Waregems dialect

Dialecten > West-Vlaanderen > Waregems
Het dialectenwoordenboek Waregems bevat 931 gezegden, 1956 woorden en 45 opmerkingen. Alle woorden zijn toegevoegd door onze bezoekers. Als iets niet klopt of ontbreekt kun je het zelf toevoegen of wijzigen. Log in of meld je daarvoor aan in de rechterkolom.

931 gezegden

'k wil geen problemen'k'n wille gieën aklegoaries
'n ferme manne gildege/zwoare veint - ne vetzak
't gaat fel onweren't goa kattejouw'n spoi'n / 't goa lieëluk doen
't geeft niet (zalvend) da 'n besan (t) nie
't is de moeite (niet) waard't ('n) es de moeide (nie)
't is duidelijk (nu blijkt het) ten es van gieën keure
't is in orde't es in ordre
't is mislukt't es 'n flutse, 't es nur de voantjes, 't es goan vliegn
't is nochtans zó't es pertank azoeë
't is ons gelukt!me zijn dre!
't is ontstoken en verzworen't es ljeeluk verkwoad
't is weer voor een tijdje schoon (poetsbeurt) 't kan weere 'n tuitje vooërt; 't e weere vooër 'n endeke goed
't lukt niet, 'ten foetert nie, 't'n marcheert nie
't wél waar (onderstrepen van eigen gelijk) jattetoet
5 km. stappen'n ure goans
aan het woord zijn maar zonder inhoudparlesant'n
aangebrande moppen vertellenvoyle skoole ouwn / zwarte skool' ouwn
aangeslagen door het hete weergesleeën deur d'hitte/ overdoan van 't woarm were
aanmaakhout kappen (voor de kachel) out klieën'n (veur de stove)
absoluut nooitnoeit vanzeleev'n
achteraf gezien liep het zo af't en es van geeën keure
achterlijkin de mès (meers) gekipt - ie es presies van sellewie (St.-Lodewijk-Deerlijk)
achterover vallenslaggelings omverre voln
afkeer voelen voor iemandiemand nie kuinn zien
afkeuren wie niet meer meedoet (laf gedrag) 't e no (g) ne skooën'n, ge zijt no (g) ne skooën'n gij!
akkoord gaan met't akkooërd zijn mee
al vanaf het begin (heb ik het gezegd)van d'n ieest'n of (hee 'k het gezeid)
algemeen aangenomen (voorstel/motie) 't es t'r deure
alle slagen vallen in ons voordeel (kaartspel) 't e ne lukt em
alles is wanordelijk verpakt't es ne skuddebuindle
alles samen genomen (conclusie) per slot van reekninge
alles samengeteldal 't hoeêpe (g)ereeknd
alom bekendgekend link 't ooëluk geld (link 't slich geld)
als behekstvan de moare bereen
als de bliksemin gieën'n tijd
als de som maar uitkomtacht'r da 't moar zjuust es
als je iemand aan een lief helpt...krijgde een poanie brouwk (= antwoord op deze inleidende zin)
als je maar plezier hebtoy moa leut' eet
als puntje bij paaltje komtot ol te skijte komt, teegn da 't spel 'n end' ee
als schuldige aangewezen wordenden bèèr/ de beutr' ip geetn 'en
argumenten/herhalingen zijn tevergeefs't 'n es gieën zeg'n an
begin daar niet overzwijg mij doarvan
beginnen te dementerenbeguin'n te dooln, nie goe mieër wijs zijn, niemer weet'n hoe dat 't skeeët
beheers jeout oy in
behoedt u ervoorgardevouw
ben je daar nog?zij je d'r noo?
beschaamd wordenrooë koomn van skomte
betwisting alom't spel zit ip de woag'n
bevalt het u, voelt u zich hier prettig, kunt u zich behelpen?genèrde gij oi 'n beetse?
bieten op het veld uitdunnen met de harkbieëtn zettn
bij hen is een kind geborenze zijn doar verrijkt
bij iemand op een slecht blaadje staanin iemands neuze zitn
bij jullie thuis, bij ons of bij hentulders, toezens of bij zildre
bits antwoord krijgen (1ste p. enkv.) 'krege doar ne snak en 'n bete
blijf alert, (aandachtig) (wakker), let ip oy spel
bocht makenne zwoai mok'n
bovenop het voorziene getal/gewicht/aantalt'n iptelle (vb. 2 stoelen/dozen...)
buk jestuipt oy
daar gruwel ik vandoar ee kik ne grui'el van
daar hoef je niet eens aan te denkenten es gieën riesse (van)!
daar is niets van terecht gekomen't es protnul
daar op het eindeguinter tend'n (d)
daar zijn geen woorden voor! (verontwaardigd) dad es 't toppuint!
dank u welge zijt mirsie
dat deugt helemaal nietda 'n trekt nievers ip
dat gedrag is onbehoorlijk/onaanvaardbaar't luuëpt van de skippe
dat gelijkt nergens op't un trekt ip nietn
dat is beneden alle peil't es t'r ondre
dat is een makkiedad es keenderspel
dat is een onbegonnen werk (1° pers. enkv.) 'k'n zie der mij gieën doen an
dat is ferm overdreven hoor, uit zijn context geruktda des stijf bij 't aar etrokn zulle!
dat is fout gehandeld't es 'n misse
dat is geld in het water gooienda 's wiggesmeetn geld
dat is het ongeveertes averre dadde
dat is me wat hoor!dad es tooch iets te zegg'n, hé!
dat is mij te veel, ik haak af (protesthouding) allee, goen'aavnd, zulle!
dat is te veel gevraagdmijn'n eezle kan da nie trekk'n
dat leverde niets opda 'n broochte niets ip
dat ligt ons nietme zijn d' er nie veur'n
dat ligt toch voor de hand't gopt link nen oovn
dat ligt toch voor de handda wijst toch z'n zelvn, da spreekt toch veur z'n eig'n
dat maakt niets uitdat 'n speel gieën roole
dat zeg je terecht!da 's klapp'n zie!
dat zint ons niet (ontgoocheld) 't en es nie nur oes goeste/ me zin d'r wel mee
de deur dicht doende deure toedoen
de deur op een kierde deur' ip 'n gerre
de fles uitdrinkende flasse soldoat mokn
de griep doet de ronded'r es griep ip toer
de huizen bevlaggenden drapoo oitsteek'n
de juiste maat, lengte, warmte, kruiding enz.zjuust verpasse
de kat krabtde katte krauwt
de klokken luidende kloogu'n loi'n
de kramp in de kuitspierde kramp' één de kiete
de lichtgelovige denkt dat het waar isie es dermee weg zulle
de luiaard uithangende leegoard oytang'n, zijn klooët'n schuur'n
de onkosten na verkoop zijn voor uip oi'n ei (g) n dépan
de oorzaak (reden) ligt bij hem't ligt an em
de paasklokken zijn terug (van Rome) de poaskloogg'n zijn weere
de portiuncula-aflaat verdienengoan persjonklen
de start is beloftevol't legt goe an
de uitslag is 1 -1 (bv. voetbal)den uitslag es ientsj - ientsje
de vink lokt de andere vinken met haar contactroepde vinke zit te tsjienkn
de vink slaat, de merel fluitde vinke skoifelt, de mèrloan skoifelt
de zaak/het doel steunen/promotenan de kar elp'n steek'n/ duiën
de zekering is doorgebrandden plong e (s) esprouwn
de ziekenzalving ontvangend' eilig' olie krij'n
denk er eens grondig over naropt ui verstand ne kieë tuuëpe
denk er niet meer aanzet dad oyt oy uuëft
denk je dat ik geld in overvloed hebpeisde gij da 't geld ip mijne rugge groeigt
derde keer trakterenderde kieëre sloa boete
deuntje fluiten'n èrke skuiflen
deur dicht !deure toe!
deur dicht! (bevel) deure toe! (bevel)
deze loopt soepel (auto, fiets, kruiwagen) den deesn bolt goe
diarreede vlie'ende skijte, den duin'n oofgank
die aantijging neem ik niet (repliek) stoof ze!, ol da je zegt zij je zelve!
die kamer heeft haar (poets) beurt gehaddie komre eej ur recht gad
die kerel zal nog afzienda veintse goa nog skeetn loatn
die man daar heeft een zeer dikke buikden dien'n doar 'n zie em oek nieëmer ang'n (zijne piemel)
dier dat klaar is om te paren...luuëpt tuchtig
dit wil zeggen (dwz.) 't es te zegn
doe eens gewoondoe ne keeë geweune
doe het licht uitdoe de lucht dooëd
doe je best, verdedig jedeefndeerd oi, wird oi
doe je jas maar uit (zegt de gastheer/gastvrouwspeeld uit// speeld oof
doen alsof je neus bloedtvan peikns geboarn
door de band (gewoonlijk) deur d'n band/ deurgoans
door niemand graag geziendeur niemand genèrd
driftig wordenoyt zijn kramm'n skietn
dronken zijnuitn naak zijn, tuureluut zijn, serjeus beschonk'n zijn, dooble zien
druk bezig zijnverloan zijn
durf er niet aan te beginnen (uitdagend) probeerd ukieë da je durft
dwarsliggerie ligt twis in de zak, twisdrijvre
een aarzelend begin van een regenbui't vol wa natteghied
een beslagen tong'n besleeg'n touwe
een braam afnemen (hout/metaal) een broamk' ofskuur'n
een erfelijke trek bezitten van...iets ofdieëln van...
een fout bericht verspreideniets rondstroei'n
een gezonde huidskleur'n goe pelle
een hulpbehoevend iemandiemand die gieëne wig 'n kan
een kaars aansteken'n kèès' omsteek'n
een kaarsje aanstekeneen keiske brandn
een kaartje leggen (kaartspel) 'n p'rtietje koart'n
een kruisje geven op het voorhoofd'n tseentewoareke/seenewoarietsje geev'n
een loopje nemen met iemandiemand over de kouter voer'n
een maal per weekne kieë te weke
een oorveeg, een kaakslag gevennen ptoatre/ un voge/ un pirre/ un koksmeete/ ne klets/ ne flètre geevn
een plasje maken'n pieske doen
een portie voor de buur na het slachten van een varkeneen zende van 't geslee (g) 'n zwijn
een rondritje maken'n toerke doen
een routinebeurt met de stofvodd'r ne kieë overgoan mee de sleunse
een sigaret roken'n sigrette smoor'n
een sigaretje rolleneen siegritje droaên
een verkoudheid opdoen'n vollinge betropn
een vooraf beklonken uitslag'n ofgesprook'n spel
eerst is alles koek en eiin 't begun es't ol wa wilde en wa zilde, in 't begun 'n kan 't nie ip
eigen schuld (dikke bult) 't es wel besteekt, ie eet z'n eign aanedoan, ie eet zelv' ezocht
en hij kon opstappenen ie moste tert'n
en jij volgt die bewering/mening!!en gij geluuëft da!!
en nog niet veranderen (van standpunt) en noo nie boezjeern!
en nog niet weinig!en noo geeën klein beetse!
enorm geheugen'n pèrdemeemoorie
er handeling van hebbentes d'antoave die telt, van wantn weetn, zijne stiel kenn'n
er heerst ruzie binnen het huishoudentes spel in de menoizje, 't zit 'n oar in de bootre/beutre (in Nieuwenhove), de katte zit in d'arloeizje
er is daar ruzie't zit doar skeeuf
er mankeert iets in het hoofd't zit 'n vijze loos
er niet mee voortdoenloat'n skied'n
er pal opte kloffe d'r ip
er valt een spatje regen't vlieg' 'n beetse natte/nadde
er verbouwereerd bij staanvan 't lam Gods uslee (g) n zijn
er zijn er die...'t zijn der die...
erg aangedaan (tijdens het spreken) de krop in de keele
ergens houdt het op (protesterend) 't stopt ievers!
erwten ontdoen van de peulirreweet'n plooëst'n
even (kort) het woord nemenun woordse plaseern
even snel (niet grondig) oppoetsen'n vreefke geev'n
extreem haastig iets doenin 'n skoffelskeude
familiekenmerken vertonenvan nie fer' ofdieëln/ 't zit in de familie
fitheid, lenigheid, gezondheid uitstralendlijnk nen achttienmoandre
flauwtjes // beneden de verwachting't woa geeën' vettn
flink de bloemetjes buitengezetserjeus in 't sop g'angn, goe gebatavierd, zwoar oid eweest
flink doorstappengoe deuretert'n
fluisterend (negatieve) commentaar gevenveezlen
ga er voordiff'ndeerd oi, leg t'r oi leen an
ga je met me mee?goaje mee mee mij?
ga maar verder, passeer maarteure moa deure
ga moedig doorass'reerd'oi
ga nu maarzet moar an
ga opzijzet oi an de kant
ga rechtop zittenzet ui rechte
ga snel weg, maak dat je wegkomtteure zieëre vooërt
ga zittenstoeld oy, zet oy
gaan bidden voor bijstand van een heilige, met kerkbezoek en verering relikwiegoan dien'n
gaat het nog lang durenest no veur vandoa(g)e
gedeeltelijk grijzende haardospeepr' en zout
geen twijfel mogelijkge meug wedd'n
gelukkig maar dat hij...noo (g) sjanse dat ie...
gelukkig nieuwjaar en een goede gezondheid!un gelukkug joar en un goe gezontiet
gepakt en gezaktgeload link nen ond mee vloein, geload link nen eezle
gerucht (mondeling) uitvergrotenloajen
goed hart'n erte van koukebrooëd
goed verwoord! (compliment) azooë zie (de), dad es usprook'n zie!
goed zo, bravo!alabonnurre!
goede contacten hebbenin doeninge zijn
goedendag iedereenelk ne goen da (g)
goedkope herstellingen gaan weer snel kapotde gierighied beskijt de wijshied
gooi hem buitenzwiert em boit'n
grote appetijt hebbenskeele van d'n ouwr zijn
grote dorst hebbenskeele van d'n dust zijn
grote flater begaand'n ippergoai ofschiet'n
grote porties eten verorbereneet'n link nen dijkedelvre
gul en hartelijk lachenla'en link 'n paptoarte
haal de fluitketel van het vuurzet de mooër of
haastig stappengoan link nen buzzesnijere, deuretert'n
handel naar best vermogendoe ol daje kuint
handen ervan af (bevel) and'n toys!
harde trap op een bal'n murre, 'n kèze
helemaal niet (stevige ontkenning) jakkendoe/ jagendoet/ jaaindoet/ jammendoen/jagendoet/jassendoen
hem iets in het oor bijtenem an z'n ooëre trekk'n veur...
het begon te ontsteken (medisch) 't begoste te verkwoan
het bewustzijn verliezenvan z'n zelv'n vol'n, van zijne sies droaj'n
het blijft maar duren't koom geeën end'an
het blijft onder ons (geheim) tuss'n oes ezeid en ezweeën
het dient tot niets, het levert niets op't es ol geeën avance
het doet me leed't dèèrt mij
het eten is zeer lekker't eetn vol frieë in de smoake, 'k soe mij ov'reetn moar 'k maage nie, 'k zoe d'r min lipp'n an oflekk'n
het gaat er luxueus aan toe't es doar de grooëte luxe
het gaat niet door/ afgelast't goa niet deure
het gaat niet vooruitd'r zit geeëne skoif in
het gaat traag vooruit, het sleept lang aan't es Màrja lànkwirk
het gelijkt nergens op't un trekt nievurs ip, dat 'n trekt ip niet (s), da gelijk (t) nievers an
het geplande gaat niet door't volt één 't woatre
het gezelschap, het feest, verlatend'r vanonder trekk'n
het gezinsbudget goed beherende koave recht ouw'n
het heeft hem zwaar gestoord't es 'em in 't verkeeërde keelgat uskootn
het heeft me geraakt't dee mij iets
het hoeft niet meer't en e (s) niemer nooëdi (g)
het houdt niet op'ten stoopt nie (t)
het is (het lijkt) aanvaardbaar't goa noog in ne reedn
het is altijd zo geweest't ee oltijd azooë eweest
het is bemoedigend/ niet bemoedigend't geefd ip/ 't geef nie ip
het is delicaat om het te benoemen't e(s) roar om zeggn
het is een leeghoofd't es 'n bloaze
het is een maat voor niets geweesttes 'n beskeetn komissie, 't ee veur niets ediend
het is een nietsnutie 'n es gieëne stamp teeën z'n klooëtn wird, ie 'n es gieën roste kluite wird
het is een uur stappen't es 'n ure goans
het is evenwichtigtes in balanse
het is frisjes buiten't e (s) fris an de vis, 't e killig
het is Godgeklaagd!oe es't Godsmeuëlijk!
het is half één (12.30 u.) 't es twoolfnolf
het is hier allemaal van ons/het onzetes ier ollemolle van oes/ toeze
het is jouw beurt't es oin toer/ 't es an oi
het is makkelijk realiseerbaarten oudt nied in/ 't e goe te doene
het is niet waar't 'n e gieën woar
het is niet waar't 'n es geeën woar
het is niet waar (onderstrepen van eigen gelijk) jat'ndoet
het is niet zo't un doet, 't un es geeën woar
het is niet zoals ik het wil (de) 't'n e (s) nie nur mijn goeste
het is nochtans zó't es pertank azoë
het is nu aan het vriezen, regenen, sneeuwen...'t es an 't friezn, reeënen, snieën...
het is ondermaats't 'n trekt er nie ip
het is onhaalbaar/onvoorstelbaar't 'n es nie doenlijk
het is onmogelijk!'t 'n e nie meu'lijk!
het is precies zo't es juust azooë
het is schandalig't steekt d'ooên oit, 't es 'n leevnde skande
het is snel voorbij't e rap upusseerd
het is verder dan ik dacht't e fooëdr' of da 'k peidege
het is volledig beschadigdtes heêl gakmandeerd, tes t'r ol an dat 't es
het is zeker de waarheid't es echt dat 't woar es
het is zijn/haar/uw verdiende loon't es wel besteekt
het kan het daglicht niet verdragen't mag de kloar'n nie sien
het kan wel eens voorvallen't zoe ne keeër gebeurn
het kind huilt hard't keend zet zijn keel' oopn
het komt weinig voor't doe hem nie feele veurn
het kon nog erger zijn!zwijg zeeëre!
het kostenplaatje gaat snel omhoog't luuëpt zeeër ip
het kostenplaatje stijgt snel't luuëpt zieër ip
het lijkt nergens op! (verontwaardigd)'t 'n trekt nievers ip!
het loont de moeite (niet)'t e de moeite (nie)
het lot laten spelen (in spel en sport) stroeitje trekk'n
het lot speelt hier't doet dr'omme, 't moe dr'omme doen
het moet niet zo precies zijn't steekt nie nauwe
het onderwerp uitvoerig behandelenin 't lang en in 't breeëd oitlegn
het prikkelt in de ogen't piekt in d' ooë'n
het regent hard't giet woatre// 't ree (g) nt goe deure
het resultaat is negatief't es ne zero
het rooskleurig tegemoet zienet goed ip e'n
het scheelde geen haartje't skilde geeën oar
het schiet goed op't affeseert goe(d)
het schiet hier niet op't en affeseert hier nie
het schooljaar overdoenzijn joar dubb'len
het smaakt lekker't es mijn'n tand
het speelt geen roltoeternietoe
het staat nog niet absoluut vast't n es no nie ezeid
het staat precies een weinig scheef't stoa link 'n brokke skieuf
het stelt weinig of niets voor't 'n trekt ip nie feele
het stinkt hier verschrikkelijk onaangenaam't stinkt ier link de vorte peste
het tocht hier't trekt ier
het valt mee/ tegen't sloa mee/ teeg'n
het valt ongelukkig samen't doet dr'omme, 't moe dr'omme doen
het veld is omgeploegd't land es omme
het verkeerd voor hebben't mis ip hen
het vliegenraam inzettende zallezie insteekn
het vooropgestelde doel is behaaldme zijn streeke, nem me zijn dre
het vuur smeult nog't vier vuinst noo
het was daar doodstil't woa doar boutstille
het wordt lastig't wird lastig sijn
het wordt straks zomer't goë agank zoomre wird'n zijn
het wordt tijd ...'t wird tij sijn ...
het zal daar verkeerd aflopen't goa doar 'n wiel ofluuëpn
