuik
Nee, ik (jij, hij, zij, wij) nietnieë'k, nieë'g, nieë'n, nieë's, nieëmen, niëg (niëguir / niëgulder), niës (niëzuir / niëzulder) - banieënek, banieë'g, banieë'n, banieë's, banieëmen
nee, wat denk je welbanieëgae
neefkozzen
negendenegeste, negest'n
negentiendenegetienste, negetiend'n
negentigtnegetig
nergensnieverans(t), nievers(t)
nerveus, ge- of overspannen zijnzeenummen 'emmen
neteltingel
neukenpoepen
neutraalstand (v. versnellingspook)pwoa maur ( point mort)
niemandniemandnie, niemannie
niet eensallins nie, allis nie
niet meernie mieër
Niet meer juist wetenOntgeven
niet met opzetonverwiest
nietjeaggrafken
nietsnutniewèerd, pallesoat, kwistenbiebel
nietteminallegelèek
nieuwnief, nievve (bv. een nief kliëken, nen nievven otto)
NieuwerkerkenNieuwerkaaerken
nieuwsnieës, nies
nieuwsgierigaardkerjeuzeneus
nijdas, zuurpruimkrebbenbèeter
nijlpaardnèelpèerd
nijptangnèeptang, trektang
NinoveNienoof
nochtanspertang
nodigvandoen
nooitnuuët, nuuët va' ze leev'n, fa ze leev'n nie, nuuët nie
NoordNuuërd
nootmuskaatkruinoot
norsvies
notaris, de notarisnottarres, 'n nottarres
Noten van hun omhulsel doenOntsloesteren
nummerplaat (v. auto)plak
nylonnielong

O

o ja / ach zo!tjein
ober, kellnergarsong
ochtendmaaernd
oefenen, trainenantreneer'n
oksaaloksoal
olieole
oliebolsmoutebol
om de andere dagalovernander'ndag
om en omgeschranst
omamit
OmdatOmdeeswil
omdatomda
omeletaerekoek
omruilen, verwisselenvermangel'n
omvergooienomvaaerroeën, omvaaersmèeten
omweg (maken)alom goan, nen omwig moaken
onbeschoftastrant
onderbordjesoetas
onderbroek (m.n. lange -)kallesong
onderhemdlèeveken
onderhemd (van vrouw)kombinèzong
ondertussent(s)winst, binst
ondertussen, in één moeite doorampassant
onderwijzermiëster
onderwijzeresmiestes, iefra
onenigheid, ruzieambras
ongeduldigongedurig
ongeduldig persoonostigoard / astigoard
ongeluk(kige gebeurtenis)malleur, accident
ongeveer (- hetzelfde)a ver gelèek, omtrent
onlangsoverlest
onnozelonnuuëzel
onrustig bewegenkrawietelen
ontbijtkoekpompkoek, peperkoek
onthoudenomtagen, ontagen
ontkoppelen (auto)embrajeren
ontkurkenaftrekken
ontradenafroan
ontsnappenschappeer'n ( Fr. échapper)
onwel, wat misselijkmottig
Onze Lieve Vrouw Hemelvaart'alvoest [half augustus], onzlievrahemelvèert
Onze Vader (bidden)Vadrons (bidden)
onzelieveheersbeestjeonslievrabiestjen
onzin (vertellen), kletsenzieëver(-en)
ooguuëg
oogartsuuëgmieëster
ooitfa z'leven, uët
ookuuëk
oomnonkel
ooruuër
OordegemUuërdegem
oorvijguuërvèeg, vèeg op aune kop
oorwormuuërezuiper, uuërebiëst
OostUëst
Oost-EekloUëstiëkluë
OostendeUëstende
OostenrijkUësterèek
OosterzeleUësterzeel
op een rij (- na elkaar)a(lle)moal achteriën
op en top, helemaalgrad
op tijdintets, battets
opapit
opbergenwigsteken
opbrandenopbrann'n
opdirkenoptalleweren
opdringenopsolferen
opeens, plotselingin iëne kiër
openuuëpen
open haardopenèerd, uuëpenèerd
openduwenopendaugen
operatieoperoasse
opetenopeten, binnespeel'n
opgedirkt, opgemaaktopgetelluërd
opharkenoprèeken
ophef, rumoerlagèer
ophoudenuitschiën
opkamer (kamer boven kelder)vout
oplikkenoplekken
opnieuwvanèer, verdrom, 'erdoens
oprakenopgeroaken
oprapenoproapen, rapt'n op, opgerapt
oprit, oprijlaanopraae
opscheppenstoefen, blage(u)ren
opschepperstoefer, blageur, zjest
opslagplaats (fig. ook: honk)diepoo
opstropenopsluuëven
opvegenopvèegen
opvliegersvapuir(ke)s
opwindenopwinn'n
opzadelen met, aan iemand iets verpatsenopsolferen
opzij (van -)bezaaen (van -)
ordnerklasseur
orgelörgel
oudaad
oud mannetjeAa peken
oud vrouwtjeaa vraken, aa mitjen
OudegemAagem
OudenaardeAad'nèer'n, Oud'nèer'n
oudersaars
ouderwetsaarwets
ouderwetse of domme vrouwseute
oudjeaken
oudstrijderaastraaer
overhaastroefroef
overjas (kort)paltoo
overjas (lang)pardessu
overladenoverloan
overlijdensberichtduëbrief
overloopallee / overluep
OvermereOvermèer
overmorgenovermaern
overslaanoversloan, sleeg / sloeg over, overgeslegen / overgesloagen
overstromingoverstruëming