het zou mij niet verwonderen'k zoe d'r nie fan ipkijk'n
hier kan niemand iets mee aanvangen't es nen echt'n fiekfak
hij begon weerwerk te biedenie begoste teeg'n te spert'len, zin bobijn' of te droaën
hij beleeft het van harte (feestje bv.) ie geneird hem
hij betaalt boven zijn kunnenie betoald hem blauw
hij beweert het allemaal aan te kunnenie goat doar ol versloan, zegt ie zelve
hij bezocht al de café's in de straatie dee ol de kapellekes van de stroate
hij bleef het antwoord schuldigie wiste nie wa (e) zeid
hij buigt vooroverie stuipt hem
hij deed alsof hij...ie geboardige lijk dat ie...
hij doet er geen moeite voorie legt re zijn leen'n nie achtre
hij floot een penaltyie skuifeldege ne pinantie
hij geraakt er niet meer uitie zit stroop
hij geraakte er niet doorheenie groocht 'r niet deure
hij gunt (mij, ons) geen blikie kijkt noch ip no neere
hij had de gewoonte om...ie plochte...
hij had niet eens dorstie 'n oa alleens geen'n dust
hij heeft een hoge weddeie verdient geld link moze
hij heeft een nieuw voorstel moeten accepteren (tegen zijn wil) ie ee moet'n ploei'n veur da niev veurstel
hij heeft er een afkeer vanie é d'er ne grooi van
hij heeft er geen gehoor naar't es link ip 'n aënde ré'nen
hij heeft haast'i es eprisseerd
hij heeft hem te pakkenie ee em te skèrn, / te stekn
hij heeft het begrepenie jeet fits, jeet deure
hij heeft het bij mij verkorvenie zit éé (in) mijn neuze
hij heeft het eindelijk doorzijne Frank es evoln
hij heeft het goed voor (met zichzelf) ie jeet hem goe ip (mee s'n eig'n)
hij heeft het ver gebrachtie ee 't verr' eskipt
hij heeft iets op zijn leverd'r ligt wa ip zijn' leevre
hij heeft mijn leeftijdie e (s) mijn oude
hij heeft o-benenie 'n kan gieën zwijn tee'nouw'n
hij heeft overdadig gegetenie zit zo dikke lijk 'n nippen
hij heeft serieus verkeringie vrijt da z'n imde wikkelt/ ie vrijt dat 't krokt
hij heeft te veel hooi op zijn vork genomen'i ee hem overdoan
hij heeft verkeringie ee kennesse
hij heeft zich belachelijk gemaaktie é d'er em ooitedoan, ie stond in zijn'n blooëtn, ie stont er te blink'n
hij heeft zich bezeerd (pijn gedaan) jee em zieëredoan
hij heeft zich met de wagen vastgeredenie zit versteld
hij heeft zich opgehangeni ee em tekoort edoan
hij is aan 't einde van zijn krachtenie jes tend'n, z'n leer es of
hij is bekoord om dat te doenie es etanteerd veur da te doen
hij is betrapt/beschuldigdi eet an zijn brouwk
hij is de leidinggevendeie ee 't vooër 't zegn
hij is dik ingeduffeldie luûpt ekleêd link ne rauwn andzjoen
hij is doodie ee zinne lepel wig esmeedn
hij is doodziekie 'n e moar gemeeënig, ie goa 't nie lauwe meeër trekk'n
hij is er lelijk aan toeie es proopresteld
hij is er niet bij met zijn aandachtzijn oöft stoat er nie ip
hij is er nog niet echt voor gegaanie 'n ee t er no nie te veel' an dooêdoan
hij is er om bekommerdi' ester mee begoan
hij is er van aangedaan (zeer bedroefd) ie weet ervan
hij is erg aangeslagenjester van kapot/ ie 'n ester nie goe fan
hij is faillietie es gerenuweerd
hij is gefortuneerd (veel geld) ie zwemd één 't geld
hij is geslaagd (examen) ie es ter deure
hij is geslaagd (examen) is es ter deure
hij is gestorvenie e (s) mee zin oar, ie e (s) ter ziel' egoan, ie es ter nie mieêr, ie es bij ons Heere
hij is gezakt in zijn exameni es ebooisd
hij is handelaar in vlas// in kolen// in eierenie doe één 't vlas// één de kooln// één d'eiers (in 3 x uitgespr. als één)
hij is heel bangj'es skijteskoij
hij is het noorden kwijtie e (s) van de planke, ie 'n weet niemre woar da 't skeeêt
hij is het noorden kwijtie weet nie woarin of woaroit
hij is lichtjes beschonkenie ee ne leem in z'n oëge, ie ee 'n vlieg' in z'n oëge
hij is met niets gestart (handel) ie es van zero beguin'n
hij is niet bij de les, hij volgt nietie 'n est er nie bij mee sijn öeft
hij is niet gemotiveerdie zit re nie achtre
hij is niet meer te zien/ ontsnaptie es 't er van deure
hij is niet van de rapsteie n'es van gienen oaze gepoept
Hij is nog maar een beginneling't es nog ieën'n van zin ieëste brouwk
hij is oneervol ontslageni es boitn ezwierd
hij is plots onwel gewordenie ee ntwa ekreegn
hij is straatarmie 'n ee zelfs geên'n naogel veur in zijn gat te skart'n
hij is te beklagenie es ter wél mee
hij is teneinde krachtenzijn bobijne es of, zijn piele es plat, ie es tend'n
Hij is uit het leven gestaptie ee em van 't leevn ebrogt
hij is uiterst luiie es noog te leeg vooër zijn gat ip 't heffn
hij is verhoogd (in rang) ie es vereuverd
hij is wat ziekie es omverre
hij is wat ziekjesi' es 'n brokke ziek, ie 'n es nie in zijn'n oak
hij is wel sterk, maar niet zo grootte (s) ne buuëm van ne veint, moar wa kort ovvezogd
hij is zeer boosie jes vlamm'nde/vroet van klèire
hij is zeer domiej è te dom vur t'elpn dondren, iej è te dom vur oei t'eetn, iej è sooë dom of t'achterste van 'n koe
hij is zeer gemakzuchtigge meugt em ne skip in zijn gat geevn, ie goa no nie ommekijkn veur te zien wie dat eweest ee
hij is zeer gierigie es stieëg van ofgank
hij is zeer verwendie es bedorv'n, de stront oit zijn gat ; azoë ne kepkeut'le!
hij kan geen antwoord gevenie es z'n touwe kwij (t)
hij kan geen kant meer op (financieel) ie zit ip drooêg zoad
hij kan het niet verdragenie 'n kan 't nie lei'n, ie 'n kan ter nie teeën
hij kan niet meer't skop e (s) de bille of
hij kan niets meer inbrengenie es tendend zijn Latijn
hij kan onverwacht uit de hoek komenie zoe toern doen
hij kent daar het hele reilen en zeilendoar kent ie heel den oopnen en toe
hij klaagt vreselijkie kloag pudd'n in d'èèrde
hij koelde zijn woede door...ie wrochte zijn klère oit deur...
hij komt af en toe op bezoekie komt nui en ton over de vloer
hij komt zich verontschuldigenie komd em pardooneern
hij kon niks anders dan bekennenie 'n koste nie fooëdre of toegeev'n
hij kookt van woedeie es vlamm'nde kwoad/over zin toern
hij kreeg daar de mensen tegen zichie oat doar de bootr ipgeet'n
hij kreeg de volle lading (scheldwoorden) ie moest het gemeug'n
hij laat het niet aan zijn hart komenie es ter gerust in
hij laat het zitten/haakt af (verbolgen reactie) 't e noo ne proop'ren/skooën'n
hij laat zich door niets afschrikkenie 'n es van gieën klientje vervoard
hij laat zich niet dwingenie loat em nie promn
hij laat zich niet meer zienie 'n tooëgt em niemre
hij lachte mij uitie laa (g) dege mee mij
hij liegt doelbewustie liegt dattie 't zelve geluuëft
hij liep weg, hij wilde ontsnappenie zette 't ip 'n looëpn
hij lijkt er goed opie ee der veel snukk'n van, ie ee der vele van mee
hij lijkt helemaal op zijn vadert es zijn voadre eskeetn en espoo'n, tes de weegoarde van zijn voadre
hij maakt zich drukie zit ip zijn pèrd, ie weend em ip
Hij mag wapens dragenIe ma woapns droan
hij mankeert enkele tandenj'es peetse skoartentand
hij moeit zich met mijn zakenie zit in mijn rop'n
hij moet het lijdzaam ondergaanie moe 't gemeu (g) n
hij moet het lijdzaam ondergaanie moet 't gebokk'n/ ie zit mee de gebrook'n pott'n
hij neemt deel aan duivenwedstrijdie speel mee de doiv'n
hij neemt deel aan vinkenzettingeie speel mee de vink'n
hij overdrijftie drijft oovre
hij plaagt mijie kul (t) mij, ie teinst mij
hij slaat er zich doorheenie trek zijn'n plan
hij spijbeltie ee de skoolskijte (schertsend)
hij spreekt met pretentie (hoogdravend) ie ee veel noot'n ip zijne zang
hij stapt flink doorie tert goe deure
hij stond er dwaas naar te kijkenie stont drip te kijkn lijnk ne nond ip 'n zieke koe
hij stottert een beetjeiej akkelt 'n beetse, ie stuikt 'n beetse
hij toont zich bijzonder onderdanigie ploeit em dubble
hij vertoont een kentrek van zijn peter/meterie ee de vontesmet van...
hij vindt zichzelf een hele pietie ee 't ooëg ip
hij voelde zich uitstekendie voelde 'em duustfichtig (1050)
hij voelt zich uitgedaagdie zit ip z'n pèèrd
hij voelt zich zwaar beledigdie es in z'n gat epekt
hij voelt zich zwakie n' e moa veur azooë te laat'n
hij volgt wel (met lichte achterstand) ie koomd achtre
hij vroeg me om...ie vrieg mij veur...
hij was bijna opgegeven (medisch) ie kom van verre
hij was het gewend om.../het was gebruikelijk om...ie plochte.../'t plochte....
hij was niet aanwezig (tactisch) ie woa nie te ziene
hij was stomdronkenge kostet 't sop oyt z'n oô'n skepn/ ie woas zochte
hij weert zich, maar boekt geen resultaatie zit doar oltefoôrt te kallebukn
hij weet niet hoe het in mekaar steektie kent er de knopp'n van
hij wil onverstoorbaar doorgaan metie wil per see deuredrijv'n
hij wil opvallen, hij looft zichzelfiej ee nogal veel beslag, mee ol zin pretn
hij wordt nogal verwendie wert nogal wadde in z'n gat eweund, 't es nen bedorv'link
hij zat er totaal naast (pronostiek) ie zot'r lieëluk neevns
hij zegde toe (akkoord maken) ie slouwf toe
hij ziet er slecht uitie ziet 'r kaduuk oit, ie 'n ee geeën skooïn kleur
hij ziet niemand staanie kijkt noch ip noch omme
hij zit aan de grondie weet nie van wa out pijl'n umokt
hij zit ermee opgescheepti es ter wel mee!
hij/zij blijft op het slechte pad't 'n e geeën beetren an
hij/zij is doodop (doodziek) ie/z' es t'end'n
hij/zij stelt zich kandidaat voor de (verkiezingen) ie/ze komd ip veur de (verkiezingen)
hij/zij verdient een belediging!'t es 'n affront (wèrd)!
hoe ben je daar op gekomen (job, souvenir) oe zij je d'ran egrocht
hoe heette dat ook weeroe eeëttige da oek weere
hoe is de toestand Hoe zit het in elkaarhoe skeeët dat ier
hoe is het mogelijkoe es 't meuglijk
hoe lang gaat dat nog duren!!!est algauw' edoan!!!
hoe maakt u hetoe stelde't
hoe was dat nu ook weer?oe woa da nui oek weere?
hoe zou ik het moeten verwoordenoe zoe 'k het moet'n zegn
hoe zou ik het uitdrukkenoe zoe 'k 't moet'n zeg'n
hoed je ervoor dat je...past oi ip da je...
hoeveel moet je hebbenoeveele moe j' en
hoger leggen (in kaartspel) oëger of mijn bijlke of 'k kappe in oi gat!
hou je kalmoud oi koest
hou je mond, zwijgoud oi moyle/toote// oud oin smoel/bek
hou nu toch gauw op met rokenoytskjeet alichte mee smoôrn
houd moed!ellee couroaizje!
ieder op zijn beurtelk ip zijn'n toer
ieder zegge het voort!olleman zegge 't deure!
iedereen goeie dag gewenst (bv. in een winkel) elk ne goen da (g)
iedereen zou het beu worden't zoe nen oudn ond verleën
iemand (iets) in de steek laten (qua werk, klus) iemand (iets) in plan loat'n/ loat'n zitt'n
iemand aan zijn kant krijgeniemand overoln
iemand beschimpeniemand oytmokn veur vorte vis/iemand zijn zoaligheid zegg'n
iemand bijstaan in zijn werkelp'n an de karre trek'n
iemand een klets of oplawaai geveniemand een peire of een zoeve geven
iemand een trap onder de kont geveniemand nen eft in zin ol geevn
iemand genegen blijven om iets te verkrijgenbille bij ouwn
iemand iets aansmereniemand ipsulfren mee...
Iemand is lelijkIe mag woapens droa'n
iemand met iets opschepen (sluw) iemand bij de viede zett'n
iemand minachtend ontwijkeniemand skeeëf bekijk'n
iemand nadeel berokkeneniemand ne klooët oftrekn
iemand te schande makeniemand uitmaakn voër al da schooên en leêluk es
iemand tevergeefs iets aanleren/aantonenie goa 't noeit leeërn
iemand uithoren't ei oyt zijn gat vroa'n
iemands leeftijd/talent onderschattenhet em/ het eur nie toegeevn
iemands plannen dwarsbomenin iemands ropn skijtn
iemands slechte kanten besprekenin iemands zakk'n zitt'n
iemands stelling volgen (samenspannen) mee iemand meevoeizjen
iets aandachtig bekijkeniets vieznteern
iets doms, verkeerd (slecht) doeniets oitmeedn
iets met bruut geweld aanpakkeniets te kandeele gaen
iets onthouden (memorie) iets ontouwn/ omtouwn
iets ruchtbaar maken (klokkenluider)iets an de klokk' (h)angn
iets weten via viaentwa weet'n van oor'n ze (g) n
ik amuseer me/ ik geniet'k jeune mij/ 'k ben d'r gèrn bij/ 'k genère mij
ik ben bekaf/doodmoe'k zit er deure
ik ben daar niet voor gewonnenja mijn ooëre!
ik ben echt moemijn bobijn' es oof
ik ben gebleven tot de laatsteik ee moe'n de loatste man de zak ipgeev'n
ik ben hettes ik, 'k benne 't ekik et
Ik ben het beu't es mij stinkend verleêt
ik ben het niet 100 zeker'k goa d'r nie veurn strij'n
ik ben het zekerge meug wedd'n
ik ben niet ingelicht'k 'n weete geên beskeeêt, 'k weete van niet'n
ik ben niet op de hoogte'k weete van niet (n)
ik ben niet op de hoogteda seg mij niets
ik ben nog maar net thuisgekomen'k benne no maor gewillig thuis
ik ben nu doodop'k volle ier in ne strek / 'k ben stroatof
ik ben ontroerd't pakt mij
ik ben op zoek naar de stok die achter de deur stondik ben ip zouwk achter de stok die bachten de deure stond
ik ben platzakik 'n ee geên roste kloyte meer
ik ben zeventig jaar oud'k rije mee tram zeevn
ik beweer niet dat het (lelijk is) 't 'n e nie da 't (leeëluk es)
ik bulk niet van het geld'k un ee geeën ezelke die geld skijt
Ik dacht bij mezelf'k peideg' één m'n ei (g) n
ik dacht bij mezelf : hola'k peidege in min eijne, 'k peidege oela
ik dacht van wel/ van niet'k peidige van wel/ van nie
ik doe geen afbreuk aan uw woorden, maar...'k 'n wil ui nie in de reedns voln, moar...
ik doe niet meer mee'k 'ndoe niemer mee
ik durfde nietik 'n doste nie
ik ga hem een trap in zijn kont geven'k goa dn ne wiep tee'n zijn kloôtn geevn
ik ga mij riskeren'k goa mij smijt'n
ik ga voor het dubbel aantal punten (kaartspel) ik booise
ik geef hem een oplawaai'k geev' em 'n pandoeringe
ik gloei door de warmteik gloeie lijnk 'n kole vier
ik had het geluk niet aan mijn zijde'k oë malsjanse
ik heb binnenpretjes - leedvermaak'k é der mijn'n des/deun in
ik heb dat graag, hij heeft dat niet graagik (gen) èère da, ie 'n (gen) èèrt da nie
ik heb een ongelukje gehad'k ee 'n maleurke tee (g) nekoomn
ik heb hem eens aandachtig bekekenkee d'n doar nekeer goe besnukt
ik heb het u gegeven'k ee 't ui egoovn
ik heb zeer grote honger'ksoe kun'n un pèèrd de rugge oit eetn, 'k ben skeel van d'n ouwre
ik kan dat toch niet weten! (repliek) wa wete 'k ik da!
ik kom er niet doorheen'k zitte stroop
ik kom net thuis'k komme zjuuste thois
ik kom onmiddellijk'k komme van dierek
ik kom spoedig ter hulpbeen'n u letse ben ik doar
ik kon hem vangen'k oa em te knippen, 'k oad'n te stekk'n/ te skèr'n
ik krijg mijn eten niet meer op'k ga versteekn
ik krijg mijn eten niet meer op'k gerake versteld
ik kruip in mijn bedik kroip' één mijn' nest
ik lust dat niet (eten, drinken) 'k mage da nie
ik maak het goed'k stell' het goe
ik merk geen voortgang/ vooruitgang (bij werken)'k 'n zie geeën affechoazje
ik sla hem dood ( (verbaal woedend) 'k plak nen an de muur
ik sla je raad vierkant afpakt ui poepe!
ik sta voor schut'k sta kik ier (1.) voor pijpe toebak, (2.) zonder verwèr
ik stond op het punt om...'k ginge tewege...
ik stop met raden'k geve mijn bod
ik vertrouw het (zaakje) niet'k ee d'r geeën goe ooëg' ip
ik verzeker je...'k garandeer' oi...
ik vind het erg jammer en betreur het tenzeersteik zitte der vree mee in
ik voel me lelijk bedrogen'k benne bij de viede gezet
ik voel me niet benadeeld'k ee d'r geeën ofdroag'n van
ik voel mij beledigd'k benne gaffronteerd
ik voelde verdriet't dèrdige mij
ik vraag een glas champagneik bestelle 'n koepke sampanje
ik vraag me af'k wee 't zondre
ik vraag me af of hij...'k ee 't zondre ottie...
ik vraag mij af'k (w) eet sondre
ik vraag mij af'k ee 't s (w) ondre
ik weet het niet meert es mij ontgoan
ik weiger om daar nog iets voor te doen'k voag're mijn gat an
Ik wil niet nieuwsgierig zijn, maar...zonder cerieus te zijn, moar ik...
ik word beboet (verkeersovertreding) 'k ee prijs
ik zal er spoedig zijn (=aankomen) 'k goaë d'r agauwe goaën zijn (zie)
Ik zeg het verkeerd'k misse mij
ik zie je graagksie jooi girne
Ik zie, ik zag, ik heb gezienik zie, ik zooëge, 'k, ee gezien
ik zit opgesloten, ik kom er niet uit'k zitte vaste
ik zou willen omruilen (bv.qua gezondheid, geheugen) 'k zoe will'n wisslen (bv. qua gezondheid, geheugen)
in de tocht zittenin dn truk zitn
in een grote woedein 'n vroete k'leire
in een oogwenkin ne wip en ne knip
in een overhaaste beweging/actiein 'n skoffelskeute
in het middente mirlen
in slechte staatverneeglizjeerd
in stukken uiteen gevallenbrokke verskeën
in wel 1000 stukjes uitèèngevallen't ligt in gruizlementn
ingericht zijn met het juiste materiaal en de gepaste uitrustinggoe g'eekiepeerd zijn
inlichtingen inwinnenachtr' éénlichting'n vroag'n
Is het je om het even? Dan kan je niet kiezen.Est olgelijk? Olgelijk es innestront.
is het licht uit?es de lucht dood?
is ze moeder gewordenee se'koocht
ja, zo is 'tv'neigns dadde/azoë
je bent bedankt. (antw.:graag gedaan) ge zij merci. (antw.: 't e niet/ gèrn edoan)
je bent een gek, een zotge zijt ne wietie
je bent een stomkop!gij zij 'n ei!
je bent er vroeg bij// vroeg opgekomenge zijt 'r tielijk bij
je bent getuigezeg da 't woar es