P

paalpoal
paaltjepalken
paardenbloempiesblom
paardensalami (vierkant)zwerten vierkanten bloende
paardenstaartpèerestèert, kodde
paardenstalpèerestaal
paardenvijgpèerevèeg
PaardeweidePèerewae
paaseipoasae
pain à la grecquegrieks bruët (is niet Grieks maar Brussels `bruut van de grecht`)
pak slaagroefeling(k), dössink
pakkingringetjerondiëlken
pale alepellel (-leken)
palingpoalink
PalmzondagPaelmezondag
pan(-nenkoekpenne(-koek)
pand (m.n. vrijstaand), woonhuis met aanhorighedengedoen
pandjesjaspietelèer
paneermeelsjappellure
pantoffels (plastic -)(zieë-)sletsen
papegaaipappegoa
ParijsParèes
parkperk
parkietpierus
PasenPoasen
pastoorpaster
pauwpaa
pech (mechanische -)brauk, stikken
pekelharingpekelèerink
penaltypillantie
per semalgree
per toeval, somsamets
perelaarpèerenbuëm, pèerelèer
personenwagenluksvwatuur
perzikpesj, pezje
pestenkoejoneren, duvelen
peter (peetvader)pit
peterseliepittersille, petersille
piepschuimisomo
pierteek
pijnziër
pijppèep
pijpekrullenpampilotten
pikhouweelpiosj
pilpiele
pilaarpielèer
pindaaupenotjen
PinksterenSinksen
pintpient
pissebedkeldervaerken, piessebed
plaatsenplasseer'n
plafondplaffong
plak hamschel 'eps
plakjeschelleken
plakplaatjeplekker
plank gasgas planché
plankenvloerplansjee
plankje, bordjeberreken
plantgoedzetgoed
plassen, pissenpiesen
plasticplastiek(en)
platendraaierpieku:p, ploat'ndroar
plavuisdal
pleinplaaen
pleisterplekker
pleisterwerkbezetsel, bezetting
pleuritis (longvliesontsteking)fleurus, fleuris
plonsenpletsen
plooiploeë, pluë
plooienploeën, pluën
plots versnellen, (proberen te ) ontsnappen (in wielerwedstrijd)demarreer'n
podiumverruëg
poedelnaaktblekkenbluuët
poedersuikerblomsuiker, poersuiker
poelierpollier
poetsdoekkuisvodde
poetsvrouw, huishoudhulp, interieurverzorgsterkuisvraa
pokenkoteren
politiepoliese
politiemanfliek, nen blaaen
pookkoterauk
poortpuërt
poortjepu:rtjen
pootpuët
pootjepu:tjen
poppoep
populierkanada
port (drank)porto
portefeuilleportefoelde
portiepoosse
postbodefakteur
postzegeltember (
potloodpotluëd. putluëd
prakken (aardappelen -)smèezen, smèesd'n, gesmèesd
pratenklappen
preiparaae
preken, hij preekt, preekte, heeft gepreektpreken, aae prikt, prikt'n, ee geprikt
premiepriem
prentjebieldeken
prentje, bidprentjebieldeken
prijsprèes
prikkeldraadpinnekesdroad, pikdroad, piekdroad
processieprossesse, ommegank
provincieprovvinse
pruikparu:k
pruimen (ww.)toebak sjieken
pruimtabaksjiektoebak
prutser, beunhaasknosselèer
puntmuts, kaboutermutspinnemuts (pielemuts)
pyjamapiezjema