je bent laat op stap!ge zijt loat' ip droai!
je bent laat op weg/ op stapge zij loat' ip droai
je bent later dan normaalge zij loat' an
je bent mijn liefste schatge zij mijn beste keppe
je bent op staande voet ontslagenroapt ui boelke moar töepe en zet an
je bent tegendraads, een dwarsliggerge ligt twis in de zak
je hebt alle tijd (om weg te gaan) wiens haaëste?
je komt op 't juiste momentge koomt zjuust' epast
je kunt het je niet inbeeldenge keun het nie bepeiz'n
je minacht mijg' eet mij no lieëg ip
je mocht en je kon, maar je durfde nietge mostet en ge kostet, moar ge 'n dostet nie
je moet maar op het idee komenge moet 'r moar ip koom'n
je moet niet aandringenloat moar
je ontgoochelt mij hoor!ge kuint d'r an zulle!
je schiet er niets mee opten es oltoëpe geen avanse
je treft iets wel eens aanip ne wig komde't ne kieë teeg'n
je verwoording staat mij aan'k ooëre 't oi gèrn zegg'n
je wordt er doodnerveus vange zoedt 'r de muur'n van iprij'n
je zoekt ernaar en het bevindt zich naast jouoa 't nen ond eweest, ge woart ervan ebeetn
je zou hem blindelings vertrouwenge zoe t'n ons Hieëre geevn zondr biecht'n
je zult het niet beter kunnen (niet overtreffen) (uitdagend gezegd) ge kuint 'r ne puint an zooin
jij hebt hier geen spreekrecht!g' eet ier niets te zegn!
Jong geleerd is oud gedaan.Oudjes kunnen niet jongleren.
klagende keelgeluiden makensteeën'n (zucht'n en steeën'n)
klap om de oren krijgenlap rond ui ooër'n krij'n
klein van gestalte, met korte beentjeslieëge van stirtebieën
koffie zettenkaffie moakn
kom eens terugkieërnekieë weere
kom niet tussen/ onderbreek me niet (uithaal) (h) oud oi weezn!
kom op!allee toe, gouw!
kom voor de dag (assertief zijn) kom uit oi koot!
konijnen het vel afstropenkenijn'n vloan
kort na elkaar (vb. drie slagen) te reke (vb. drie slagen)
kruisje op het voorhoofd voor het slapengaan'n seenewoarietsje, 'n tseentewoareke
kwade streken uithalentoer'n doen
laat geen woord los hierover!zwijg vooër dooëd!
laat u maar eens gaangée moar gazze (poer) .
loop naar de maan, luëp noar de moane, geriek et, saluu en de koost, stoof ze
loshangen't angt bij de wirke
losse aarde aanstampen (tuinieren) tramplen mee de voetn
luister eens goed!ort u keeër ier!
maak dat je weg komtskiet oi vooërt
maak je uit de voetenskeirt ui wig
maak zo niet van je orenge moet azooë van uijen tak nie mokn
mag ik iets te drinken gevenwa magge'k uithoaln
matige prestatie, vind ikten luuëpt nie ovre
meedoen met het initiatief/ met het bestuurip de karre spring'n
melkoe meer melk daj drinkt, oe grooëder kolf daj weirdt
merkelijk gegroeid zijnmirk'lijk egroeigd zijn
met alles erop en eraanen heel den utsekluts, den battaklang,
met boenwas behandelensiereer'n mee sieroizje
met een lief ruzie hebbenmee ene in 't skès zitt'n
met een vals aangezichtmee 'n vols weez'n
met opzet handelend'r omme doen
met overbodig veel commentaarmee veel vijv'ns en zessn's
met veel omhaalmee al heur tantelaffèrens (tant d' affaires?)
met vrees vervuld zijnmee de poepers zitt'n
met zijn hele boeltjemé heel zijn bezoatse/ mé kliekn en klakk'n
met zwaar bevuild aangezichtzo zwart of mooërkes gat
mij vang je daar niet meemokt dad an ui meetje wijs
mijn boodschappen doenmijn winkelwoare goan oln
mijn gedacht (e) is wet't es meen'ns wa da 'k zegge
mijn lippen zijn gesprongenmijn libn zijn esprouwn
mijn rekensom klopt nietkoome nie djuust oit
mijn woorden vielen niet in goede aarde'k oa d'n ap ipgeetn
moeizaam stappenslicht te pote/ te beeêne zijn
mondje dicht!nie segn! zwij'en daje zweeët! zwij'en vooër dooëd
na een korte ziekte overlijdent nie lang etrook'n en
na een zekere termijndeur d'n duur
na wat luidruchtig boerengeeft da zwijn nog nen oaker
naar het toilet gaannur vanacht'ren, nur 't vertrek, nur bacht'n, nur de koer goan
nadat hij zo bij me aandrongdeur 't eeuwig proam'n
nee maar!ouw zeekre!, emmaar allee gouw zeg!, ten e nie woar ee!
nee nu nog nietnieë noy noo nie
neem eens het vorige PC-scherm terug aubKeeërnekeeë weere!
negen kansen op tienvan tiene neeëne
net geen 30 centimeternauwkes 30 santimeters
niemand van ons die het weet (de oplossing) d'n heeml' est wijs
niet gauw bang zijnvan geeën klientje vervoard zijn
niet goed bij zijn verstand zijnne slag van de meul'n ukreeg'n en
niet goed bij zinnenolve goar'n, 'n vijze kwijt
niet meer om aan te zien't steekt d'oögn' oit
niet meer om aan te zienten ee gieën angezichte niemre
niet te geloven!nie geluuëflijk!
niet vatbaar voor goede raad't es verloorn ezeid
niet zeer beweeglijk zijnie krult lijnk ne pak no'els
niet zo jong meergeeën drie mal zeevn meeër
niet zoals het hoortnie ol te katheliek
niets aan de handgieën'n droad an gebrookn
niets bezitten, arm zijnie 'n ee gienen nog'l om in z'n gat te skarten, ie moe leev'n van d'n dis
niets helpt/hielpgeeëne moyen
niets helpt/hielpgeeënen moyen
niets helpt/hielp om iem. te overtuigengeeëne (n) moyen
nieuw pakje tabak'n ve (r) sse bole
nog lang niet opgelost probleemme zijn no ferre van oys
nog niet volwassenno te groene an oy pompoene
nooit van mijn leven!noeit vanz (e) leev'n!
nu en dan een beetje voortdoendein ukskes en snukskes
nu nog beter! (iemand afkeurend) gij zijt ne goen gij!
nu of nooitnui oof noeit
onbehouwen, brutaal aanpakkente kandeêle goan
onderdak verlenenslopeie geev'n
ongeduldig zijnip 'n wippe zitt'n
ongewassen, er onverzorgd uitzienzo grauw link 'n padde
ongewenst tussenkomen, zich moeien, iemand onderbrekenzinne noak drin sloan
ons contact met hen loopt vlotme zijnder goe mee in doeninge
onvast slapen (met onderbrekingen van wakker worden) in stik'n en brok'n slob'n
onverwacht het gezelschap verlaten hebbenskampavie zijn/ ik ben skampavie
onweer plus zonneschijn't e fieëst' in d' elle
onze rekening is effenme stoan kiette
onzin verkopenprietproat oitgoan
op 't laatste nog bij te zetten/plaatsenten iptelle (vb. nog 2 stoeln ten iptelle)
op (huwelijks) reis gaanip (speel) vejoizje goan
op blote voetenblooëtsvoets
op café gaan'n sortietsje placeren
op de loer liggenip vinkeslag li (g) n
op een rijip 'n roode
op een rijtjeip 'n reekske
op goed geluk afip goe ruskier
op huwelijksreis gaanip speelvejoazje goan
op iemands kop zittenbieét'n ip iemand
op je stappen terugkeren (figuurlijk) d'r van weerekeeërn
op nieuwjaarsbezoek gaan (enkv) mee mijn'n niejoar goan
op orde gesteld, rommel verwijderdippeklèrd (opgeklaard)
op rand van ontslag (of benoeming) staanie ligt ip de wippe
op stap gaanip skok goan/ ip zwier goan
op stap zijn (uitstap) ip droai zijn
op zijn eentjeip zijn ientje
op zijn plaatsip zijn plekke
opdrinkenin zijn lèze gietn
opstropen van mouwen of broekspijpenzin mouwn of zin brouwk ipsluuëvn
over de gehele lengtevan einsenteins
over de grens (in Frankrijk) over de skreeve
overdaad schaadtoverdoad skoat
overdrijvener 'n skippe bij doen
overhoop liggenol te perre li (g) 'n
persoon die zich van niets of niemand aantrektreegnen lijnk ip 'n oande
plaag je mij, dan bied ik weerwerkkatzje mij, katzje weere
plaagstoten uitdelentoer'n doen
plaats dat uit het zichtzet da wig
plaatsvervangende schaamte tonenbeskomd zijn in (zijn/eur/ui/ulder) ploatse
platvloerse praat uitslaanduine doen
prikkeling in de keel (met hoest) ne puid ee mijn keele (woardeure da 'k moe (h) oest'n)
pronkend, fier als een gietergroôts (preus) link feêrte
proost/santé!ip de gezontiet
putjes/barsten (in plakwerk) vullenandwiern
rapenzaad zaaienlöef zoin
reactie op het niezenGod ze (g) ent oi!
reactie op iemand die boertgeef die koe no 'n bieëde (biet)
reactie van ongeloof op slecht nieuws't e nie woar hé!
relatie hebbenvan stroate zijn
relativeer kranten en bladen en folderspapier es gewillig!
repliek na het krijgen van nieuwjaarswensenvansgelijke
rijzige manne rilde veint
roep om hulprouwpt acht' ulpe
rood worden van schaamterooë wirden tot achtre zijn ooërn
schiet opdoe fooërt
schiet op, doe voortdoefooërt
schijnbaar iemand met een goede naamge zoe 't n ons Heeëre geevn zonder biecht'n
schots en scheef't stoa paraplu
schuim van zoethoutbrouwsel opzuigenschoimke trek'n
sigaret roken'n segritte smooërn
slecht gestapeld, niet ordevolskots en skeeëf
slechte sportman'n kuude
snel een kruisteken maken (bv. bliksem) 'n kruise sloan
snel rijden, fietsen, lopensjette geven
sta op (uit zittende houding) steld' oi rechte
stage lopenstoizje doen
stel je in zijn/haar/hun plaatsoe zoe je zelve zijn
stel je in zijn/haar/hun plaats!oe zoeje zelve zijn!
stiekem het huis (de zaak, de vergadering) verlatenie jest'r van ondre (gemoisd)
stipt op tijdan tijds
stoffer en blikambusl' en vuilblek
stop met prakkiserenzet het oit ui öëft
stop met praten (dreigend) oudt ui moile
stoppen, ermee ophoudenzin skipp' ofkoys'n
strootje trekkenstroeitsje trek'n
te lijf gaan, met geweld onder handen nemente kandeêle (te keeëre) goan
te pas en te onpas (vervelend wegens te veel) olle stappe
tegen de lente (het voorjaar) mee d'n uitkoomn
tegenslag hebbennen tap te'enkoomn, geeën sjans' en
ten einde krachten (stervende)ip eleefd
ten koste van allesmalgré/ per forse
terugfluiten met identiek verwijtol da je zegt zij je zelve
tevergeefs wachten op iemand'k stonne 'k ik doar te blink'n
tijdsduur onbepaald ...van tsnoens tot t'n twolv'n
toch wel (na een ontkennende bewering) bettoet (gij), jattetoet (gij)
tot de rand/ tot op zekere hoogte gevuld (minstens twee) rijz' an rijze/ rijzerijze
tot een volgende keertot één (=in) d'n droai
tot latertot één d'n droi, to no ne keêr
tot nog eenstoot noo ne kieër
totaal geen bekentenissen afleggenzwij'nn lijk vermooërd
totaal verkeerd (bezig) conterverkeeërd
trap het maar aftert het moar oof
trappen op de fietstert'n ip de veloo
troef maken (kaartspel) trouwf moak'n
twee fenomenen doen zich quasi tegelijk voor't doet dr'omme, 't moe dr'omme doen
u bent bedanktge zijt mersie
uit de bol gaan (veel alcohol) de zwijn'n deur de bieèt'n joag'n
uw bewering is voor mij nonsensvertelt dad' an ui meetse
van 't zelfde (bij nieuwjaarswens bv.) van de gelijke
van niets bang zijn/niet terugdeinzenvan niets vervoard zijn
van niets wetenvan pijgns weedn
van zeer korte tijdsduurvan tsnoens tot t'n twolvn
varken't es ol goe da van 't virken komt
veel etenzijnen bolf vull'n
veelvuldig heen en weer wrijven tussen de vingersderan zitn vribblen
veranderen van gespreksonderwerpvan de wirke wig klapn
verbaal niet mededeelzaam, stugkort van stoffe
vergeet het maargeeën riese van
verhaal met veel nutteloze detailsvertellinge mee feel vijv'n en zess'n
verkoudheid opdoeneen kouwe vang'n
verlies makendran toesteken
verstoppertje spelenduikske speeln
verstoppertje spelen (kinderen) doikske speel'n
vertrek nu maarzet moar an
verwijt krijgen'k krege doar 'n skjeeëve/sjieke
verwoorden met de nodige sier't nogol kuin'n ofgeev'n
vijf stuks'n stik of vijve
vijf/ tien/ kwart voor twaalfvijve/ tiene/ 'n koart van d'n twolv'n
vinnige kwajongen't es 't sop van weëgluizen
vlak daarnadobbe d'r achtre
volgend jaar't noaste joare
volledig uitgeput zijnrat (s) de kieëst' of zijn
voor ons...totaal nutteloosme zijn d'r niets mee
vooraf onder elkaar geregeld't es 'n ipgezet spel
vooraleer je vertrektveur da je vooërtgoat
voordelig koopje aanprijzen't es 'n zoake
voortdurend van mening veranderendroai'n link de meulns
vrank en vrij sprekenstout spreekn
vrouw met eigenaardige manierenun rare seelewante
wanordelijk opgesteldskots en skeeëf ippesteld
wat 'n raar nieuws!wattewèreld!
wat je daarnet zei is juist/terechtge meug gerus (t) zijn
wat je zegt, raakt kant noch wal (protesterend) ge zij gij nie goe zeeëre!
wat loopt hij toch nerveus rondte (s) lijnk 'n eenne die moe le (g) n
wat scheelt er?wa skiltr an oi?
we drinken op een goed resultaatme drink'n ip ne goen oflöep
we gaan akkoordme zijn 't akkooërd
we gaan een regenvlaag krijgen't goa kattejongn spoy'n, 't goa vloag'n
we gaan opstaan (om te vertrekken) me goan oes gat ipeff'n
we hadden het beter met rust gelatenw'an beetr' in oes brouk esketen, wa'n 't beetr azoêloatn
we hebben bezoekm en overkomste
we hebben er genoeg van't steekt oes teeg'n/ 't es oes verleeëd/ 't zit oes tot ier
we kregen daar een uitbranderme kreeg'n doar oes vet
we liggen achter op schema/uur/afspraakme zijn nie greeëd
we nemen het u niet kwalijkdr es geeën droad an ebrookn
we weten geen raad meerme zittn strop
we zien er tegen opw' ontzient oes
we zijn aan grote werken bezigme zitt'n and'n travoo
we zijn van plan om dat zo te doenme zijn 't azo (g) eskikt
we zitten foutme zijnder nie (t)
we zullen dat eens bekijkenme goan da ne kjeë bezien
wees niet gehaast om te vertrekkenwiens hoaste
wees tevreden met je actuele toestandlegd ui andsjies moar tuuëpe
wees tevreden met wat je nu hebt/bentlegd oi andjes tegoare
wees toch kalmoud oi kolm
weet je wat...weete wa...
Weg wezen! Opzij! Maak plaats!ol de kant!, oyt de gurte, oyt minne gurla, mijt oy, hoyfte!, oyt mijne wijstre, girte ne keer
welk drankje kies jewasoeje vermeug'n
wens na niesbuigodseentui!
werk doen dat kracht vereistarmvet geven
werk niet kunnen verderzetten door omstandigheden'k ben m'n and'n ofgesneen
wie denk je wel dat je bent (beledigd) wie peisde gij wel da je zijt (beledigd)
wie doet het hem na (zijn prestatie) wie doe 't 'r hem achtre
wie heeft er tot nu de hoogste kaart gelegdan wie lig het (kaartspel)
wie heeft er u dat bevolen?wien eetr oi da gheeêtn?
wil je iets drinken?wa goa j' anvèrd'n, zoej iets vermeugn, wa ma 'k oidoln?
wilt u nu allemaal eens zwijgengoi je nui allemolle ne keè zwij'n
winkelier die stopt met goed resultaati 'es binn'n, zijn broeitsje es (g) ebakn
zachtjes aan, langzaam aan...pianekies
zal het hier eindelijk eens ophouden!!goat ier agauw' edoan zijn!!
ze hadden het eroverze woar'n d'r over beze (g)
ze heeft lange benenz' ee 'n ooëg inkoomn
ze heeft zeer lange beneneuren okster weunt ooëge, zulle
ze is diep gedecolleteerdde kenintsjies zitt'n an d'n draed
ze is niet mooi gekleedz' è roar an'etoereld
ze is nog niet getrouwdz'es no jonk
ze is praatziekze zoe klappn te'en 'n ondse mee 'n oedsj' an
ze is zwangerze doe mee
ze kan mij niet uitstaans' ee ne piek ip mij
ze spreken elkaar niet meer't zit doar skeeëf
ze waren aan het vechtenze zot'n an de kap
ze wijst me voortdurend op mijn foutenze zit hieëltefooërt ip mijn kappe
ze zouden de baas spelen over uze zoen ip uije kop skijtn
ze zouden je voor de zot houdenze zoen 'n vore rijen mee ui
zeer (erg) leukvroet (stijf) geeëstig
zeer dooddoëd en 'n oëge oit, morsdooëd
zeer goed, zeer mooi, zeer interessantwroet goed, wroet mooi, enz...
zeer grote honger hebbeneen peird de ru (gg) e oit eten, dood van d'n ouwre zijn
zeer mager persoonne mogre krebbie, 'n pannelatte
zeg dat het OK iszeg da 't goe e (s)
zeg het voortzeg het deure
zet de radio, de tv afdoe de radiejo of den teeleviezie dooëd
zet je schrapzet ui skooër
zet je schrap met je schoudersstoa ne kjeeë (r) skoerke
zich (onverwacht) erg boos makenoit z'n kramm'n skietn
zich bangelijk gedragenskoi zijn van zijn ei (g) n skauwe
zich beraden achter de schermenkonkelfoez'n
zich beter willen voordoen dan geweteneen grooëte kapelle mee een klieën luchtsje, ie tooëgd em grooëtser of dat ie es.
zich boos makenvan zin'n tap moakn, van zin'n tetter geevn, ipvlieg'n, spel moak'n, van zijn latte geev'n, em dul moak'n
zich inzetten met volle overgavezijn leen d'r an (d'r achter) le (g) ne
zich uit de voeten makenwigspoottren
zichtbaar trots, fierpreus lijnk veeërte
ziejewel!ah sietsie! zietsewel da 't woar e!
zij begint te dementerenze beguint te miss'n
zij/hij zat op het kinderzitje van de fietsze/ie zot ip de stoane
zijn beste kostuum aangetrokkenip z'n piekebeste
zijn broek is al lang niet meer gewassenvan zijn brouwk kunde soebe kookn
zijn broek is te kort't stoa woatre in zijne keldre
zijn geld opdoenzijn geld vertèrn
zijn lief is veel ouder dan hijzelftes ip nen oude velo daj moet lieërn rij'n
zijn ontslag aanbiedenzijn'n deemissie geev'n
zijn reactie was agressiefie steldeg' em
zinloze redetwist't es klap tee'n de voak
zo eenvoudig is 't nietten es ol geên oar snij'n, ten es nie sooê simple
zo nauwkeurig hoeft het nu ook niet te zijn't 'n steekt zooë nauwe nie
zo vermaard dat het geen naam heeftzoê fameus da(n) de klokkn goan loin
zoals het islijk da 't es
zodanig vies is het, dat je het zeker niet zult vastnemenge zoedt er no mee geen tange naar rieëkn
zodoende blijkt het duidelijk't en es van geeën keure
zoek het zelf maar uit!trekt ui plan!
zonder emoties te laten zienzonder verpink'n
zou je niet (in zijn/haar plaats) verontwaardigd zijneie noo van z'leevn!/ zoe je nie omverre voln!
zouden we durven...zoeme durv'n...
zwaar blunderen (ironisch) den ippergoai ofskiet'n (ironisch)

1956 woorden

(eet) bord'n assiete, 'n tallooëre
(voetbal) ploegkiepe
's morgens, 's voormiddags, 's middags, 's namiddags, 's avondstsnuchties, tsveurnoens, tsnoens, tsachternoens, tsovies
(be)denken(be)peizn
2 pk citroengieëte

A

aanan
aan één stuk doorrotewirs, te reke
aangenaam vertierskooën verzet
aangetekende briefne rekommandee
aangezichtweezn
aanhangwagenremor
aankomstarrievee
aankondiging (huwelijk, begrafenis) annonse
aannemerantrepernur
aanrakengenaok'n, toesjeer'n, ankoom'n
aanrechtkannebank
aansmeren, opdringenipsulfren, ip de mouwe spell'n
aanstekerbriekee
aar (bv. van tarwe) ouwe
aardappelenirappels, irabbels, petad'n
aardappelen rooienirappels, irabbels, petad'n oitdoen
aardappelmand'n pirdemande
aardappelmesskelmes, irappelmes
aardappelpap (rauwe karnemelk) stampiets
aardbeienirdebeez'n, irrebeez'n, freez'n
aardeirde
aardeèrde
aardingtèr
abdisabdesse
accordeonboikorgle, akordiejon, boukorgle, trekzak
achterbacht'n
achteraan (het huis) alachtren
achterafachternoar
achterkant (van woning) den achtroyt
achterwaarts, voorwaarts, naar boven, naar benedenachterwirs, veurewirs, ippewirs, neerewirs
adamsappelrouwpre, krop
adem/ (en) oasm/ (en)
afgesprongen verloving kort voor huwelijknen bieël, 'n bièle
afgestelde heiligdag (door Jozef II) mesta (g)
afradenofklapn
afschilferenofplooëst'n
afval, vuiligheidsmirlaprie
afwasbakpompesteen
afwasteilbassijn
afwisselend of kruiselings leggen, zetten of overslaanskrank'n, ovrans
ajuinandzjoen
aktentas/schooltaskarnasjère
alarmaloarm
Albert, André, Maurice, Maurits, Aimé, RogerBèrrie, Dreedie, Meriezie, Miestie, Meedie, Zeetie
allemaal samenoltegoare, oltuuëpe, ollemolle tuuëpe
AllerheiligenOldreiligen
alles door elkaar gestapeldroezepetoeze
alles tesamenoltuupe
alstublieftoasteblief
altaarautoar
ampullen (voor de H.Mis) met water en wijnkannekies
anjersvuilneuzn
appelbeignetsabbelbeigneets
appelboom, perenboom, pruimenboomappelère, pèrelère, pruimelère
appendicitisappandesiet
arbeidoarbeid
architectazjiedek, arzietek, arsjiestek
architectarchistek
arm schaapoarm skoap
armbandbranzlee, oarmband
asbaksandriejee
asperge, aspergesasperge, asperzj'n
aswoensdagassewoeinsda
auto, auto'sootoo, ootoots
autopedtrontienidde
azalea's// begonia's//sanseveria's ...azaleejats//bégoniats//sanseveeriats...
azijnazaain

B

bagagerek (fiets) stoander, stoane, stoantje
bah, wat vies!bèè!, ekke! etteke of etse (tegen peuter)
bakfietstriportur
bakhuis (je) 't ovenbuur
bakkes (gezicht) bak (h) ois, smoel, weez'n
baksteenboerke, boeresteeën
balkbadden, bolke, keepre
ballustradede rieëze/ reëlinge
balpennen biero/stielo/bic
balpenstilo
banaanbenanne
banenboan'n
bangerikskoje skeete, skui'n piet
barst'n boste
barsten opvullen (schildersberoep) andwier'n
batterij (voor toestel) 'n piele
bedevaartbeevoart
bediende (kantoor) amployee/skrijvre
bedieningservice
bedrijf, ondernemingantreprieze
bedroevenddrouwvig, triestig
bedtijdure van polisie
beekbeke
beffenminetten
begin, beginnenbeguin, beguin'n
beginnen, begon, begonnenbeguin'n, begoste, beguin'n
begrafenisbegroavinge
behasoetjên, tettekaba, tweelingmutse
behangenbiejang'n, papier'n
beitelbieërtle
bekertje (frisdrank) un gloobeke
bekeuring/boete (tov. fietser/chauffeurp'rses
beladenbeloan
benzinenafte
berispenbestrij'n, vermoan'n
bermboarm
bermbeirm
beroerteun atakke
bes'n beeze
beschaamdbuskomd
beschermlaag van leder't verloodsel (tee (g) n skendinge)
besmettelijkbetroplijk
besmettelijkbetroppelijk
betalenlammeren, dokn, neereteln
betegeling buiten, aan het huisplankier
beterschapbeternesse
betonsteen (huizenbouw) zenderstieën
betrokken luchtovertrokn
bevalling jong meisjemistainguette
bevrorenvervroozn
bevuild/ bevuild aangezichtbetoaterd/ poeias
bewaken/ bewakersurveilleern/ surveillant
bewasemd, beduuëmd
bezemvogbusle, stroatvogre
bezoekviziede
bezoekbezouwk/ overkomste
bezwarende boodschap'n beskeet'n kommissie
biddenleez'n
biddenleezn
bidon, veldfles'n pulle
bidprentjezantse, beeldeke
biechten (in de biechtstoel) te biechte goan
biefstukbuustik
bielbielde
bier drinkenpottn lekkn, pintelieren
biertjepintse, peentje
bietenbiètn
big'n vikk'n
bij (insect) strollebie
bij benaderingaverre
bijbelbijble
bijeen rapenrammeseren, tuuëpe rop'n
bijnaabij - tewege - skier
bijna niet, zeer kort qua afstandest ('n beetse), nauwkes
bikkelen (spel met kootjes) pekk'len
binnenkortin 't korte
binnensmonds protesterenroespeteern, / ruttlen en prutlen
bits antwoordensnakk'n en bijt'n
bivakmutskagoele, touwpe
blaarbloare
blaasbloaze
blad/bladen//bladerenbload/bloarn//bloarn
bladluizenmienders
blaffenbassen
blamageblamoizje
blaten/loeienbeurelen, burr'len
blauw (van verstuiking) skorteblauw
blijspel (toneel) klucht
blijvende haargolfpirmenant
bliksemweerlucht
blindblend
bloedblaarbloe'bleine
bloedingbloedè (g) ë
bloedpensbloewoste
bloedworstbloesesietse
bloeienbloejn
bloem / bloempjesblomme / blommekes
bloem/bloemenblomme/blommn
bloementuil/ bos bloemennen bokee
bloemistblommiest
bloemkoolblomkoële
bloemkoolblomkooële
blootvoetspletse boarvoets
blozenbleuz'n
bobbelbubble
boekentaskarnasjère
boeren, oprispenpuff'n
bonenbooën
bontjasne velne/vellie frak
bontkraag van wezelviezon
boodschappentaseen nette, ne kaba
boodschappentasnette
boombuuëm
boomwortelwortelink
boontjesboeintses
bootbooët
bord (keukengerei) tallooëre
borrelnen dreuple
borstelbustle
borstvoeding krijgende mamme krij'n
bosje (groepje bomen en struiken) bosgoizje, bosselke
boterham (de helft ervan) bootram (een dèldeke)
boterhammen smerenbootramn brieën
bouwwerfden travoo
bovenaanalboovn, guintr'alboovn
bowl, grote soeptasne spoelkom
braafbroave
brakenspoojn, overgeev'n
brandnetelnen telie, nen teijl, nen tingle
brave vrouw'n goe jonk
brede schop (voor gewassen) ne ruifle
breedbrieed
breiwerktriekoo
breiwoltsjette
brievenbusde booëde (boîte)
brillendoosbrilkasse (ook verwijt onder kinderen)
broekbrouwk
broekpakje'n barboteuze
broeksriemseinture
broerbroere
bronchitisbronchiette
bronstigpèèrdig, tuchtig, brunstig, luûps, krols, keninig
broodbrooëd
bruin broodun mesluinie brooëd, un grouwf brooëd
buffetkastdreswaar
buffetstoofkookird
buikspekgereiëld
buil of blutsboojle
buiten spel (voetbal) afzijd
bumperbarsjok
bundel (stro/vlas/vodden) presse (stroët), bondle (vlas), buindle sluinsen
bushokje't ootoobuuskotse

C

camerapotrettekot
campanula (bloem) dreupelgloazen
carbidlampkerburelucht ('carbure')
caviazeeëratse
centrale verwarmingchooffoizje
chirurgoopratur
chocolade// een reep chocoladesocla// ne reeël socla
cichoreisjiekreijn
cimentcimang
communiecomuinie
constateur (duivensport) consetur
cowboykobboi
cowboyhemdkoboi-inde

D

daardoar(e)
daarginds, die kant opalguintre, aldoar
dahlia's, begonia's, leliesdaliejats, begoniejats, leliets
dalingdollinge
danton
dappere kleine'n dul buk
darm/darmendoarm/doarms
dasplastron
das (kleding) plastron
daurwaarderdeurewoardre
de achtersteden achtriestn, d' achtrieste
de bof (aandoening) de mol
de dorpsfanfare't gemeeëntemeziek
de Gaverbeek (Waregem) de Goaverbeke (Woarehem)
de gekruisigde Christusde gekroist'n Hieëre
de grot (van Lourdes)de grodde (van Lourdes)
de heilige Hostied' eilig' Ostie
de heilige Theresia't eilig Treezeke
de held' elle
de held'elle
de helftd'ilt
de hemeld'n eemle
de misgewadende messegewoad'n
de postbodede factur, facteur
de rijdende politie (mv) de zwoantsjies
de Schelde ((stroom)De Skelde
de slijtcampagne (vlasoogst) de slijtcompoane
de veldwachterde garde
de verstede fooëst'n, de fooëste
de voorstede veuriestn, de veurieste
deftige heerne chieken tiep (ook in bet. van : fair)
deken // deken van een dekenij'n soarze// nen deek'nen
dekselskeele // skijve
dertig (30) derte
deugddoende bui (voor de gewassen) 'n goe beize
deugnietstink're
deuntjevoeizeke
diarreeofgang
dienstmeidmoarte
diepe halsuitsnijdingdeekoltee
dierenartsvieternir
dijbille
dikke vette kipun ploesse, un ploesie inne
dikkopjepoytsuuëft
dikwijlsdikkels
dimmendempn
dinsdagdijssenda
diplomadieplom
dirigentdirizjent
dirigent (fanfare) meziekmieëstre
discussiërenin 't skèès zitt'n
disselnen dijsle
disteldestle
distelvinkdestl'vinke
distelvink, putterdesselvinke, dessle
dit betekent't es te zeggn
dobbelsteenteirlink
dochterdoochtre
doekdouwk
doelpunt, doelmondgoole
doelwachterkeebre
doen zoals (zijn vader) slacht'n van
dokterdokteur
domme vrouwdoomme koonte
dommerikooëlekoard, domm'n tieste
donderdagdoonderda (g)
doodmoepompof
doofduëf
doopselduuëp
door (dat) deur (da)
door de vlammen geraaktverskoeperd
doordouwer'n netebuk, deuredrijvre
doorgaand verkeerpessooyzje
doorgangpessoazje
doorhaalhaakje (weverij)deurolokske
doping'n vietèzepille, van de zwarte flasse
dopjetsjoepke
dorpel, drempelde zulle
dorpsfanfare't gemieëntemeziek
dorpsplein, marktplaatsde ploatse
dorsen - slaandessen
dorstdust
draagtasne kaba
dribbelen (voetbal) triebleern
driekoningendag (6 jan.) dertiendag
driekoningenstoet (6 jan.) sterrestoet
driekwart manteltrwakaar
drijfnatzoopenat
drinkbeker'n kroeze
drinkbuspulle
drinkenlutten
drinksterbierlutte
drinkster (overvloedig) van koffiekaffielutte
dronkaardzatlap, ne lappie
dronkenzat, uit d'n aak, beschonk'n
droogdrooë
druivelaardroivelère
druk bezochtveel antrok
drukknoopjespressongskes, nijperkies
drummernen dzjassre
druppel (jenever) nen dreuple
druppeltjes (medicatie) leekskies
druppenleek'n
dubbele pleuris't vlieënd flassijn
duifdoive
duimdeume
duimspijkerpienizze
duivelduuvle
duizeligdroaiachtig
duizendduust
durven (verleden tijd) ik dorste, ik 'n dorste nie... enz.
durven/wagenangoan
duur, duurder, duurstdiere, dierdre, tierst
duwnen urt
duwendojn, steekn
dwaas rondkijkenpoepgaai'n
dwaas, kwibus, idioottoartiekloai, anooëzelirre, wietie
dwaashoofdpotshuuëfd
dwalen in het hoofddool'n, nie goe wijs zin (in tuuëft)
dwars erdoorheender twis deure
dwars, bezijdenvan twiss'n, van tsijds
dwaze vrouwun domme goele, un stomme kalle

E

echt waarbiechtewoar, serieus da 't woar e, min ziele woar
echt wel onvervalst zeker waarebbelik
een armvol (bv. rabarberstelen) n' een oarvul (bv. reboarbelsteeln)
een bestelling'n commande
een blikken dooseen blekkie doeëze
een crucifix (langs de weg) ne gekruist'n (H) eeëre
een deuntje, kort liedjeeen vooizeke
een dichternen dichtre
een elastiekne rekkre
een gift (in eigen keuken bereid) 'n zende
een halve liter bier'n een demi
een korte regenbui'n beize
een oude tronk (boom)nen oudn tsjuuk
een pintje (bier) 'n peentse
een snelle stapperne zeeëretertre
een vuile (bitsige) tong'n voile touwe
eend'n oaënde, 'n goele
eerstieeëst
eerste verdiepingden boovn
eerstelingen (vroege aardappelen) eeësterlingn
eerwaarde heer (aanspreking) ieërwirde, ieërwird'n eere
eg'n ee (g) de
eigenwijs doorzetten kost wat kostper olle forse
eindje, stukje'n tooitse/endeke
eksterokstre
eldersievrandèls
elektriciteiteeletriek
emmeraokre
emmernen aok'r
engelnen in (g) le
enkelgewrichtknoesle
ergvree (t)
ergensieverans, ieverst, entwoa (r) sen
erwtèrreweete
erwtenirreweetn
erwten met de peulerreweet'n mee de skoke
evidentvaneig'ns
ezeleezle