R

raadsel(tje)ratsel(ken)
raak!lap!
raaroardig, roar
rabarberrabaaerber, rabaarber
racefietskoersvelo
raden(g)roan, groad'n, ge(g)roan
radioraddio
ragebolkobbejauger
rakelingsschèerlings
raken, raakt, geraaktrauken, rakte, gerakt
ranjaoranzjade
rapenraupen
rare manroaren apostel, oardigen apostel
ratelen, veel pratenroatel'n
rauwraa(d)
rauwe hamraa eps
ravottendzjokkeleuren (
rechts (tegen paard)tu:k
rechtuit (gezegd)vlakaf (gezeid)
redeneren, ernstig pratenrezeneren
redeneringrezzon(g)
reet, kiergerre
reflectorkatt'nüg
regelenarranzjeer'n
regencapebasjken
regenjas(im)permeabel
regiokotee
reiskoffervalies
remfreng
remmenfrengen
restaurantrestorang
restje, beetje (m.n. vloeistof)trutjen, klutsken
reumatische aandoeningsiejatiek (
ribribbe, rebbe
ribcarbonadekrap
rieten dakstruuë(n)dek
rietje, strootjestruëken
rij (ordelijke -)root
rij, aantalrae, riësem
rijbewijsraebewèes
rijdenraen
rijkswachterzjandaerm
RijnRèen
rijp (bn.)rèep
rijp (zn.)rèem, rèep
rijpad (vnl. aarden -)ree
rijstrèes
rijstpaprèespap
Rimeir (wijk / straat in Wichelen)Riemèr
ringrink
ritstieret
roddelaarster, klappeikommeer, gazet
roddelenkommeer'n
rode koolruë kuël('n)
rode wijnruë wèen
roeiboot(-je)roëbuet (roëbu:tjen)
roestvrij sta(a)l(en)inox(en)
roken (pijp, sigaret....)smuëren, ruëken
rolluikpersjenne
rolschaatsenrolschatsen, rolschetsen
rommelbucht, brol, annekesnest, mikmak
rommelenroefelen
rommelmarktaa mert
rond doel bij knikkerspel, ootjeoken
ronddwalenrondtjollen
rondomrommendom
roodruuëd
roodborstjeruuëböstjen
roodharigeroste(n)
roofvogel (m.n. sperwer)mu:sseste(k)ker
rook(-walm)domp
roomruuëm
roosruuës
rotvört
rotjebommeken
rozenkransruuëzekrans
rubberkaatsjoe
rubella, rode hondruën ont
rugpijn't verschot
ruien, in de rui zijnruiven
ruikenrieken
ruilen, omwisselenverwiessel'n, (ver)mangel'n
ruïnerenrinneweren
ruïneringrinnewoase
ruiten (bij kaarten)koeken
ruiten aaskoekenoas
ruiten koning (kaart)koeken ieër
ruiten vrouw (bij kaarten)koekendam
rukkensnokken
ruzieambras. boel, mot, lagèer, bagaar
Röntgenfoto'splakken