F

fa kruis (muzieknoot) fa dieèze
favorietfavurie
fier, trotspreus
fiets, fietsenveeloo, veeloots
fietsen (ww.) mee de veelo rij'n
fietspadveeloboane
fietsstuurgiedon
fietsversnellingverzet
fietszadelde zoate (de zolle) van minne velo
fijne kruimeltjesmijze (r) lingen
flard, afgesneden stukperlaffe
flauwe plezantene kilo
flauwe praat, kletspraatzodde zeeëvre
flesflasse
flesdopscheelke
flesdop/kroontjeskeelke
flesdopjetsjoepselke, tsjoepke, stopselke
flesjeflasselke
flesje donker bierne stout
flesjesopeneroopndoendre, biersleutre, oftrekkre
flessluitingstopsle
flos (paardjesmolen) truizle
fluisterenveez'len
fluitenskoiflen
fluiten (een deuntje)skoiflen (een airke)
fluitjeun skoiflink
fluitketelne mooër
fonograafploatespeeldre
fornuisfurnoeis
fotograafpetreddetrekkre
fototoestelne kodak
fout in het voetbal (fault) foel
framboos, frambozenframbooëze, frambooëz'n
fret (bunzing) 'n visse
frisdrank (bij kermis) gloobeke
fruitfroit

G

gaangoan
gaan, ik ga, ik ging, ik zal gaangoaën, 'k goaë, 'k gonge, 'k goaê goaën
galgolle
gal/ galblaasgolle/ golbloaze
galmen, het galmt hierelmen, dad elmd iere
gansganze
ganshanze
gans, geul (om in te knikkeren) goele
gapende wonde'n gabbe
garagegaroizje
garnaal/garnalengirnoar/s
gasfles'n gazzepulle, 'n pulle gazze
gebakjepeteetsje, toartse
gebakken ei met intact dooierpeirdooêge
gebarentaalstomm'n ambacht
geblaat/ geween van lastige kinderengeblitsle/ geblit
gebrande gerst (surrogaat koffie) moalte
gebrekdeefoo
gedicht (ter huldiging van...) nen dicht
geduldpesensie
geeft het niet?zoe't besandn?
geelgeelv
geel, grijsgeelve, grijsde
geelgorsne gèsloetie
geen doorkomen mogelijk'n ipstroppinge
gehaastepresseerd
gehaktgekap (t)
gehaktgekapt
gehandicaptgebreeglijk
geheimgejeim, secreet
gehemeltevereemelte
gekdoende vrouwzoot model
gelaatsuitdrukking (flegmatiek) 'n eff'n oangezichte
geldkloitn, sijnzn, pings
geldbeursportemenee
geldgewingeldspel
geleidenlieën
geluksjanse
gelukkig toeval/ uitzonderlijk gelukkig toevalchance/ chance boovn chance
gemengdgemingeld, emij'eld
gemiddeldemwojenne
geneigdgeteenteld, etieketakt
genoegenouft
geraken/ ik geraak/ ik geraaktegroakn/ ik groake/ ik grochte
gerecht met karnemelk & aardappelstampies
gereedschap, toestand, zaak, handelaffirke, affirre, affirrens
gerei (voor technisch gebruik)alom (in de alombak)
gerimpeldgereempeld, verrompeld
gerstgiste
geruite pantoffelssevaddn
geschaafd (verwonding) gevloat
geschifttoopezoot
gesnedengesneen
gesprek over en weerklabb'nanse
gesprongen appendicitis't vier in d'n boik
geven, gaf, gegevengeevn, goof, egoovn
gewaarwordengewoare werr'n
gewas dat in het zaad schietipskieters
geweer (skiet) gewirre
gewoonte, wij zijn dat gewendgeweunte, me zijn wuldre da geweune
gezondheidgezontie
gierolle
gier uitrijdenolle voern
gietijzergeute
ginderguuntre
gindergeuntre
glaasjegloazeke
glaasje (drank) 'n gloazeke
gladiolentwolv apostels
glasgloas
glazengloazn
glijdenslieërn
gluren, loerenzitn / stoan ofskiet'n
goedaardige deugnietsloestie, gieëstigoard
Goede VrijdagGoefrijda
goedemorgenbzjoers, goenucht'n
goedemorgengoenucht
goedemorgengoenucht'nd
goedenavondgoenov'n
goedendaggoenda, bzoers
goederentrein'n marchandieze (trein)
goedkoopgoekuuëp
goochelaarskammotur
goochelenskammeteren
goochelenzjongleer'n
gouden medaillegoudie medolde
gouden, ijzeren, koperen, rubberengoudie, aaijzrie, kooprie, katsjoetie
graaggirn (e)
graag hebbengirnéén
graangroan
grachtdijk
grappigveur mee te laa'en, leutig,
grasges
grasperkgesplein, peloeze, gazon
grasveld waarop de was werd gelegd om te blekenden blieëk
graszodegesfakke
grenadine van de aalbes (groseille) rozilde, rozille
grensarbeid (in Frankrijk) de coppoand'n (campagne)
griffelgriffle
groeiengroejn
groenlingvlasvinke
groente / groentengroensle / groensels
groentengroensels
groentesoepgroenselsoebe
groentetuinlochtink
grofgrouwf
groot evenement (feest van formaat) ne grooët'n doedoe
groot kookvat voor de kookwasdoes
groot metalen vat met hengselbermiete, vermijte
groot wasbekkeneen koipe
groot, kloek, fors, stevigazoô nogol ne gildigen
grootvader, grootmoedergrooëfoadre, grooëmoedre
grootwarenhuisgranbazaar
grote drinkkopspoelkom
grote knikkerboll (i) eket
grote kookpot (dierenvoeding) vermijte
grote rieten mand met gevlochten handvatten'n pèrdemande
grote schande'n vorte skande
grote versnelling (fiets) 'n grooët mes
grote werkzaamhedengrooëde meneuvers
grote, magere manlange slungle, lange swiensle
gruwelijkgroilijk
gulpspriet, piere

H

haar in golvenmiezanplie
haardijzer, kachelpookkoterère
haarsnit (stijlsoort) koepe
haastig / slordig afhaspelenin 'n gurze / in 'n skoffelskeute
hagelnogelstieën'n
haken met woldraadkroosjeern
halskettingkoljee
halvegaretoartiekloi
hamernen aomre
hameraamre
handbijlun aomes
handelsbeursandelsfooëre
handigheid, de knepen van het vakde fieëm
handschoenenanskoeng
handschoenen (gebreid en zonder vingers) menott'n
handspelends
handtaskaba, buzze, sjakose
handvatantoave
handvol'n pooëte
hanengevechtoanekomba
harde borstelne stroatvoagre
haringoarink
harkroake
harmonicamon (d) meziek
hartinfarctnen ertefrek, un ardinfart
hatelijke vrouw'n lelijke rosse
haverovre
haveraovre
hebben (tegenw.tijd) 'k ee, g' eet, iej ee, s' ee, 't ee, m' een, g' eet, z' een
hebben (tgw. tijd met nadruk) 'k ee kik, g' eet gij, iej eej ij, s' ee sij, 't ee tet, m' een wildre, g' eet gildre, z' een zildre
hebben (tgw. tijd vragende wijs) ee kik, eeje gij, eetiej ij, eese zij, ee tet, eeme wildre, eeje gildre, eenze zildre?
hebben (verl.tijd) 'k oaë, g' oaët, ie oaë, s' oaë, t' aoë, m' oaën, g' oaët, z' oaën
heel erg dronkenpèrdelammmiezat, strontezat, ene kanaar
heel moerat ip// rat of
heggemusblauwekoornmusse
heilig-hartbeeldteileherte
helemaalheeëlegans, heeëltegans
helemaal foutcont (r) everkieërd
helemaal weg van...toppezot/stekezot/tukkezot
hemdeemde/eende
herbeginnenirbeguin'n
herenmantelpardesu, palto
herfsterst
herinnerenrappeleern
herken je mij nog?bekende mij no?
hersenenirs'ns
het bovenste't bovieste
het circusde sierk
het dorpscentrumde ploatse
het geloof't geluuëve
het heilig hart't eilig herte
het heilig Hartteileherte
het komt er nu op aan't es nui te doene
het lijdensverhaal van O.H.J.C.'t lang evangelie
het moment is daar't es 't moment
het motregent't smoikt
het onderste't ondrieste
het onze't oeze
het syndicaat't sendicoat
het vagevuur't voagevier
hij rookt een sigaarie smoort 'n sigarre
hinderlijk ietseen besande
hinkelentsjinklen
hinken, mankenpetchikk'n, petchink'n, spakk'n
hoedenmaakstermodiste
hoefsmidpèrdesmed
hoekkeper van een dakorebuuëm
hoekschopkoorne
hoeve/boerderijboerof
hoge schoenen met ijzerbeslagklouwfeschoen'n
hoge schoenen, bottinenstiebels
hogehoedchapobuus
hogerooëgre
hoger biedenipbien
hondond
honderdoondert
hondjeoondse
hongerouw're
honigzeeêm
honingbijstrollebie
honingkoeklekkerkouwke,
hoofdsterre, bielde, troape, père, note, kop
hoogooëge
hoogdagooëgta
hoogfeest (kerkelijk jaar) ooëgta (g)
hoogste ruimte (huis, schuur) 't ipperste
hooioei
hooi(h)oei
hooizolder/strozolderdilte
hophoppe
hortensia'sortans'n
hortensia(s)ortans(n)
houten vloer, stenen vloer buitenplankier
houtkrullenskoaverlingn
houweelpiejosse
hovaardigheidovèrdighie
huiskot
huisbezoekviziete
huisgezinmenoizje
huisgezin, huishoudenmenoize
huisjesslakpietienooërink
huismanne sausebruindre
huwelijksmistrouwmesse

I

idiootnen drooire, ne kooifle, nen alve goarn
iedereenolleman, elk'ndieën
iemand / iets (vaag, niet precies) untwiene / untwa (dde)
iemand die gek doetnen toartieklooj, ne wietiewooj
iemand die je aan 't lachen maaktne gieêstigen, ne leutegaard, ne gieëstegaard
iemand die pruilt, mokt'n preume
iemand die veel op straat rondhangt'n stroatdrille - nen triemar
iemand die zijn vak niet beheerstprutsre/ prutskouwse
iemand met een onvoorspelbaar gedragne roar'n tieste
iemand met een speciaal karakterne nuumroo, nen tiest'n
iemand met geestelijke handicapne simplère
iemand met maniertjes/opscheppernen dzjèstepiet ('n dzjèste), ne pret'ieëre, ne stoefre
iemand uitscheldeniemand z'n vet geev'n
iemand verbaal aanvalleniemand attakeern
ietsentwadde
iets anderswad el
iets dat stuk is opnieuw makenrepareren
iets waarin men zich kan opwinden'n dulmoakinge
ijsjekrèmke
ijsje (met plat stokje) ne frieskoo
ik vermoed, me dunkttink mij, ting mij
inéén (klinkt als één)
in orde brengen, goed regelengoe arranzjeern
in verhoudingip d'n novenante
in waarheideign'tlijk
indien ik, jij, hij, zij, wij, enz.ok, oje, ottie, osse, omme, ojeguldre, onze
ingedekt (tegen de koude) innedookn
ingewanden (dier) beulinge
inkaderenankadreern
inkteente
insgelijks (na wens) van 's gelijke, van de gelijkege
inspuiting'n spieëte
installatieenstalloasie
interviewenterview

J

ja (vervoeging) joak, joagt, jojie, joas, joat, joam, joagt, joans
jamko (n) f'tuure
jaspolto
jasmijnendzjozemien'n
jattenskeeëfsloan
je moet niet (s) vrezenge meug g'rus sijn
jenever/ jeneverbessenzjeneivre/ zjeneivers
jeukenjok'n, juk'n
jichtde kozijntjes
jichtde kozijntsjies
jobke, kleine taakamploeike
jodiumtinctuurtentuurdjoot
jonge kip, die nog niet gelegd heeftpoelde/ poeilde
jongenjouwne, manneke, knechtejouwn, veintse
jongensjouwns
jongste kindde kakkernest
jullieguldre

K

kaakslagne flèdre, 'n kaoksmeede, 'n vaoge
kaalkletse
kaarskeirse
kaars/kaarsenkè'se/ kè'sn
kaarsenpankèssepanne
kaarsrechtkèzrechte
kaarten dooreenschuddenkabblen
kaasschotelkoasplanke
kabelkoable
kachelkaaële
kaderkoadre
kakanen drol, ne kadee, ne stront
kalenderalmenak, kalandriejee
kalfun kolf, nen poetie
kamerkomre
kamer die zich een half verdiep hoger bevindt boven de kelderde vouwte
kameraadkammeroad
kamerpantoffelsslepers
kanaal, vaart't kanol, de voart
kandelaarkandlère
kantoorbediendeskrijvre
kantwerkenspellewirk'n
kapitein//luitenant//commandantkaptein//luidnant//koom'ndant
kapotfoetuu, ebrookn, vermooist, kassee, d'r an ('t es tran)
kapot makenverdestreweren
kapper/kapsterkwoaffeur/kwoaffeuze
kapstokportemantoo
karabijnskietgewirre, karabiene
karafkaraffe
karakterkaraktre
karnemelkkirremelk
karnemelkpapkèrrepap
karperkoarple
kasseienkalsiestieën'n
kastanjeketchoante
katkatte
katholieke middelbare schoolcollegie
katjekatse
katoog, fietsreflectorkatooëge
kauwgomautomaat, mooie wagenne siekebak, ne chiek'n bak
kauwgombokaalsieklettepot
kelderkeldre
kelnergarson
kerelkeirle
kerel, ventkèrle, veint
kerf, sleuf, spleetkerte, gerre, spledde
kerkkirke
kerkhofkirkof
kerktorenkirketoore
kermiskirremesse
kerstavondkersovnd
kerstdagkessta
kervelkirvle
ketelkeetle
kettingkeet'n
kettingkastkeetnkasse
kibbelen, kirrenrotekoot'n
kieskauwendieëflen
kijven, twisten, tegensprekenerrebekk'n
kikker, kikvorsnen oktiepoi (t)
kikkervisjedikkopke of puitsuuëfd
kind met guitenstrekenruffe, deugniet, loebas
kinderwagenvetuure, poessètte, kinderfeture
kindjekintse, klieën kieneke
kinkhoestkiek'oeste
kinkhoestkiekoeste
kip met kuikentjesun klok inne
kippende kiekens, d' inn'n
kippenhokkiekekot, teenekot
klaarkloar
klaaskoekkloispetie, kloispèrd
klad, klodder, pleisterplakkaaster
kladschilder, knoeierklakpottre
klagen van de pijnkriep'n
klagerig menstrunte, sène
klankrecorderbandipneemre
klantenbestandkalandieze
klaprooskolleblomme
klaroenklirrong
klauterenkloavren
kleed/ kleedjeklieëdsle/klieëdselke
kleinklieëne
klein flesje, bosje, hoopje, plasje, visje, kleedjeflasselke, bosselke, uuëpelke, plasselke, visselke, klieëdselke
klein huisje (kamer) 'n kruipkot, krevelkot
klein kwiek meisje'n ruffe
klein landbouwbedrijfdoeninkske
klein wasbekken, grote serveerschoteleen tieële
kleindochterklieëndochtre
kleine boerderij met enkel een paar koeieneen koeplekske
kleine versnelling (fiets) klieën steekske
kleintjeklientje
kleinzoonklieënzeune
klerkklirk
kletsnatzoppe nat
kletsvrouw, viswijfeen zieëktieële
kleuteronderwijzeres (kleuterleidster) Fröbelienne
klimmenklemmn
klokjesbloemdreupelglazen
klompenklouwfn
klontje (suiker) piele (soikre)
kloppen, hamerenbooisn
kluiskoffrefor
klusjes doen (onhandig/slordig) bricoleern
knap meisje'n snelle mokke
knecht, helperdommistiek
knellend kledingstukspanneetsje
kneusje'n wietse
knikkerne moarble
knoeienbriel'n, kallebukk'n
knoeierklouwfkappre, brielpot, foefelère, prutsre
knoopknoble
knopenknobblen
knopjesknoopkes
knul, rare ventroare kerwoat
knutselenbriekoleren
koe'n koebieèste
koekenbroodkoukebrooëd
koekje, koekjesun kouwkske, kouwkskies
koemelkzoetemelk
koffieboonkaffiebooëne
koffiemolenkaffiemeul'n
kokhalzenweurgen
kokkinkookesse
kolenresten (hergebruik van restjes na het zeven van de as) sebield'n
kolenrestzeef (voor recyclage) sebieldezichtre
komaan zegallee toe
komkommerkomkomre
konijn (mannelijk) kenijnebuk
konijn met jongenkenijnemoere
konijnenvoerkenijneteetn
koning, koninginkeunink, keuneginne
koopbereid, verlekkerd op...begoest
koopjenen oazoard
koopmanmursjan
koopwaarmarsandieze, goeds, dings
koptasse, dzjatte
kop koffie'n zjatte kaffie
kopje (voor koffie) kaffietasse
kopje koffietaske kaffie
koppelingspedaalambrejaaizje
koprolkuinsteperte, tuimelperte
korrel (graan) koorle
korrel/korrelskoorle/koor'ls
korset, rijglijfkorsee
korstkoste
korst (v. verwonding) kroete
korstje op wondjerooën (d) eke, kroetse
korte tijd daarnakors drachtre
Kosterkostre
koteletkortledde
kouskouse
kousophouderszjartels
kraankroane
krabbenskart'n
krakenkrokn
kramkramme
krankzinnig zijnwig in 't uuëfd zin, ze nie al meer tuuëp' een
krantde gezedde
kras of schramne skribble
kreng van een wijf, roodharige vrouw'n rosse, 'n roste
krijgen/ ik krijg/ ik kreegkrijën/ 'k krijje/ 'k kreeje
kroonkurkjepeteelke, bierskeelke, kapsuuleke
kroonkurkjetieëlke
kruidkroid
kruidnagelkernoffelno (g) le, kloffeno (g) le
kruidnagel/kruidnagelskrnoffienaêle/krnoffienaêls
kruiwagenkordwoo'n
krulspeldkrulspelle
kuchen, hoesten met korte stotenknuffen
kuikentjesklieëne kiekskes
kunstkuinst
kurk (stop)'n krok/kork
kussenpieperen
kwaadkwoad
kwajongenne stijtniet, ne loebas, ne skobbejak, ne stouwdrik
kwast in houtne wieër
kwezelkweezle, piloarebijtre
kwikstaart'n pèrdewachterke

L

laanloane
laarzenbottn, stiebels
ladderlieëre
ladeskof
lage veterschoenenmolièrekes
lagerleeëgre
lager biedenofbien
lanenloan'n
langlank
lang slaapkleedtabboard
lange rechte kast'n dresse
lange stok (of staak) pèrse
langharigenen Guido Gezelle, nen biedle (beatles)
lantaarnlantèrn
lappenkat'n belzjiekske
lastige vrouwzoagement, zoagekouse
laterloatre
lawaailawijt, leevn
lawaai makenkot ouwen
lawaaierig persoon'n toitmoile, lawijtmaokre, geruchtemaokre
leeftijdgenoot (iemand) van mijn oude
leegiele
leeuwenbek (bloem) kalvermuile
leeuwerikliewirre
legeroefeningenmaneuvers van 't lee (g) re
lei (om erop te schrijven) leie
lelietje(s) der dalen (1 mei)mugettje(s)
lelijk kijken met uitgestoken tongblekk'n
lelijkaardlieëlekoard
lengtelangde
lepelleeple
les dactylografietieplesse
letselmankement, deefoo
Leuvense stoof'n boizestove
levensgenieterne flierefloitre, nen bon vivan (t)
leverleevre
lichte vloekte dzjuu
lichtjes ingebrand (strijkijzer) verbloeid
lichtjes vochtigklampig
lichtzinnige vrouwzoot model
lieveheersbeestjeemelbieëstsje
liftassansur
ligzetelcanapee
lijden, hij lijdtofzien, ie zie of
lijken opd'r ip trekn, (3de pers. vb.: ie ee 't ipzicht van)
lijkwagenkorbiejaar
lijnrechterlijntsjesman/lientsjesman
lijsterliestre
limonade'n zwoantsje
lollylekstok
loochenen, ontkennenofstrij'en
loof van gewassen (land- en tuinbouw) de groenze, 't looëf
looplampbaladeuze
lopende neussnottebelle
louche persoonskobbejak
luchterluustre
luciferne sulfre, un stekske
luciferdoorsjestekkedooëske
lucifersstekstes
luciferssulfers, stekskes
luiaardleegoard
luid roepenburr'len, tuit'n, tier'n
luidsprekeroparlur
luierpiesdouwk
luierikleegangre, leegluuëpre, leegoard, oelekoard
luikenplaffeturen, reegnveisters
luisloize
lukraakgoe kome 't uit, slag nur val
lulkoekprietproat, klooëtvis, zotte zever
lupinespèrdestèrt'n, kaffiebooën
luxewagenluxeveture

M

maagmogge
maanmoane
maandagmoanda (g)
maat, matenmoat, moat'n
magere manspersoonmoag're krebbie, ne smol'n
maïsmaais
mandmande
mandarijntjesmandrientjes
mantelfrak / palto
markt, marktpleinde moart, de ploatse
marmiettebarmiette
mastiekmustiek
matenmoaten, kammeroadn
materniteitmoed'ruis
mazelenmoazels
mazzeloerechanse
me dunkt dat...tinkmij da...
medaillemedolde
meelijwekkend/behoeftig persoonnen duts
meelijwekkende vrouw'n slooëre
meersmès
meidmoarte
meikevermeul'nère
meisje met jongensmanierenknechtebrakke
meisjesmeiskies
menigtefoele
menukaart (op feesten) spijskoarte
merelne meirloan
merelmeirloan
merkmirk
mestvette/vedde
mesthoopmessink
met de eetvork alles mengen op je bordbèr'n
met opzet, doelbewustespres, goedsmoeds
metermeetre
metselaarmetsre
metselaarsknechtmetsediendre
middagnoene
middagdutjenoenestondeke
middagmaal (feestelijk) dinee
middel, mogelijkheidmwoyen
mijnminne
mijnheer pastoormeneeër de pastre
miljardmieljaar
mindervalidene gebreeklijk'n
minimaal verschil'n zierke
mis/ vroegmismesse/ eeëste messe
misdienaarmessediendre
mislukken, missen, er naast schieten, ketsenrateer'n
missaalmessebouwk
mist/ dichte mistsmooër/ dikke smooër
modder, slijkmoze
moedkroizje, keroizje
moedigcourazjeus/kroizug
moeilijk stappen (lopen) slicht te beeëne/ te pooëte zijn
moestuinde lochtink
mogelijkmeuglijk
molenmeuln
molshoopmolöep
mondharmonicamon (d) meziek
monnikskappastertoupe
monnikskap (bloem) pastertouwpe
mopklucht
moppentapperkluchtegoard
mopperen, morrenrons'n, murmereern, rotekoten
morgenmoor'n
morgenvroegmoorn nucht'n tieluk
morsenmooës'n
mortelmooërtle
mossel/mosselenmoosle/ moossels
mosterdmostoard
moto met zijspanne moto mee 'n siedekarre
motregenensmuik'n
muf, muffigvermuft
mugmeuzie
muggen- of vliegenraamzallezie
muiltjes (schoeisel) slets'n
muismoize
muntje van 10 centiemennen dikk'n
muntstuk van 20 Frankstik van tweente
mutstouwpe
muurbloempje (persoon) 'n seutse
muziekmeziek
muziekstukmeziekstik

N

na/nadatachtre/ achtr da
naailesnoilesse
naaldnolde
naamkaartjeveziedekoartse
naarnoar
naast; net naastneeviest, neevns; der zjuuste neeviest
nabootsenachterdoen
nachthemdtabboart
nauwelijksmee ruize
nazeggen, herhalenachterteins'len
neefneve
neen (vervoeging) neenik, neegt, neenie, neez, neent, neem, neegt, neenz
negentigtneeënte
nergensnievers (t), nievranst nie
netheidproperieteit
neusbrilletjepens (e) nee
nichtnichte
niet aan te zien't ee geeën oangezichte
niet buigzaamstieëg
niet geordendip z'n ooneff'n
niet helemaal, niet ten vollenie te vul'n
niets zeggend pratenparlesant'n
nietsnutne niewird, ne lant'rfantre
niettegenstaande, ondanks allesmalgerink, malgré
nieuw (e) nief/nieve (m./vr)
nieuwjaarkaartjeniejoarkoartse
nieuwsgierig persoon'n kerjeuzeneuze
nijdig persoon'n netebuk, nen neidigoard
nijptang (elektro-werk) rietange
nochtanspertank
nog bruikbare koolresten (kachel) sebield'n
nok (pan) de vuste (panne)
nooit // ooitnoeit// oeit
notemuskaatnotemeskoade
nummerplaatplak

O

o-benenkotsesbenen
oberde garson
oerdomomterdomst
omhoogamooëge
omlaagnur beneen
omleidingommetoer
onbezonnen menswietiewoai/wietlwoai
onderondre
onderaanalondern, vanondern,
onderjurkkombieneizon
ondertussenterbinst, binstndien
ondervestzjielee
oneffen, moeilijk begaanbaaronpetsjuistig
ongediertebieëst'rie
ongeduldigonpessentig, onpesjentig, vernibbeld
ongehuwde alleenstaande manjonkman
ongehuwde alleenstaande vrouwouderse jonge doochtre
ongelooflijknie (g) eluuëflijk
ongelukjemallurke
ongetwijfeld, met bijna gewisse zekerheidgarantie (uitspr. met t), van tiene nee (g) n
ongeveerappeprè
onkruid wiedenkruij'n
onnoemelijk slecht gevoelpèrdeslicht
onnozelannooëzle
onnozel, ongepast kinderachtigannooëzle
onnozelaarne wietie (woi), ne taortekloi
ons (voornaamwoord) oes
onstuimig, woest, wildskurdig, bruut
ontdooidontdoeid
ontsnapt.giskapeerd
ontsteltenisontrasie
onverwijldvan 'n ieëste kieë (r)
onverzorgde vrouw'n vooile klinke, un vooile sooëze, un vooile triene, un vooil peteel
onweerachtigvloogachti (g)
onweerstaanbaar geneigd (tot) getieketakt/ getenteerd (veur)
oogooëge, ooë
oogstd'n ooëst
oogstoest
oomnonkle
oorooëre
oorlogd'n oorlo'e
Oost-Indische kerscapucijntjes
Oost-Indische kers (bloem) jonkmans
opip
op blote voetenboarevoets
op de buitente lande
op eigen risicoip goe ruskier
op mijn gezichtip mijne smoel, ip mijn tote
op overschotten iptelle
op zijn hurken zittenip zijn'n uk/ ip zijn ukske zit'n
opdringenipsulfren
opeensolmeenekeê (r)
oplettengardevoe
opmaatipmoate
opmerken, constaterenja, ik ben 't gewarig, 'k ee 't deure
opnieuwvan èir
opnieuwvanèr
opscheppenstoefen
opschepperblagur, blagaai, zwanzre
opschieten (bij het werk) affeseern
opsmukken, versierenpeint'n
opspattenspijt'n
opstel (schrijven) ipstel (skrijvn)
opwaartsippeweirts
opzadelen (gemeen)ipsulfren
opzettelijkespres
opzichter tijdens eredienstpijke
opzijipzijds
opzij!uit de gurte! uit mijne weistre! ol de kant!
orgeloorle
orgeltrapperbloazre
overhaastigin 'n skoffelskeute
overhoopte perre, oeplietsjoep, oovrende
overigens, in het ander gevalanderseins
overjaspardesuu
oversteeuverste

P

paadjeweugelink (ske)
paardpeird
paardebloemen (als voer voor konijnen) uitstekenploat'n/ pieseblomm'n stekk'n
paardemolen (kermis) pèrdsiesmeuln
paardenbloemmollieslô
paardenhandelaarpeirdepiet
paardenkennerpèrdeplote, pèrdepiet
paardenknecht (op boerderij) bouwvre
paardenstaartpèrdestèrt
paardenwedrenpeirdekoerse
paarspurple/purpre
padoktiepoid
paddestoelensampjons
palaverspalovers
palingpoalink
palmtakjepolmtakske
pannenkoekieëtekouke
pantoffelssevadd'n, slets'n
parelhoenpijntoar (d)
partje (van mandarijntjes, enz...) billeke, skierke
PasenPoas'n
pasteitjespateetjes
pastoorpastre
paterpoadre
paternosterne poadernostre
pechonchanse
pedaalpedoale
penpenne
penaltypinantie
pennehouderportepluum
peperkoeklekkerkouwke
pepermolenpepermeuln
petklakke
peterpeetre
peterseliepersille, perselle
petroleumpiedrol
peul (bv. van erwtjes) skokke
phloxkermisblomme
piemelpiet, sjoarel, wietie, perluut
pikdonkerpekkedonkre
pikdorserpikdessre
pikkel (mengsel) peekle
pikkel (poot), driepikkelpekle, driepekle
pil/ pilletjespille/pillekes
Pilchards (sardinia pilchardus) pielsjars (visselkes in de roë (rode) sause)
pindasapenootsies
pinkpinglink
pinnekensdraadstekkerdroad
pint (bier)peente/peentse
pint pakkeneen'n skell'n
pintje (bier) 'n peentse
pistolet (enkv./mv) pistolee // pistoleets
pit, pitjes (fruit) kernelle, kernellekes
plaats, vlekplekke
plagenklooët'n, kull'n, teinz'n
plakje vlees'n skelleke
plamuurmesskreepmes
plankenvloerplanchee
plat kommetje, pannetjeskoytse
platte kar waarop de gierton werd vervoerdollekerdeel, ollekerteel
platte schop'n skibbe, skippe
platvloerse uitlatinggemeeënige proat
plechtige communieplichte komuinie
plettensmijeren
pletten (geplet hebben/zijn) smij (e) ren, bèrn, // verl.tijd (gesmij (e) rd
plezieriggieëstig, amuzant
plintpleente
ploeg (landbouw) plouwf
ploeg met 2 bladenzjemille
plooiploeie
plooien (ook in de zin van vouwen) ploei'n
plooirokplieseerok
plotsolmeenekeer, ip 't oonverwachts
plox (bloem) kermisblommen
pluisjewullinkske
pochenstoef
pochenstoef'n
pochenstoefn
pochet'n stoefferke
poedelhondpreutelekkre
poederpoejre
pompebakpompesteeën
pooiermakró
poort (deur) helemaal openstaandwoag'nwijd oop'n
pootjepooëtse
portefeuilleportefoeilde
portefeuilleportefoelde
postbodefactur
postzegelnen tembre
potaardeblomèrde
potjepootse
potloodne kreejon, ne potlooëd
pralinespralientjes
preeksermoen
preipret
preisoeppretsoebe
preskop (vleesbereiding) uuëftflakke, ooërflakke
pretentieprettn
pretentieus overkomen't ooëg ip en// nen dikke nekk' en
priestertoogsoetoane
prietpraatzotteklap
prikkeldraadstekkerdroad
principaal (van een katholiek secundair onderwijsinstituut) preencipol
processiede pr'sessie
proever (eten) allesproeversmoeffelère
proficiatproficia
proficiat!purfiesja!
profijtpurfijt
profiteurproffetur
pruimen (tabak) toebak sjiek'n
pruimtabaks (j) ieketoebak
puddingpotink
puistpooiste
puistpoiste
pullover, truiboai, puuloovre
punaisepenèze
puntpuint
pyjamapiezjema

R

raad eensgroad ne keeë
raamkozijnde kesijne
raap, rapenroape, roap'n
rabarberreboarble
racefiets'n koerspieste, 'n piestje, ne koersvélo
Racing Waregemde Rassink
radengroan
raden (raad eens) groan (groat ne kieeër)
rafels, losse draadjesfrienzelkies
ragebolkobbejoagre
railrilde, rilleke
raketrakette
rammelaar (speelgoed) kleuterspoane
rammeling krijgen'ndroai ip ui ooërn en, eenigste slooëgnn 'en
rap rapin 'n gurze
rechttoe rechtaanzonder veel compliment'n
rechtvaardigheidrechtvèrdighie (d)
redenerenreez'neern
redeneren, discussiërenrezonneer'n
redenering, disputatierezonnement
reep chocoladene ree'ele seklaa
regelenrigleern
regenbuibijze
regenjasêmpirméaable
regenjasimperméable
regenmantelgabardiene
regenputcitern
regenwormtirrik, tirrink, teerik
reisvejooyzje
reisvoyage
reisvoyoigje
religieuzezust're
relikwierelukwie
remmenfrenn'n
rente, intrestenkrooës, krooëzn
resoluutruizeluit
ribfluweelpoane
richtingaanwijzer (a) flèche (oude vw kever)
richtingaanwijzer (auto) flèche
richtingaanwijzer (b) klienjotur, pinkre
riekgrieèp
rietje'n stroeitsje
rijreke
rij, rijenreke, reegue'n (Franse gue)
rijkaardne rijke smoustie
rijkswachterzandoarm
rijkswachter, vrouw die de plak zwaaitne zandoarm
rioolputjegoërputse
ritssluitingtieridde
roddeltantekommeere, kletstante
rode koolrooê kooêle
roepenrouwpn
roereigeroerd ei
roerzeefpasseviet
roetbiddre
rokensmooërn
roken/ rokersmooërn/ smooëdre
roken/ rokerruuêkn/ ruuêkre
roker (pijp, sigaar, sigaret) smooëdre
rolluikpersjinne
rommelbrol
rondwarenrondwoareern
roodrooëd
roofingterrepapier
roomvliesje op warme melkzoane
roosrooëze
rosbiefrosbuuf
rotvort, plukkevort, plakkevort
rubberkatsjoe
rubberen schoeisel met gaatjeszeeësletsn
rubberen zomerschoeisel met veel gatenzeeêsletsen
ruiten troef (kaartspel) koukens trouf
ruiterzjokkie
ruitjeshemd'n karoo-inde
ruzieruize

S

salamanderlokketisse
salon (huiskamer) veurploatse
samenklittentuuëpekouk'n, tuuëpefakk'n
samenkomen (vergaderen) tegoarekoom'n
sandwichbrood (enkv mv) sandwiesj // sandwiezj'n
sanseveria, sanseveria'svrouwetonge, vrouwetongn
sardienensardien'n
schaafskoave
schaalskolle
schaaltje (onder een tas, een kopje) soetasse
schaamhaarlullewulle
schaamteskomte
schaarskoaëre
schaarse kledingneegliezjee
schaarsteskoarste, koortresse
schaatsen (wkw) skoaverdijn'n
schadeschoa
schaduwskauwe
scharnierskurniere
schatkeppe
schatjeskeetse, loetse, beezeke
scheelskele
scheermesskèès
scheermes (scheers) 'n skès
schelpskulpe
schepen van een gemeente, schepenenne skeepne, de skeepnen
scherenskèrn
scherfskirvelink
schermskeirm
schijfskijve
schijnheiligenen totetrekkre
schilderskildrère
schilderijskildrie, tabloo
schillenskel'n
schiller (aardappelen)skelmes
schimmel (op muur bvb) skeemle
schipskeep
schipperskeepre
schoen (en) skoe (n)
schoenen van verlakt lederlakeeskoen
schoenlepelskoetrekkre
schoenzoolskoezole
schoenzoolskoezoole
schoeperenvurskoepren
schoffel om onkruid te wiedenne kappre, 'n ouwe, 'n eulouwe, 'n eulouwke
schoffelen (in de tuin) kroid kabb'n
schokdemperamortiesur
schokdemperbar choc / amortisseur
schommel, schommelen'n riedse, rieds'n
schommelpaardwuppepèrd
schoolrapportbulletein
schoorsteende koave
schoothondjepreudelekkerke
schop (trap met de voet) skip
schop (voor de bouw) metsersskippe
schorsenerenskoorsneeëln
schouderskoere
schreeuwenskrooilen
schrijfboek, cahierskrijfbouwk, cajee
schroevendraaiertoerlevies, toernevies
schuimskoam
secretarisde seek'rtèr
secretarisseekertair
seldersildrie
servet, servetjesurvieëte, survieëtse
showmanstoefre, pret (h) eeëre
sierspeldbrosse
sigaar, sigaartjesegoare, segoarke
sigaretsigrette
sigaret draaieneeën vlicht'n, ientje roll'n
sigarettenaanstekervierslag
sinaasappelabbelsien
Sint-Elooifeestboereloei
SinterklaasSent Niekloi (s)
siroopsroope
sissensiez'n
sjaaltsjarp, olsdouwk, sjol
sjalotjesurlotse
sjalottenserlotjes
slasloë, slo,
slaapcel (internaat) sjambritte
slabbetjezeeëverlap
slagboombarriere
slagerbieënhouwre
slakslekke
slapenslob'n
slecht aangekleedaangetoerteld, leêluk ip'ezet
slecht materieelpruts, brol
slechte kaartspelerplankierkoarter
sleutelbloemtijlroaze
sleutelbloemtijlroize
slijkmooëre, goër, mooze
sloffensletsen, slepers
slokje'n zeupke, 'n treutse, 'n slokske, 'n prouwverke
slokjezeupke
sluissloize
sluitentoedoen
sluwlieep
smakeloosfleeëw
smeuïgnes
smidshaardsmessevier
snelwandelen, snelwandelaarzieëre goan, zieëregoandre
snelweg (autosnelweg) ootoostrade
snoeiensnoejn
snoepen, snoepersneuklen, ne sneukeleire
snoepjespekke, spekske, mentse
snormestache
snormoestaasj
soepsoeppe
soeptas/ paptas/ koffietasspoelkom
sokjeszokskes
sokkel (vierzijdig met arduinblad bovenop) pilant
somssommigste keeërn, somwil'n, nui en ton
somwijlen't zoe gebeurn / somwil'n
soort spekves gerei'eld
sorterenverlezen
spaak (fiets), speekselspieëke
spanvijsserzjant
sparenspoarn
spatadersvariessen
spatbordgardeboe
spatbord (fiets) gardeboe
spatlap (fiets), spijtlap, spiètlap
spattenspijtn / speeëtn
spel met gebarentaalstomm'n ambacht
spiegelspieële
spijkernun noa'le
spijker(s)naaêle/ naaëls
spijkers met koppen slaande naa (g) l ip de kop sloan
spin'n kobbe
spinaziespenoizje
spinnewebkobenette
spittendelv'n
spleetgreite, gerre, boste
spooroverwegtraveir
spoorwegijzerwig, ijzerweug
spoorwegliggertreinbielde
sportfietskoersmesiene
spreken/pratenklapp'n
spruitjesspruitn
spuitspieëte
spuitjespeeëtse
spuwenspieëk'n
sta op (uit je stoel, zetel)eft ui ip
staakbonenpirsebooën'n
staakboontjespèrseboeintjes
staanstoan
staander (voor het drogen van de was)stoantje
stadsdeel, wijk, gewestcotee
stalmest uitrijdenvedde voern
stamelaarhaklère
stappenterten, tort, getorten
stappen, lopen, wandelentert'n
stapper met kleine pasjestaloretertre
star voor zich uit kijken (3de pers. t.t.) ie kijkt sterrelije
startdeepaar
stationde stoasie
stationstoasie
steeds meer en meervan lankstom mieër
steeds opnieuwoltijfooërt, heeld'n tijd
steeds weergedurig an, oltij foërs
steentjesstientsjies
stekelbaarskroipietse
stelplaatsen/schuurtjeskoterie
step'n trontienidde
sterkstirk
stevig gebouwd, uit de kluiten gewassenne gildigen
stiekemin dn doyk
stoeprandbordure
stofjaskiel
stofregensmuik
stomdronkenoerepoepeloere, pèrdelammiezat
stomme fouteen corneliske, 'n dwoazighied
stopcontactprieze
stopverfmustiek
storenambeteern
storend zich gedragenannooêzl doen
stout meisje'n stoute / 'n franke bette
stoutmoedigardie
straatstroate
straatgootgreple /greppe
straatlantaarnstroatlucht
straatvager (bezem) en ook straatvegerstroatvoa (g) re
straksseff'ns, seffies, been' e letse
straks, binnenkortallichte
streekstreke
strostrooët
stro/ strobaalstrooët/ boale strooët
stroefstieëg
strompelen, struikelentsjaffelen
stronk witloofkrop witluuëf
strooien (wkw) stroei'n
strook behangpapier'n bende biejankpapier
stroomstreuëm
stropdasplastron
strozolderstrooëzoldre
stuipen (aanval) d' iksessn
stuk'n stik
stukadoorplakkre
stuttenskooërn
stuurpen (fiets) tiezje
suikerklontje'n piele soikre
sukkelen, sukkelaartsjool'n, tsjoole
superstijf, vreë, bère (met bijv. nw)