S

salamisallammie, bloende ( saucisse de Boulogne)
samentuëp, baeïen
samenbindentuepbinn'n, baeïenbinn'n
samengedruktdobbeltuuëp, tobbeltuuëp
samenknijpensoamennèepen
samenrapen, verzamelenramasseren
savooi(-ekool)savuuë(-kuuël), savoeë(-kuuël)
schaal (schil)pelle
schaapschaup
schaarschèer
schaatsenschatsen, schetsen, schovverdèen'n
schadeschoa
schaduwlommerte
schalie(-en)schalde(-n)
schapank
schattig kind / erg heldere knikkerbiëken
scheel, scheleschèel, schèel'n
scheenbeenschiënbiën
scheermes(je)schèermesken, schèes (schèezeken)
scheermesjezjielettemesken
scheetscheet, prot
scheidenschiën
scheiding (van haar, onroerend goed...)schië
schelenschillen
schelm, onbetrouwbaar persoonvajoe ( voyou)
schendenschennen, schend'n, geschonnen
schenen (onderbenen)schiën'n
scherenschèer'n
schijnbaar, er op lijkendprecies, pessies
schijnen ( scheen, geschenen)schèen'n (schend'n, geschenen)
schillenschell'n
schilletjepelleken, schilleken
schilmesjepattattescheller
schoenen met dikke zolenplattooschoenen
schoensmeer(schoenen-)blink, schoensjmink
schok (electrische -)snok
schokdemperammortisseur
schol, pladijspladèes
schommelbèes
schommelenbèezen
schoolrapportbu:lleteng
schoonschuë(n)
SchoonaardeSchuënèern, Schu:naarn
schoonoudersschuënaars
schoonzusschuë(n)zuster
schoorsteenschapèep, scha
schoorsteenvegerschavèeger
schopschip
schoppen (bij kaarten)pèekes
schoppen aaspèekenoas
schoppen boerpèeke zot
schorsenerenschörseniër'n, schösseniëren
schortvusschuuët
schouderschaër
schouw, schoorsteenschaa
schrapenschrepen
schrikdraadelletriekdroad
schrikkenverschieten
schroefvèes
schroefring(etje)rondiël(eken)
schroevendraaierto(e)rnavies
schrokken, gulzig zijnschoefel'n, binnengaffel'n
schudden (zacht -)lutsen
schuifafsleerplank
schuimspaanschömspoan, visspoan, schepspoan
schuin (hellend)noes
scrotumbözze
secondensekonn'n
seringzjozzemien
seringenzjozzemien'n
serre (aanbouw)veranda
serre (broeikas)saere, sèere
SerskampSèeskamp
simulantsjiekee
sindstsichten
Sint MaartenSiente Merten (In Wichelen net als in het Land van Aalst met analoge folklore gevierd als elders Sinterklaas).
Sint-Gillis-DendermondeSient Gieles
Sint-NiklaasSient-Niekloas
SinterklaasSientniekloas
sinusitissienuziet
siroop, stroopsaroop
sjaal'alsdoek, sjal
slasalloa
slaag (pak ~)rammeling
slaan, sloeg, geslagensloan, sleeg / sloeg, geslegen / gesloan
slaapjurktabboard
slaapkamerslapkaumer
slaapwelsláppél
slabbetjebavet, zieëverlap
slakslek
slakkenhuisslekkenuis
slang (kunststof -)daaerm
slapen (ik slaap), sliep, geslapenslaupen (ik slap / slaup), sliep / slapt'n, geslaupen
slaperig zijn, slaap hebbenvauk en / emmen
slaperigheidvauk
slecht afgewerkt, stuntelig'alfzèegat
sledeèeskot
slijmerdgatlekker
slijpenwetten, slèepen
slimieët
slingeruurwerkregelateur
slipslep
sloof, sloor, meelijwekkende vrouwsluuër
sluiervwoale
slurpensloeberen
smakensmoaken, smakt'n, gesmakt
smeerkaassmèerkoas
smeren (boterham)brieën
smidsmet
smijtensmèeten
smoesfoef
snatertetter, rebbel
sneeuw(-en)snië(-n)
sneeuwbal (ook bep. snoep)sniëbal
sneeuwklokjesniëkloksken
snel, gauwagaa
snelbindervelorekker
snijdensnaen
snijtandsnaetand
snoeischaarsikkatuir
snoepensneukel'n
snoepje(s)spek(ken)
snormoestasj
snottebelsnot(te)wiek, snotvink
soldaatsoldoat
soldeerboutsoedeerbout
solutie (fiets)sollu:sse
sommigesommigste
somsmittèën, batèën, somtets
soortgenoten, vriendenkonsoorten (meestal pej.)
spaakrejjong
spadespoa
sparspaaerre
sparrenbosspaerrrenbos
spatbordgardeboe
spattenspetten, spett'n, gespet
speculaas(-koek)spikkeloas(-sekoek)
speeksel, spuugspieëk
speldspelle
sperwerspriewoal
spiegeleipèer'nüg
SpieringkoteletBoefkortlet
spijbelenschoolduiken
spijker (grote -)kepernagel
spijker, nagelnoagel
SpijkerbroekTexasbroek
spijtigspèetig
spinspinnekop
spinaziespienazze, spienazje
spit, lumbagoverschot
spitsmuisdolleken
spittenspetten
spleetgerre
splintersplenter
spoedig, gauw(a)gaa
spoedzendingnen ekspres
spokenspueken (ik spuek, gae spu:kt, ae spu:kt enz.)
spookspuek
spoorwegèezerewig
spoorwegovergangbarieël
spraakwatervaltetterèer
spreekuurzituur
spreeuwsprieë
spreisprae
sprenkelendrietsen
springtouwku:redans
sproeiensproeën
spugenspukken
spuitspiët
spuugspuk(sel), spu:ksel, spiëk
spuwenspukken, spu:ken
staalstoal
staande lamplampadèer
staartstèert
staat hijstoat-sje
stakker, suldompelèer
stalstaal
stapelgekzu: zot as een drilnout
star (kijken)stèerlings (kèeken)
station, ook statie [lijdensverhaal]stoasse
steendoodstiënduëd
steenmarterfluwèen
steigerstaketsel
stekelbaarsstekelbèe(r)s
stekeltjeshaar (kort), bebophaarbros(-ken)
stelenschoepen, tsjoepen (eufem.); schiëf sloan
stempelendoppen
step, autopedtrottinet
sterk (bv. koffie, verhaal, stank...)straf
sterke drank, een glaasje -körten drank, ne kört'n
sterven van ellendekreveren
steunbalk (met I-profiel)poetrel
steunen(d ademen), kreunenkrochen
stevig gebouwde kerel (`een brede`)briën (nen ~)
stijfkopkaekop
stijfselommeldonk (Fr. amidon), stèefpap
stikkenversmachten
stilaanstillekesoan
stoep, trottoirplankier, trotwaar, plansier
stoeprandborduur
stoeptegeldal
stoet, optochtstoeët
stok (kaarten)boek
stom geluk(b)oeresjans
stomerijkuiserae, druuëgkuis, nieuwkuis
stommelingloeët'n, loeëter
stookoliemazoet
stoombootstuuëmbuuët
stootkarsteekkerre
stopcontactpries
stoppenstoppen, ermee uitschiën, arrèteren
stopverfmastiek
stormstörm
stort, vuilnisbeltstört
stotteraar, hakkelaarekkelèer, akkelèer
stotteren, hakkelenekkelen, akkelen
straatstroat (de / 't -)
straatjestratjen
straksfleus
streepjestripken
strijkenstrèeken
strijkijzerstrèekèezer
Strijp (straat in Wichelen)Strèp
stripboekbieldekensboek
stro (strootje)struuët (struuëken)
stromanstrueman
stromenstruuemen (struuëm, stru:md'n, gestru:md)
stromijtstruuëmèet
stropdasplastrong
stropenstruuëpen
struikul
stucadoorplekker
stuipen (vnl. indien bij kinderen)seskes
stuk (bv. vlees, brood...)stik (vlieës, bruuëd...)
stukje (vlees)pieleken (vlieës)
sufferdpezewever
suikerbroodsuikerbruuëd
suikerklontjesuikerklötjen
sukkelaar, ook: sukkel, domkopduts

T

taaitoa
taaltoal
taarttoart
tabaktoebak
tachtigtaggeteg
tafeltaufel
tafelladetaufellao
tafelvoetbal (-len)kikker(-en)
taktek
tandarts (de tandarts)tantiest / dantiest ( 'n dantiest)
tankstationnaftepomp
tapijt (vast-, kamerbreed ~)tappiepleng ( tapis plain)
tarwetaerre
tas (boodschappen-)kabas
tas (koffie)zjat
tegeltiechel, tegel
tegen de wind inwiendtégen
tegendraadskontrèer, in de kontremiene
tegenin gaan (in gesprek)afstraen
tegenslagmalsjans
tegenwoordig, actueeltsirrewoorig, tsirreworrig
teilbassing, waskom
teil (m.n. houten of plastic -)tobbe
telefoontellefong
televisietellevies, tellevieze
tenentiën'n
terugslagweerbots
terwijlbinst / binst da
tesamentegoaren
tevreden / gelukkigkontent
thee- / fluitketelmuuër
tijdtèed
tijdjetetjen
tijdverliesverlet
tikkertjekatje luuëpers
timmerentemmeren
timmermantemmerman, schrèenwaaerker
tintelensingelen
toch niet'n doet, 'n doet
toch wel't doet, 't doet
tocht (wind)trok, trek
tochtentrekken
tochtgattrekgat
tochtig (bv. van koe)spelig
toeloopbegankenis
toenté(n)
toetakelenskaloteren, schamoteren
toilet (heren-)piessiene, koer
toilet, WC't vertrek, 't 'uizeken
tol (met de - spelen)toep (toepen)
tomaattommat
Tomaat met garnalentommat krevet
tomatensoeptommattesoep
tompoes / millefeuilleboeksken
tonentuënen (tu:nd'n, getu:nd)
toog (in winkel / café)tuëg
tortelduiftörtelduif
totaal, in één woordeffenaf
total losspert tottal
touw, koordku:rre, (dik -): ziël
touwtje springenku:rre springen
tovenaartuuëvenèer
toverentuuëveren
traagtraug
traantroan
tralie, stevig metalen gaastralde
traliewerk, grille, hekgrielde
trapladdertraplieër
trappelentrampelen, (in modder:) dzjampelen
trappen, trapte, getraptterten, tert'n, getert
trapperpedal
trechtertrefter
treintraen
treinkaartje, coupon, kasbonkoepong
treintjetrentjen
trek (hebben)goesting (emmen)
troffel, truweeltrawiël
tromboneschuiftrompet
tropenwaerme landen
trouwentraen, traad'n, getraad
trouwfeesttraafiëst
trouwjurktraakliëd
Truipielover, lèefrok
truweeltrawiël
tuberculose (uitgezaaide -)tèerin(g)k (vliegende -)
tuin, hoflochting
tuinbroeksalopet
tunneltu:nel
twaalftwalf
twaalfdetwalfste, twalfst'n
tweetwieë
twee onder een kaptwiëwönst
Tweedehands(bv. auto, occasion)okkaz(j)e

U

uiajuin
UitbergenÚtbaern
uitblinkerkrak
uitdeukenuitblutsen
uitdrogenuitdruëgen
uiterlijk, aangezichtuitzicht
uitgeputpompaf
uitgerafelduitgevèezeld, utgevèezeld
uitgezonderdu(i)tgenomen
uitglijdenu(i)tsleren, u(i)tschuiven
uitknijpenuitnèepen, utnèepen
uitlaatsjarzjebuis
uitlikkenuitlekken
uitmestenuitmessen
uitrusten (voorzien van het nodige)inspannen
uitschotkrappu:l
uitsmijter (in nachtleven)buitenwipper
uitstralen (van pijn)singelen
uitverkoopvandiesse
uitvindenuitvinn'n
UrselU:rsel
uw, jouwau