T

taartjetoartse
tabaktoebak
tabernakeltabbernokle
tachtigtaaënte
tafeltofle
tafeltoafle
takje, palmtakjetakske, palmtakske
tandartstantiest
tankstationnaftepompe
tapijttapiet
tarweturve
tarweturwe
tarweturwe/turve
te klein van gestalte (zelfspot) oeie, te liëge van stirtebeën
te weinigte lettere
teen, tenentieë, tieëns
tegeltigle
tegel (van voetpad) doale
tegenteeën
tegenaanteu (g) nan
tegendraads persoonne mullebukker, ne conterverkeerdn, nen twès in de zak
tegenpruttelenmirmereern
tegenpruttelenroespeteren
tegenslagonchanse
tegenspartelen (in één woord) tuttetut
tegenstribbelenrons'n
teil (bord) tieële
tekenfiguur, -figuurtjespeetie, peetses
telefoonceltelefooncabine
ten eindetend'nt
tentoonstellingikspoziesie
teraardebestellingzinkinge
terecht komenvolend'n, ip z'n plekke graakn
terwijl, tijdensbinst
theatervoorstelling't concèr
thermosverwoarmpulle
tien (10) tiene
tikkertjetoatseke
timmeren/timmermantemren/temmerman
toch maarallijk
toch niet (vervoeging) jakkendoe, jaggendoet, jajiendoet, jassendoet, jattendoet, jammendoen, jaggendoet, jassendoen
toch wel (vervoeging) jakkedoe, jaggedoet, jajiedoet, jassedoet, jattetoet, jammedoen, jaggedoet, jassedoen
toespraak (tav. vergadering) vooërdracht, spreekbeurt
toespraak, conferentievoordracht, spreekbeurt
toevoegend'r bij doen
tol (speelgoed) nen (drooi) top
tomatentomatn
tonen, ik toontooë (g) n, 'k tooëge
tongtouwe
tong naar iemand uitstekenblekkn
tongzoenentootn
tovenaartuuëvrirre
traag stappendrentlen
traagspreeksterlameine
tractatietrektement
tractortrektur
traineranternur
trainingantrinnement
tralietrolde
tranentroan'n
transporteurvoerman
trapasbrakee
trapleuningrieëze
trapstangmanivèlle
treuzelentrutselen
treuzelentrutslen
troeftrouwf
tros (druiven) krabbe (droiv'n)
truinen boai
truttige vrouwkweine
truweeltruwieële
tulptuliep
tulptuliepe
tulpentuliepn
tweedelig kostuumdeupiejeske
tweewielig rijtuig door paard getrokkensjieëze
twijfelendubbn, ip dub stoan
twijgwisse
twintig (20) tweente
twiststokertwisdrijvre

U

uiernen eur
uitlaatsjarzebooize
uitlaatklep (fiets) soepappe
uitlachen - wie uitlachtgrèten - ne grètre
uitlachen (denigrerend)grèdn
uitspuwenoitspeeëk'n
uitzonderlijk vervoer (qua lengte) lank getrek
urinoirpiesiene
uurwerkarloeizje

V

vaandelvoandle
vaarsvèze
vaasvoaze
vadervoadre
vagevuur't voggevier
vaginapreute, sleuve
vakbondcooperatieve
valsspelerzuure
valsspelerzuure/zuurdre
vanzelfsprekendvaneigns
varkensvleeszwijnsvleeës
vastgrijpenvaste stekken
veeartsvietr'nèr
veel nutteloze commentaarveel vijvns en zessns
veerressor
veertig (40) tveeërte
veertig, vijftig, zestig, zeventig, tachtig, negentigtfeerte, tfichte, tsjeste, tsjeevnte, taente, tneente
veiligheidsspeld'n toespelle
veldwachtergarde/ sjampettre
velg fietswielzante
vensterveistre
vensterluikblaffeture
ventne veint
ventielsepappe
verbasterdverbassedeerd
verbond van werknemersde kopretieve
verdervooëdre
verdragen (smaad, mishandeling) ird'n
verdrinkenversmooër'n
verf, verven (wkw.) vurwe, vurwen (wkw.)
verfborstelvurwebussle
vergaderingvergoareie
vergietstemijze, verzyp
verkeringverkeeëreie
verkiezingen (politiek) de kiezinge, de stemminge
verknoeiennoar de voantjes help'n
verkoopv'rköepeie
verkoudheid'n vollinge
verleden week, vorig jaarpusseerde weke, pusseerde joare
verleiding, bekoringtentoasie
verlofkonzjee, vekanse
vermaak, goed gevoel, amusementjeunste
vernieldvermassekreerd
vernielenverdestreweer'n
verplaatsenverzetn
verpleegsterenfermiejirre
verprutstvermoëst, nur d'n duvel gholp'n, om zjèpe
vers (vers gras, verse sneeuw) ves (ves ges, vesse sneeë)
vers, zacht, smeuïgnes
verschillend (e) (qua soort) verschillig (e), van soort'n,
verschillendetefrente
verschroeid, lichtjes verbrandverbloeid
versnellingenvitèzen
versnellingsapparaatdeerajur
verstoorder (van de gang van zaken) spelbreekre
verstoppenwigsteekn, verdooykn
verstoppertjeduikske, katche duik
vertiertère
vertragingretaar
vervangerramplassant
vervelende ventambetanterik
verwaarlozenverneeëlizjeern
verwelktversleunst
verzekeringasransie
verzekeringasseransie
verzorgen, verzorgerswanjeern, swanjur
verzuurd personagene vieze petoatre
veterrij (g) kooërde
vierhandig pianospelkettremain
viezerikne vuiloard, ne vuilpot, ne vieze kadee, ne vieze sjoarle, ne kiezigoard
vijf, vijftien, vijventwintigvijve, vichtiene, vijventwinte
vijftigtfichte
vijzelvijzle
vingervijëre
violiersstofliers
vitten, twisten, ruzie zoekenoarzakk'n, twis'drijvn, mizeerie zouk'n
vlagvoandle, drapoo
vlagvlagge
vlasbloem (blauw van kleur) blauwblomme
vlasbolletje dat op barsten staateen nippen
vleierfleiploastre, fleipaendre,
vleier om voordeel te bekomenne gatlekkre/ ne mouwevoagre
vleugelvleugle
vleugel (vogelvlerk) vlere
vliegensvlugee ne wup, ee nen ik en ne gij, ee ne second, zo rap of de weend, ee ne weerlucht, van dierekt
vlierbessenvliend'rbeezn
vlinderflingfloedre, flinkfloddre, flijfloetre, flinkfloetie
vlinderflinkfloddre
vlinderdasstrek
vlinderdasstrekske
vlovloeie
vloek (gemilderd, verbasterd) mieledzjie
vlotte praternen avvekoat
vod'n sleunse
vodsluinse
voederton (veevoeder) stande
voegen opvullen (bouw) spijz'n
voetbalveldvoebolplein
voetjichtkozintsjes
voetpadplankier, trantooër
vogelveuël, veugle
vogeljongveugeljonk
vogeljong (zonder veertjes)blooëtsepiepre
vogelkooiveuëlmuite
voile (sluier) vooële
voluit gaanbuzze geev'n
voor (voorzetsel) veur
vooraanvanveurn
vooraan (het huis) alveurn
vooraf (tijdsbepaling) van te veurn,
vooralsertoe
voorbeeldveurbeeld
voorbeeld op proef'n preuve
voorjaarveurjoar
voorloper van koffiefilterkaffiezak (ken) (ook hangende borsten)
voorlopigproffezooër
voorschootskorte
voortdurendaltefoôrs, altefoôrt, staffaste, heëld'n tijd
voorvorkfoerse
voorzichtigverzichte (gewijs)
vorkfersjet, ferchette
vork (maaltijd) verkette
vraagstukvrogstik
vragen/ ik vroegvroa'n/ 'k vrouwve
vrederechterjugepee
vreemd mengselnen dieëfle
vreemde kerelne roare kerwoat/sjoarle
vreemdelingne vrend'n
vriendelijke manzjantieje gast
vriendenmoatn
vroegtieluk
vroege aardappeleneeësterling'n
vrouwvrammeins
vrouw die graag drinktdronkelutte, kaffielutte
vrouw die ongezouten haar gedacht zegt'n rooizelooite
vuilvoil
vulkachel (met antracieten) continu
vulpenporteplume
vulpotloodportemiene
vuurvier
vuurkorfne brazero

W

waakzaamgewarrig
waarwoar
waardeloos hoopjepruts/ brol
waardeloze dingenbucht, brol
waarempelmijn dzjiele/dzjielke geins
waarschijnlijkverze (k) ers
wafelwofle
waggelen, wiebelenlutsen
wandmeubeldressoir
warboelne kuyl (e), nen ondsnest
warboelondznest
warboelsierk
Waregemnaarne Woaregemnère
warme maaltijdgekooksle
warmtewoarmte
wasbakpompesteen
wasknijperwastespelle
waslijnwastedroad
wat blijft na smoutsmeltenkoantjes
wat de uitkomst ook ishoe koome 't oit
waterwoatre
water (opgevangen na de kookwas) looëge
water met zeep (voor de kookwas) zjièpzop (veur de kookwaste)
water spatten, sprenkelen met borstelspèrz'n
water sprenkelen met de handgisp'n
waterketelmooër
wauwelaarsterzieëverkonte
we gaan (niet) akkoordme zijn (nie) 't akkooerd
we voegen er wat peper aan toeme doendre nog wa peepre bij
weddenschapweddement
weduweweewe
weduwnaarweewère
weeklagen (onnodig) truint'n
weesgegroet (je) weeskegroet, weesugroet (sje)
wegwig
weg, verkeerswegboane
wegelweeglink
weideweeë
weigerenriffezeern
wekkerreveilde
welbespraaktgoe ter toale
welk voordeel haal je daaruit?wad avanse?
wenenblètn
wenenskreeêm
wenen/ schreienblèt'n, skrieëm'n
wensenweinsn
wereldweireld
werkwirk
wespirrebie
wie makkelijk huilt'n blètkousse
wie ongeduldig isonpes (j) entugoard
wie vooraan een tand mistmeetse/peetse skoartentand
wie zuinig isnen bendigoard
wieg op wielenvutuure/ keendervutuure
wielerwedstrijdvelokoerse
wielrennerk (o) ereur
wierookwieruuëk
wijwildre, wuldre
wildstroperpensejoogre
windweend
windhaan/ weerhaanweendoane/ weeroane
winkeltaseen sjakosse
winterweentre
wintergerstweentergiste
wintertarweweenterturwe
wip/ wippenwup / wupp'n
wit broodun fijn brooëd
witloofsjiekons
witloofwitlöf
Witte DonderdagWitt'ndoond'rda
woensdagwoeinsda (g)
wolwulle of: sjette
wonderbaar geheim (en) (enkv./mv.) miesteerie (ts)
wonenweun'n
woningweuninge
woonwagenskotebrakken
woordenkramergolferère
wormweurm
worstsesietse
wortelwortle
wortelenwortels
worteltje (aan jong plantje) woortlinkske
worteltjes uitdunnen (groenten) woortels duin'n
wratworte
wriemelenklawieren

X

x-stralenieksestrooln

Z

zaadzoad
zaagmachinezwijntje
zaalzoale
zachtzochte
zachtjes aanpiaanekies
zachtjes aanpioanekes
zadel (fiets)zulle
zagevent'n pèrdezoage
zakdoekneusdouwk
zakgelddrinkgeld
zakhorlogemontre
zakkertje (drankje) (maaltijd) diezjèstief
zaklamppielelucht
zalfzolve
zalmzolm
zangwedstrijdkrosjee (croche - 8° noot?)
zaterdagzoatrda (g)
zeefstamijze
zeef (om puree te maken) pas (se) fiet
zeelt (karperachtige vis) 'n tinke
zeepsoploëge
zeer braaf kinddzjeezuke
zeer droogoërnie droëge, poerdroëge
zeer haastigte vierklauwe, geprisseerd
zeer kleine boerderij'n koeplekske
zeer moeilijkstijf moeiluk
zeer onbeleefd/ zonder manierenbot, skurdig, bruut
zeer veelvroet vele
zegelzeeële
zeil (om af te dekken) 'n bache
zeiszinkse
zekerheidzekeriet
zelfverzekerdene g'ass'reerden
zerkzirk
zestigtsjeste
zeventigtsjeevnte
zich helemaal uitstrekken om te kunnen aanrakenrieëkn
zich overhaastenPoep
ziekenfondsde zieknbond
zijzuldre
zijn krachten zijn opie es tendend
zijn paasplicht vervullenzijene Poasen ouwn
zijscheuten wegnemen bij planten (tomaat, tabak) loiz'n
zijspan aan motosiedekarre
zinking (van de kist) zinkinge (van de kiste)
zinloze taalprietproat
zitplaatsen (voorbehouden voor de leden van de kerkfabriek) de zitt'ns, de srijntjes
zoalslink
zoenne piepre, 'n piepke, 'n tootse
zoethoutklissie
zoethoutsapkalissiezoop
zolder't ipperste
zolderzoldre
zolderverdieping (huis) 't ipperste
zomerzoomre
zonzoone
zondagzoonda
zondagzoonda (g)
zonder veel nadeelperfijdelijk
zonderlingskirrewietie
zoonzeune
zoon van oom of tantekooz'n/ kozijn
zotzoot
zotte klapparlee, zoote purlee
zouden (voorwaardelijke wijs) 'k zoe, ge zoet, ie/ze/'t zoe, me zoen, ge zoet, ze zoen
zouden (vragende wijs) zoe kik, zoeje gij, zoetiej ij, zoese zij, zoe tet, zoeme wildre, zoeje gildre, zoenze zildre?
zuinigbendig
zuipenpullen skaln
zuivelzoivle
zullen (ik zal, jij zult, hij zal enz.) hulpwkw.goan (hulpwkw.) 'k goa, ge goat, ie goa
zurkelsurkle
zuszustre
zuster (religieuze) zustre
zuster overste (religieuzen) zust'r euverste
zuurkool-aardappel-karnemelkpapstampies
zuurtjene smoeltrekkre
zwaar bevuild (gezicht/handen) pooëtezwart/ mooëriezwart/kovezwart/
zwaarlijvige, onverzorgde vrouwdikke goele/ dikke wanne / dikke barze
zwaluwzwolm
zwangerin poziesie
zweep'n dzjakke
zweepwisse
zweep (om kinderen te straffen) martinee
zweerzwère
zwembadzwemkoom
zwetsengolfren
zwijntjenen tsjoetie
zwoegenbjieètn/ tsjooln
zwoeldoef, laf