V

vaarsvèës, vèërs
vaasvoas
vaasjevasken
vaatdoekschoteldoek
vaatwerk, inboedelpottekarree
vadervadder
vakantievakkanse
vals spelen (bij bv. kaarten)zeuren
valsspelerzeurzak
van vorenvaveur'n
vandaar (reden)doarmee
vanzelfvantself
varen (het maken)voaren
varen (op water)vèeren
varkenvaerken
varkensdarmen (gebakken -)trotters
varkenshersenen (gebakken -)essekes
vastbindenvastbinn'n
veer (van matras)ressoar
veerbootoverzetbuët
veertig('t)viërtig
veilgheidsspeldtoespelle
veinzengeboaren
veld (het -)'t land
veld (voetbal-, vlieg-)plaen (voetbal-, vlieg-)
veld- / heupflespu:le
veldslaveldsaloa, muizenuëren
veldwachtersjampetter
velgzant
velours, fluweelfulloer
venster(-bank)vaester (-bank)
vensterluikblaffetuur, zunnebloar
ventielsoepaap
vervaaer
verbergenwigsteken
verbodenverbuuën
verbrandenverbrann'n
verbrijzelenverbrèezelen
verdrinkenversmuuëren
verdunnen, aanlengenoalengen
verfvaaerf
vergaderingvergèerink
vergeetachtig, hardleerskört van memoore
vergietstramèen
verhaal, geschiedenis'istore
verkeerd behandeld (m.n. medisch)mismieësterd
verkeerd doen, misdoenmispikkelen
verkeerslichten, stoplicht't ruë liecht
verkleedverklie(ë)d
verknoeienvermassakreren
verkoudheid (een - oplopen)vallink (een - opdoen)
verkwistenvermuësen
verleden week (maand, jaar)pessidde / verlidde week (mond, joar)
verleidenverlieën
vermoedelijkvan tien negen
vermolmdvermölmd, vermemeld
vernielenverdestreweren
vernieuwenvernieven
verpakkenamballeren
verpleegsterinfirmièer
verradenverroan
verroestberoest
verruwen (van huid o.i.v. weer)verroaren
versves
vers (bn.)ves
versnellingenvietessen
versnellingsbakvites(-sen-)bak
verspillen, verknoeienvermuësen
verstandskieswèesèedstand
verstoppertjekatje wigstekers (
verstuikt, verzwiktverstökt
vertraging (trein / bus)retaar
vertrekkenOagoan, 't afterten, 't afbollen, zèen schip afkuisen
vertrokkenschippes
vervelen (iemand)tegensteken (bv. `dat steekt haar tegen`)
vervelen zich -)verlieën
verven, schilderenvaerven
verwaand persoon (blaas)bloas, bloaskoak
verwaarlozenverneglizjeren
verwelken, verwelkte, verwelktverslenzen, verslenste, verslenst
verwendbedörven
verwoest, kapot gemaaktverdestreweerd
verwondgeschaloteerd
verzekeringasrans(e), aschrans(e)
vestzjielee
veterraeku:rre, strek
vierkante spijkerbloknaugel
vijfvèef
vijfdevefde
vijftienveftien
vijftiendeveftienste, veftienst'n
vijftig('t)veftig
vijgvèeg
vilbeluikvuilblik
vindenvin'n, vond, gevon'n
visboervismarsjang
viskomvisbokoal
visspaanvispoal
vitragevietraazj
vlaag, regenbuivloag
vlaaivloa
Vlaanderende Vlanders
vlagdrappoo
VlamingVlammink
vleesvliës
vleesbroodfriekandong
vleienma vèegen, gatlekken
vlek (grote -, op kleding bv.; ook: muurbeschadiging)plek, plamoaster
vleugel (van een vogel)zwing, vleurink
vliegveldvliegplaen
vlinderzomervogel
vlovloë
vloei (voor sigaretten)bladjes (een boeksken -)
vloeienvloën (oe + doffe e)
vochtigklamp
voelengewoarwörr'n, voel'n
voetballervoetballiest
vogelkooivogelmuit
vogelmandkeef
volgend jaarnoste joar
volgende keernoste kiër
vooral, bovenalsuurtoe
voorbijrijdenvörbaaesteken
voordeurvurdeur
voorhoofdvurruuëfd
voorkamer, ontvangkamersalon, vurplats
vooruitgaanavvesseer'n
voosvüs
vorigveurig
vorkfourchet; verket
vorkverket
vork (bestek)verket
vork (gaffel)gaffel
vorst (vriesweer)vö(r)st
vouwva
vouwenvaan, vagen
vraagvraug
vraagjevragsken
vrachtwagenkamion, vrachtwoagen
vrederechterzjuzjepee
vreemde snuiterkwiestenbiebel
vrekpinne
vrijdagvrèedag
vrijenvraën
vrijervraër
vrijgezeljonkman
vrijgezelle vrouwjonge dochter
vrijpostig, brutaalastrant
vroege aardappeleniëstelingen
vrouwvra
vrouwelijk konijn, konijn met jongenmoer
vuilnisbakvuilbak
vuilniswagenvuilker
vulpenporteplu:m
vulpotloodportemien
vuur, het vuurvier, 't fier
vuurwerkvierwaaerk

W

waaien, waaide, gewaaidwoan, woad'n, gewoad
waarwoar
waard(e)wèerd(e)
waarlangslastwoar, lostwoar
waarnemer (bv. van arts)ramplassant
waaromvurwa, woarom, wo(r)veur
waarschijnlijkwarschèelek
WaarschootWoarschuuët
WaasmunsterWasmunster
wafelijzerwaufelèezer
wagenwaugen
wagen / proberenoffenturen / affenturen
wandelwagentjebuggie, poesset
wangkauk
WanzeleWanzeel
wapenstokmattrak
warboel, huishouden van Jan Steenennekesnest, annekesnest [vgl. Vlaamse Gaai = annewuiten]
warmwaerm
wasknijper'outen spelle
wastafellavabo
waterwatter
waterhoenwatterkieken
watermolenwattermeulen
waterpokkenwiendpokken
waterzooiwatterzuuë, watterzoeë
wc / toilet't vertrek, 't 'uizeken
we (in vragende werkwoordsvorm)-men (bv. kommen, goamen, zèemen..)
weduweweef
weduwnaarwevenèer
weegschaalbasku:l
weerzinwekkend, afstotelijkdeegoetant
wees(-kind)wieës(-kind)
weg (bv.)wig, schippes, ribbedebie, schampavie, de piest uit (ook: de piest in), vu:rs
weg (zn.)wig, weg
weggetje, baantjewegelken, bantjen
wegrijdenafbollen, het afbollen
weidemèes (m.n. drassige -), waae
weigerenreffezeer'n, riffezeer'n
weinigletter (vgl. E: little)
wenenschrieën
wenkbrauwenwenkbraen
wereldwèerld
werkelijkeffenaf
werkenwaerken
werkgebiedrejjon(g)
wespfluitnier, weps
Wetteren-Ten-EdeWetter'nieë, 'N Ieë
wezelmuizond
whist spelenwiezen
Wichelaars / schooiersWiechelèers, schuuërs, schoeërs
WichelenWiechel'n
wijwuir / wulder
wijnwèen
wijn (mousserende ~)schömwèen
wijngaardslakkenkerrekollen, schèeregossen [vgl. Fr. caracoles, escargots]
wilgentenen (-mand)wèemen (-manne)
windwiend
wind in de rugwiendaf
windmolenwiendmeulen
windvaan, iemand die anderen naar de mond praatfrakkendroar, frakkenkieërder
winkel van sinkelbazaar
winkelen, boodschappen doenkommiessen doen
winterwienter
wisselgeld, pasmuntenkelgeld
witwiet
witgevederde (duif)wietepenne
witlofwietluëf
witte wijnwiete wèen
woensdagwunsdag, woensdag
wondgabbe (vgl. E. gap)
wonen, woont, gewoondwuuënen, wu:nd'n, gewu:nd (wuuënd'n, gewuuënd)
woont hijwönt-sje
worden, werd, gewordenwörren / werren, wer(d), gewörren / gewerren
wormwörm
worstsossies, wö(r)st
worstelenwö(r)stel'n
wortelwörtel
wratwert
wurgenwörgen

Z

zaadzoad
zaagzaug
zaaienzoan
zaalzoal
zadelzoal
zagenzaugen
zakdoekneusdoek
zakgeldpree, ceng (frang)
zaklamppiellamp, piellicht, nèeplamp
zakmespennemes
zaterdagzoaterdag
zavelzauvel
zeezieë
zeefziëf, zift
zeehondzieëond
ZeelandZieëland
zeemvelzieëmvel
zeepziëp
zeepsopluëg
zeikenzjiëken
zeikerdzjiëker
zeil(stuk zeildoek)basj
zekeringplong
ZeleZeel
ZelzateZelzoate
zenuw(-en)zenum (zenummen)
zenuwachtigheidongeduren
zerkzaerk
zero, nulbros
zestiendezestienstste, zestienst'n
zestigtsestig
zetpilstopken, su:pozietwoar
zeurensiekaneer'n, sjiekaneer'n, zaugen, kreften
zeurkoussiekaneur, zaug.kreft
zevendezeveste
ZevenekenZevenieëken
zeventiendezevetienste, zevetiend'n
zeventigtseventig
Zich kandidaat stellenOageven
ziekenhuisospittoal
zielig doentrunten
zigeunerboëmer
zij (mv.)zuir / zulder
zij (mv.)zowel zuir als zulder
zijn kruit verschietenzè poeër verschiet'n
zijn, was, geweestzèen, war / was, gewist
zijspansietekerre (ook ironisch voor auto)
zilverzelver
zo is hetazuë es't of 't es azuë
zo meteenseffe(n)s
zoalsgelek
zoderös
zoethoutkaliess'nout
zoëvendarzjust, dorzjust
zolderopperste, zolder
zolderkamer (m. dakkapel)mansarde
zomaarzu:moar, azu:moar
zonzun(ne)
zorgzörg
zou, zoudenzon, zo, gezonnen (ik zo, gae / ae zot, wuir zommen, guir zot, zuir zon) Vraagvorm: zoo'k, zodde-gae, zo-tsje, zomme (zumme) wuir / wulder, zodde-guir / gulder, zon-ze zuir / zulder
zuigen, lurkentsjoëzen
zuinigprofèetig
zullenzillen [za, zilt, za(n), zimmen, zilt, zillen]
zuringzörkel, zurkel
zuurpruim, moeilijk persoonkrebbenbèeter
zuurstok, lollylekstok
zuurtjesmuilentrekkers
zwaaienzwoan
zwaanzwoan
zwaarzwoar
zwagerschuënbroer
zwaluwzwoalu:w (met halflange u:, mv. zwoaluwwen / zwalmen)
zwangerin poziesse
zwartwittelevisiezwertwiettellevieze
zwavelbloemsölferblom
zweepzwieëp, dzjak
zweerzwèer
zweetzwieët
zwembadzwemkom
zwermzwes
zwetenzwiëten, zwiet'n, gezwiet
zwoel (van weer)doef, laf