45 opmerkingen

  1. 't wèrd tij sijn/ 't wèrd kou sijn enz...
    Waregem is een enige locatie waar men het woord 'zijn' toevoegt in uitdrukkingen die met tijd (seizoen, maand, dagdeel, uur) of ook met de meteo (het wordt koud, nat, zwoel) te maken hebben.
    Is dat een soort germanisme dat hier achtergebleven is vanwege de bezetter uit de 2 wereldoorlogen? vb. Es wird kalt sein, enz.
    Of zijn er nog andere locaties met dit fenomeen?
  2. ASSIETTE (met lange ie) = eetbord. Dit woord betekende oorspronkelijk (14de eeuw) : een plaats aan de tafel waar men gemakkelijk kon gaan zitten. Vergelijk de Franse betekenis van `je m' assied` = ik ga zitten. Later bedoelde men met assiette : de plaats waar men ging zitten om te eten, dus daar waar de schotels op de tafel werden gezet. In de 16de eeuw dan bedoelde men met assiette het eetbord zelf.
  3. BESANDEN. Da 'n besan nie = dat geeft niet, dat is geen belemmering, dat hindert niet. Komt van 'mishanden'. Dat mishandt niet = dat is niet onhandig. Hierbij werd de 'm' gewisseld voor een 'b' te vergelijken met 'marmite' (Frans) en 'bermiete' (Waregems) .
  4. BIRO:vroegere naam (1945-1955) van de eerste ballpoints (kogelpennen, stylo's) naar de Hongaarse uitvinders ervan: de gebroeders Laszlo en Georg Biro.
  5. Bij alle werkwoorden in de infinitiefvorm (bv. sproeien) vervalt de laatste e zodat het 'sproein' wordt.Zeer merkwaardig in ons nadeel (dialectisch beschouwd) is de standaard-uitspraak van b.v. nieuwslezers op tv en radio, waarbij we de weglating van de n constateren en de promotie van de e. Voorbeeld: sproeie. Ook bij alle meervouden van zelfstandige naamwoorden doen ze dat. Vb. 'woorde' ipv. het Waregems (en in de wijde omgeving) : 'woordn'.
  6. Bij een lange aa-klank op het eind van zelfst. nmw. gaat het Waregems een t invoegen voor een meervoud. ' Koalaats, hyenaats, impalaats, fuchsiaats, bromeliaats, mecenaats '. Ook zegt men bvb. ' twee choklats '. Het fenomeen bij familienamen in het mv. doet zich ook voor bij de korte a-klank op het einde: de Bredats, de Barrats. Dit geldt eveneens voor ee-uitgangen: cafeets, portemoneets, de Decaluweets...
  7. De 'sch' van het algemeen Nederlands bestaat niet
    in het Waregems: het wordt 'sk'.
    Het rijtje is lang: skoole, skampavie, skèrn, skell'n, skande, beskomd, skuure, skieëf enz.
  8. De betrekkelijke voornaamwoorden DIE en DAT gebruiken we op dezelfde manier als in het Frans QUI en QUE. We zeggen DIE als het woord waarop het betrekking heeft onderwerp is in de bijzin. We zeggen DAT als het woord waarop het betrekking heeft lijdend voorwerp is in de bijzin. Bijvoorbeeld: 1.Diene veint (of die vrouwe of da kind) DIE doar luuëpt (QUI marche là-bas) ken ik. 2.Diene veint (of die vrouwe of da kind) DA je doar ziet luuëpn (QUE tu vois marcher là-bas) ken ik ook.
  9. De bijvoeglijke naamwoorden, die bij soortnamen passen van materiële aard zoals ijzer, goud, blik, koper, enz., krijgen in het Waregems een ie aan het einde. Dus: aaizrie, goudie, blekkie, kooprie, kartonnie...Ook bij stofsoortnamen is dit het geval. Bvb.: un katoenie sleunse (katoenen vod), outie polekies (houten paaltjes), ne vellie frak (bontmantel), ne wullie (n) baoi (wollen trui) .
  10. De familienamen zoals Baert, Maes, Caes, Vanpraet, Verhaeghe enz. (telkens met die ae), spreken we in het Nederlands uit met een lange aa. Dit wordt in Waregem en wijde omstreken niet gedaan. Het wordt Boaërt, Moaës, Coaës, Vanproaët.... Dit noemen we diftongering, een tweeklank: hier een oaë. (de oa is hier de notitie van een zware lange aa)
    Overal waar het algemeen beschaafd Nederlands de ae-klanken (met de diftongering) heeft geschrapt, om er een lange aa-klank van te maken, daar is het Waregemse dialect niet gevolgd. Straat is nog altijd stroaëte. Maar op het gemeentehuis bleven de familienamen exact vanuit de Middeleeuwen overgeschreven. Bv. Waes enz. De lange aa-klank houdt niet stand in het Waregems. De diftongering heeft de bovenhand zowel bij alle familienamen met een ae (Verstraete) als bij gewone woorden met een lange aa, zoals 'baard, kaarten' (dit wordt in Waregem uitgesproken als boaërd, koaërt'n) .
  11. De g die zich bevindt tussen 2 klinkers lost a.h.w. op in het Waregems. Zo vergaat het met de woorden: 'negen, zegen, droger, dreigen...'. Dat wordt dan: 'nee^n, zee^n, drooë^re, drieë^n. Zelfs als er 2 woorden in het spel zijn, komt dit voor: vb. een goede gezondheid = 'n goe ezonteid. De g van gezonteid valt in ons dialect weg wegens de 2 klinkers oe en e.
  12. De g in het voltooid deelwoord wordt in het Waregems niet uitgesproken (uitesprookn), zeker niet als ze vooraan staat zoals in: 'gedroogd, gekanteld, gedraaid...' Dat wordt dan: edrooëgd, ekanteld, edroaid...Nog straffer, indien er 2 g's in het voltooid deelwoord voorkomen, dan vallen beide weg zoals in 'gevlogen, geregend, gezegend, gebogen, weggedaan'. Dat wordt dan: 'evloo'n, eree'nd, ezee'nd, eboo'n, wèëdoan'. Dit verschijnsel doet zich niet voor bij 'gevraagd' omdat de g aan het einde zich niet bevindt tussen 2 klinkers. In dat geval blijft het bij 'evroagd', 'eploagd', 'ezoagd'....
  13. De g of de h... in Waregem staat qua uitspraak de g gelijk met de h. Fonetisch zou je dus in het Waregems de meeste woorden met g als h moeten noteren, omdat ze zo uitgesproken worden. Als voorbeeld nemen we het woord 'gal'. Uitspraak in Waregem is 'halle'. In de dictieles vormt de g en de h voor Waregem en voor vele West-Vlamingen een probleem. Hun probleem is dat ze de g als een h uitspreken en dat ze de h niet laten horen. (h) espe. Als ze hun best moeten doen voor een examen, een toespraak, een preek, ... dan spreken ze alle h-woorden ook als een g-woord uit. Vb. uit het Onze Vader: 'die in de geemelen zijt, gegeiligd zij...'
  14. De letter t voegt zich ook in meervouden die op ies eindigen.
    Of het nu om een zelfstandig naamwoord gaat dat eindigt op ie of op y, de klank blijft ie, zoals bij baby of bij serie. Hun mv. klinkt als beebiets en seriets. We doen verder in het Waregems met voorbeelden zoals: premiets, studiets, sulkiets, partiets, pantiets, leliets. Dit zijn allemaal meervouden van: premie, studie, sulky, party, panty, lelie.
    Vanwaar komt die t in de meervouden, zelfs in familienamen die eindigen op ie of y, zoals de Chanteriets, de Canniets, de Debouvryts, de Serryts enz.?
  15. De meervouden van bloemen en planten die op ia eindigen, krijgen in het Waregems steevast een ts erbij. Voorbeelden: Fuchsia, Dhalia, Sanseveria, Forsythia, Begonia.
    Het wordt dus: Fuchsiats, Dhaliats, enz.
  16. De sch wordt sk. Het is duidelijk dat de hele regio Waregem-Harelbeke-Kortrijk de sch vervormt tot een sk. De lijst van ons dialect vertoont al veel dergelijke voorbeelden.
  17. Een lange klank wordt in het Waregems een tweeklank. Dit wordt diftongering genoemd. Voorbeelden genoeg (enouwft) . Water, boot, zeel, enz. vragen qua uitspraak een lange aa, oo of ee in het Nederlands. Maar in Waregem en omgeving wordt dat: woaëtre, booët, zieël. Ook veel bijvoeglijke naamwoorden volgen hetzelfde principe: loaëte, skooëne, hieël. Voorbeelden genoeg.
  18. Er wordt gezegd dat West-Vlamingen (dus ook Waregemnaars) problemen hebben met de uitspraak van de g en de h. Dit is zo. Maar er steekt een logica in. Het is zelfs heel simpel. Aan het begin van een woord spreken ze de g uit als een h en de h (meestal) niet. Ze zeggen bvb. nen eld mee geld, ne gaai (vogel) of nen aai (vis), goud of out, gij (2de pers.) of ij (3de pers.), goei 't moar in 't oei. Onlangs hoorde ik: `mijn irsens zitn in mijn uuëfd en mijn oar in mijnen oed. 'k Reeje zondr andn de derd' ellinge nur amooëge. Ie sleej ard mee dn aomer ip dn endel van 't ekkn. Ier an dn ouwk van 't uis ankt er nen ieëln uuëp imdn. Zonder ulpe bleef zijn gulpe gieëlegans (uitz.) toe.`Voor het behalen van een hoger diploma Nederlands echter ga je gezakt zijn voor dictie, vanwege de foute g en de afwezige h in het geval dat ze wèl moet te horen zijn.
  19. Eén van de lelijkste tweeklanken in het Waregems is de ij (soms ook de ei) in woorden zoals 'gij, rijk, lijden, nijdig, bedrijf'. Het gaat in de richting van aei, bijna zoals we horen in het Engelse `I like to fly high in the sky` Bij de ei-woorden komt het voor in ei, (be) pleiten, heilig, zeil, steil... maar dan weer niet in 'klein'= klieëne of 'kleintjes'= klientchies.
  20. Hem in plaats van hij. Hij met een nadruk op 'hij' wordt dikwijls 'HEM' in het Waregems, indien het gaat over 'precies hij'. Vb. Hem zegt, hem deed de deur open, hem pakte de den telefoon ip. Ook variaties op 'hij was het'. Vb. 't was hem die
    de deur open deed, 't was hem die Jezus verroadn hee. In de vrouwelijke vorm komt het niet voor. Het blijft: 't was zij die den eerstn zwalm (zwaluw) zag. In de mannelijke vorm komt het opnieuw neer op: `'t was hem die den eerstn zwalm zag.
    Een apart taalkundig fenomeen over HEM als onderwerp in de Waregemse grammatica.
  21. Het dialect van Waregem is gekend als een overgangstaal, gezien de stad zich bevindt langs de provinciegrens met Oost-Vlaanderen en zowat halverwege gelegen is tussen Kortrijk en Deinze. Men spreekt er bvb. van taayd, ooys, kouwsn, brieëd, buuëm i.p.v. tied, uus, koesen, brèèd, booëm in het aanpalende deel van West-Vlaanderen . Alleen in Beveren-Leie (Waregemse deelgemeente die aanleunt tegen Harelbeke) hoor je meer West-Vlaamse klanken zoals rie'n i.p.v. rij'en.
  22. Ie weet ervan. Streekdialect voor `aangedaan zijn, aangeslagen zijn` en dus familie van weeën en niet van weten.`Ie weet er nog altijd van` = hij treurt
    nog altijd om.../ hij is nog steeds niet aan verwerking toe.
  23. Ik ga nu gaan slapen. Ik ga morgen gaan vissen, gaan varen of gaan tennissen...Twee keer het werkwoord gaan in één zin. In het Waregems is de verdubbeling 'gaan gaan' normaal.Het eerste woord 'gaan' lijkt te dienen als een soort hulpwerkwoord voor het werkwoord 'gaan' om zowel een vorm van 'nu direct' als een vorm van 'later' aan te duiden. Soms gaat het om de vervanging van het hulpwkw. 'zullen'. Vb. 't goaë goaën reeënen (het 'zal' gaan regenen) .
  24. Ik telefoneerde, ik speelde, ik zocht, ik bracht, ik zette, enz...Deze verleden tijden van werkwoorden worden in het Waregems: telefoneerdige, speeldige, zochtige, brochtige, zettige... met de i uit te spreken als een u. De ig nestelt zich tussen veel verleden tijden van een wkw. Zit er daar een systeem in? Hangt het af van sterke wkw. of van zwakke of van onregelmatige wkw.? Blijkbaar niet. Bv. ik lôëptige, ik sloaptige, ik druuëmdige, ik lieërdige, ik durfdige, ik wildige, ik verteldige, enz...Misschien maakt het Waregems sommige sterke wkw. zwak of omgekeerd.
  25. In de wasmand, in de auto, in de kerk, in de lente... al die 'in' voorzetsels klinken in het Waregems als het telwoord 'één'. Op voorwaarde dat de zin niet begint met 'In'.Een rariteit in ons dialect. Vb. We geevn de blomm'n één(in) de kerke wa woatre.
  26. Mannelijke voornamen kregen/krijgen in Waregem graag een ie als uitgang, soms onvoorstelbaar op vandaag. Albert~Bèrrie, Alois~Wiezie, Luc~Luukie, Fons~Fonsie, Jan~Jantie, Roger~Zeedie, Georges~Dzjoorie, Maurice~Meriezie, Piet~Pietie, Aimé~Meedie, Médard~Darie enz. Waar het ergens lukte, kwam de roepnaam met ie te voorschijn in de volksmond. Heeft dit fenomeen verband met de nota over stofnamen, waarvan melding gemaakt in een bovenstaande extra info? Kooprie, goudie enz...
  27. Metsers in de bouwsector die graag een pint dronken op het werk, riepen af en toe in het dialect: `me speel'n in 't gemieëntemeziek`.
    Zoals de dorpsfanfare na een deuntje halt hield bij het volgende café, zo bedoelden de metsers dat bij een halte op het werk een pint moest gedronken worden. Men dronk uit het flesje.
  28. NE SERGEANT (spanvijs) komt van het Franse `serre-joint` (aangespannen klem op twee samengevoegde voorwerpen)
  29. NE SNEUDOUWK : komt van `snode doek`. Snood betekende schamel. Oorspronkelijk dus een ellendig kledingstuk.
  30. PLASTRON (stropdas) komt van het Italiaans piastrone, wat 'versierd front van een overhemd' betekent. Dit is dan weer afgeleid van piastra, wat (borst) plaat betekent. In het Frans spreekt men van cravate en dit is afgeleid van croate (halsdoekje gedragen door Kroatische ruiters in de 17de eeuw) . 'Ne roare kerwoat' is dan weer een rare kerel.
  31. RIETSE-PETIETSE! is een kinderrijmpje, dat gezongen wordt tijdens het slingeren op de schommel (de riedse) door ofwel de duwer, ofwel degene (meestal kind) die er op zit.
  32. SPEKKE = snoepje. Komt van het Frans `épices` (kruiden) of van het Latijn `speciem`. Oorspronkelijk dus een snoepje met kruiden. Later heetten ook snoepjes met andere aroma's, suiker, of chocolade `spekken`.
  33. TALLOOËRE : is ook een bord, maar oorspronkelijk was dit een schotel om vlees op te snijden. Komt van het Frans `tailler` of van het Latijn `taliare` (snijden) . Een tailleurke is dus een gesneden dameskostuumpje.
  34. TE LETTERE = te weinig. Komt van lettel, luttel. Vergelijk met het Engels `too little`. Een letje (letse) is dus een klein beetje tijd. `Tot bin'n letsies` zegt men in Nieuwenhove-Waregem.
  35. TEURE is hoogstwaarschijnlijk ontstaan uit het bevel `ga deure`. Op den duur zei men alleen nog `deure` of `teure maar`. Het voorzetsel werd dan beschouwd als zijnde het werkwoord.
  36. TSJINKELEN = intensief hinkelen. Dit is een spel waarbij men, op één been springend, een houtblokje met de voet vooruit duwt tot in het volgende op de grond getekende hokje. Komt dus van hinkelen, wat dan zelf veelvuldig hinken betekent. Vergelijk huppen-huppelen, tateren-tsjateren.
  37. Veel woorden met een lange ee komen in aanmerking om in het Waregems een diftongering te ondergaan, zoals hierboven beschreven wordt met de aa en de oo. Als voorbeelden kiezen we:
    beest, eerst, zeer, meer dan...
    De uitspraak in ons dialect wordt dan :'bieëste, ieëst, zieër, mieër of...'. De diftongering komt er door de i die de lange ee-klank voorafgaat.Toch weer uitzonderingen zoals bij 'skeel, geel (ve), steel'...Geen diftongering daar.
    Daar blijft de lange ee-klank zuiver.
  38. Wanneer we de lange klank oo aantreffen in een woord zoals 'brood', dan is dat in Waregem en omgeving bijna nooit een oo-klank maar een diftongering. Zo wordt het brood een 'brooëd'. Hetzelfde met 'groot, boot, koor, stoot, enz. Maar niet bij 'dakgoot' bijvoorbeeld. Hier zegt men 'goote'. In lang vervlogen tijden was de i na de o zoveel waard als een lange oo, maar weer met hetzelfde effect in Waregem nl. ooë. Zie familienamen zoals Deboiserie, Degloire, Defoirt, Benoît. Altijd uitgesproken als bv. Benooët, Defooërt, enz.
  39. Wat plat-dialectsprekers uit Waregem zelf lelijk vinden aan hun eigen taal is de uitspraak van de ij van kijken (benadert aai), de ui van fluiten (benadert ooi) en de oe van zoeken (benadert ouw) . Dit wordt dan uitgesproken respectievelijk als: kaaikn, flooitn en zouwkn. Niet iedere oe echter verandert in ouw. We zeggen niet broek maar wel brouwk, ook niet droevig maar drouwvig en ook niet roepen maar rouwpn bvb. Anderzijds blijft soep: soebe, groenten: groensle of hoeden: oedn. De woorden boer, stoer, vloer blijven de oe behouden.
    De ij op het einde van een woord wordt meestal een ie, bvb. blie, bieënouwerie, boerdrie, mijn zie (tegenover mijne zaaikant = zijkant), mijn zie (= mijn zijde), bij wordt bie, kapelanij (kapelanie), getij (getie) .
    Maar 'rijstebrij, voorbij, opzij' volgen die logica niet in Waregem.
  40. We of Wij In het Waregems is het voor 'we' altijd `me`. Me goan winn'n. Me goan ip bezouwk. Me zijn iets kwijt enz...Voor een beklemtoonde `wij` en ook voor `zij` bestaat er hier een typisch voornaamwoord: ` wuldre en zuldre`. Wuldre doen nie mee, zuldre wél.
  41. Wederkerige werkwoorden zoals 'zich scheren, zich moeien, zich verwonderen' nemen in de derde persoon onverwacht de wending naar 'hem/haar' ipv. 'zich' in het Waregems. 'ie skird em', 'zij moeid eur', ' ie verwonderd em'. Ook in de verleden tijd blijft het zo. Een voorbeeld in het Waregems: 'ie bekeek em in de spie (g) le', 'ze vroeg zij eur dad oek of'.
  42. Zoals bij nr. 36 hierboven mengt diezelfde t zich ook op het eind in het meervoud van zelfst.nw. met oo-uitgang (dus ook eau of aux) : fotoots, legoots, bureauts, paltoots, otoots, véloots... en in familienamen zoals de Fourneauts, de Dufauts.
    We moeten hetzelfde zeggen over de uu-uitgang, zoals
    in parapluuts, accuuts, barbecuuts... en in familienamen zoals de Calluuts, de Sercuuts.
  43. breken, rekenen, en nog wkw. met een lange ee klank vóór de k en een korte e klank nà de k, lopen in het Waregems over naar breegue'n, reegue'nen. Ik noteer gue om de Franse gue-uitspraak te suggereren zoals in vogue en guérir.
    Maar het loopt evenzo met zelfst.nmw. zoals verzekering (= verzeegue'ringe), beker (= beegue're) . Ook het bijwoord:'voorzeker' volgt die tendens (= verzeegue'rs) .
  44. druif=droive, stem=stemme, neus=neuze, haas=aaëze, vlieg=vliege. Veel zlfst. nwdn. met één lettergreep krijgen een doffe e aan het einde. Maar andere zelfstandige naamwoorden krijgen dat niet in het Waregems. Bier, brief, huis, stier, stoom, loon...zijn hiervan een voorbeeld. Geen doffe eind-'e'. Welk principe hiervan de basis is, weet ik niet. Misschien bestaat er in dit geval geen regel van wèl of niet. De uitspraak van huis, stoom, loon wordt dan: oys, stuuëm, looën.
  45. kgoa ne keer un kluchtsje verteln int Woaregems.
    Zegt denieën teen denandren: `Oje kunt graaën oeveel kenijn'n da kee, meude zolle vijveen`.
    `Zesse!` zei denandren.