8 opmerkingen

  1. De bijnaam van de Wichelaars is de Schooiers (Schuuërs c.q. schoeërs)
  2. De korte u (als in kruk) wordt in het Wichels meestal vervangen door een halflange u: bv. mu:s (langer dan in mus, korter dan in muur).
    Zeer kenmerkend is ook de verandering van `aa` in `au` of `oa`(infeite een `au`, gevolgd door een doffe e), dit wordt aangeduid als `verdonkeren` van de aa.
    De tweeklank `ei` uit het SN wordt in het Wichels uitgesproken als iets tussen aa en ei in (tussen Antwerps en Oostvlaams in dus), hier wordt dit weergegeven als ae.
  3. De namen `Maerregoot` (Margote) en `Maerrebos` (Meirbos of Meerbos) verwijzen naar een meer dat zich ooit op de grens van Wichelen en Serskamp bevond.
    Ook de oude naam van de Statiestraat (Groevestraat) zou hiernaar verwijzen.
  4. Het Wichels stricto sensu is een zgn. `overgangsdialect`: vermoedelijk is dit vooreerst een gevolg van de ligging in de vroege Middeleeuwen op de grens tussen enerzijds de Gentgouw, anderzijds het Land van Aalst en het Land van Dendermonde (lees: Kroon- en Rijks-Vlaanderen); bij de opeenvolgende Verdragen van Verdun, Meerssen en Ribemont werd de grens tussen West- en Midden-Francië ter plaatse net door de Schelde gevormd.
    Wichelen hoorde bij het rijk van keizer Otto II, zoals blijkt uit zijn huwelijksoorkonde uit 972 (een exemplaar bevindt zich in het Valkhof in Nijmegen), terwijl bv. het gebied meteen aan de overkant van de Schelde (Uitbergen wordt al in 967 vermeld als `Bergina`) bij het West-Frankische Rijk hoorden.
    Wichelen bleef eeuwenlang op de grens liggen tussen de Duitse (Rijks-Vlaanderen) en Franse (Kroon-Vlaanderen) invloedssfeer (al werden beide delen rond 1062 verenigd in het Graafschap Vlaanderen). Het Wichels lijkt meer op het dialect van Aalst en Dendermonde dan op dat van het nochtans dichterbij gelegen Wetteren.
    De belangrijkste reden voor de overgangseigenschappen van het Wichels lijkt echter gevormd te worden door de overheersende rol die het Brabants vanaf de 16e eeuw ging spelen t.o.v de rest van Vlaanderen.
    De overgang blijkt uit het voorkomen van veel zogenaamde dubbelvormen (wuir / wulder; guir / gulder; schoër / schuër; fourchet / verket...) en het verschil in klinkers t.o.v. meteen westelijk gelegen plaatsen.
    In het Wichels blijken buitengewoon veel tweeklanken (diftongen) voor te komen, er wordt bv. zeer vaak een doffe e achter een klinker geplaatst. Ook tweeklanken krijgen vaak die extra e waardoor ze neigen naar een triftong (schoeër, hoeëken, joar..), terwijl drieklanken in het Standaardnederlands niet voorkomen.
  5. In het Wichels komt vaak een doffe e-klank (de zogenaamde `sjwa` als in SN het, de, ze) voor in de nochtans beklemtoonde lettergreep, dit wordt hier weergegeven met het symbool ö (dössen, kössens, böstel...). Een beklemtoonde sjwa komt eveneens niet voor in het SN.
  6. In vragende zinnen wordt het persoonlijk voornaamwoord vaak verdubbeld: ik wordt `ek-ik`, zij (zae) wordt omgezet in `ze-zae` (bv. es-zezae), gae in ge-gae (bv. goa-gegae > goaddegae; 'edde-gae, zèede-gae, witte-gae...).
    Ook in mededelende zinnen wordt het persoonlijk voornaamwoord vaak tweemaal (en zelfs driemaal!) genoemd: ae komt ae uuëk, ik em ek-ik da gedoan, azuuë ee ze-zae da gezaed..
    De derde persoon m. wordt in een vraag -tje: ee-tje (heeft hij), goa-tje (gaat hij), kek-tje (kijkt hij)...
  7. Sinds 1977 zijn Wichelen, Schellebelle en Serskamp gefusioneerd. In de oren van een `native speaking` Wichelaar zijn er echter aanmerkelijke verschillen tussen de dialecten van Wichelen s.s. en de andere twee deelgemeenten (zie hoger: overgangsdialect). Het `verbrabantsen` van het Oost-Vlaams (m.n. van Oost naar West) lijkt niet verder dan Wichelen te zijn gekomen en heeft Schellebelle en Serskamp kennelijk veel minder bereikt (zie ook de overzichtskaart der Nederlandse dialecten op deze site).
  8. Zoals in een veel groter deel van het Vlaamse taalgebied wordt de doffe e in -en (in werkwoorden en meervoudsvormen) zelden uitgesproken (net als trouwens in Zeeland, Drenthe en Overijssel) en zeker de h aan het begin van een woord niet aangeblazen (Deze zgn. `H-deletie` geldt ook voor Zeeland en vele kleinere gebieden in Nederland).