| Fout | Goed | Uitleg |
|---|
| coulissenlandschap | coulisselandschap | Geen tussen-n |
| count down | countdown | Eén woord. Meervoud: countdowns. |
| country and western | country-and-western | Met twee streepjes. |
| country-achtig | countryachtig | Een in het Nederlands gebruikelijke samenstelling van Engelse woorden schrijven we in één woord. |
| coup (ijsschaaltje) | coupe (ijsschaaltje) | Coup [koe, koep] betekent: staatsgreep. Coupe [koep] betekent: fruitschaaltje, ijsschaaltje, kapsel. |
| coupe (staatsgreep) | coup (staatsgreep) | Coup [koe, koep] betekent: staatsgreep. Coupe [koep] betekent: fruitschaaltje, ijsschaaltje, kapsel. |
| coupétje | coupeetje | met -ee- ipv é |
| coûte-que-coûte | coûte que coûte | Koste wat (het) kost. Drie woorden, geen koppeltekens. |
| crapaudtje | crapaudje | 'crapaudtje' is geschreven volgens de regels van 1995, 'crapaudje' volgens de regels van 2005. |
| creche | crèche | met accent grave |
| creeerde | creëerde | met trema: ë |
| creeërde | creëerde | |
| creëeren | creëren | |
| creeren | creëren | Mert een ë |
| creme | crème | |
| crips | crisps | heel veel mensen schrijven en zeggen voor de p geen s! en dat moet wel!!! |
| critiek, critisch | kritiek, kritisch | Met k's. Maar: criticus, criticaster. |
| crocus | krokus | Met een k ipv een c |
| crocussen | krokussen | Met een k ipv een c |
| Croesussen | croesussen | 'Croesussen' is geschreven volgens de regels van 1995, 'croesussen' volgens de regels van 2005. |
| croissanterieen | croissanterieën | met trema: ë |
| croissanteries | croissanterieën | met trema: ë |
| cross over | cross-over | In samenstellingen: cross-overmuziek. |
| crosscountryskien | crosscountryskiën | met trema: ë |
| CT scan | CT-scan | Meervoud: CT-scans. |
| cubisme | kubisme | Met een k ipv een c |
| cubistisch | kubistisch | Met een k ipv een c |
| cubistische | kubistische | Met een k ipv een c |
| cubus | kubus | Met een k ipv een c |
| cubussen | kubussen | Met een k ipv een c |
| cupidotje | cupidootje | met dubbele o |
| Curaçaoenaar | Curaçaoënaar | met trema: ë |
| Curaçaoenaars | Curaçaoënaars | met trema: ë |
| curatèle | curatele | Geen accenten. |
| Curriculum Vitae | curriculum vitae | met kleine letters |
| CV | cv | Kleine letters in de betekenis van zowel curriculum vitae als centrale verwarming. |
| cyankali | cyaankali | Samenstelling met cyaan. |
| Cyciphus-arbeid | sisyfusarbeid | si·sy·fus·ar·beid (de ~ (m.)) 1 zware arbeid die niet tot een resultaat leidt. |
| cycloide | cycloïde | met trema: ï |
| cycloiden | cycloïden | met trema: ï |
| cylinder | cilinder | Twee keer i. |
| cylinders | cilinders | Met een I ipv y |
| cylindrisch | cilindrisch | Met een I ipv y |
| cylindrische | cilindrische | Met een I ipv y |
| cypres | cipres | Met een I ipv y |
| cypressen | cipressen | Met een I ipv y |
| daarbijbehorend | daarbij behorend | met spatie. |
| daarintegen | daarentegen | Met e, geen i. |
| dadaisme | dadaïsme | met trema: ï |
| dadaist | dadaïst | met trema: ï |
| dadaisten | dadaïsten | met trema: ï |
| dadaistisch | dadaïstisch | met trema: ï |
| dadaistische | dadaïstische | met trema: ï |
| dagenraad | dageraad | Dit is een versteende samenstelling en krijgt daarom geen tussen '-n'. |
| daglelien | dagleliën | met trema: ë |
| dalia | dahlia | Meervoud: dahlia's. Verkleinwoord: dahliaatje. |
| dalmatier | dalmatiër | met trema: ë |
| dalmatiers | dalmatiërs | met trema: ë |
| damslaper | Damslaper | Een aardrijkskundige naam schrijven we met een hoofdletter. Samenstellingen en afleidingen op basis van een aardrijkskundige naam behouden de hoofdletter. |
| damslapers | Damslapers | 'damslapers' is geschreven volgens de regels van 1995, 'Damslapers' volgens de regels van 2005. |
| danaide | danaïde | met trema: ï |
| danaiden | danaïden | met trema: ï |
| danaidenvat | danaïdenvat | met trema: ï |
| Danaïdenvat | danaïdenvat | Een samenstelling met een persoonsnaam behoudt de hoofdletter. Alleen als de genoemde persoon niet betrokken is bij het nieuwe begrip schrijven we het woord met kleine letter. |
| dandy-achtig | dandyachtig | Een in het Nederlands gebruikelijke samenstelling van Engelse woorden schrijven we in één woord. |
| dank zij | dankzij | Een vaste woordcombinatie met lidwoord, voorzetsel, bijwoord, voegwoord, enz. wordt aaneengeschreven. (Er zijn ingeburgerde uitzonderingen!) |
| danwel | dan wel | Danwel als een woord bestaat niet. Het zijn twee losse woorden. |
| darmbacterien | darmbacteriën | met trema: ë |
| data processing | dataprocessing | Eén woord. Maar: data-uitwisseling (vanwege de klinkerbotsing). |
| Davidster | davidster | Kleine letter. |
| Davis cup | Daviscup | Daviscup en samenstellingen met dat woord worden als één woord gespeld: Daviscupfinale. |
| de almachtige | de Almachtige | Een persoon of zaak die als heilig wordt beschouwd, krijgt een hoofdletter. |
| De Arctische cirkel | De arctische cirkel | Samenstellingen en afleidingen op basis van een aardrijkskundige naam behouden de hoofdletter. De arctische cirkel is echter niet afgeleid van een plaatsnaam maar van een begrip uit de geografie. (net als evenaar, nulmeridiaan en noorderkeerkring.) |
| de bijbel | de Bijbel | Religieuze teksten krijgen een hoofdletter, tenzij het om een soortaanduiding gaat. |
| de Engelse groet (Ave Maria) | de engelse groet (Ave Maria) | Een groet van engelen, niet uit Engeland. |
| dé facto | de facto | Dit komt van het Latijn en krijgt daardoor geen accenttekens. |
| de gemeente de bilt | de gemeente De Bilt | Aardrijkskundige namen krijgen hoofdletters. Aardrijkskundige namen met een koppelteken krijgen na dit teken nog een hoofdletter. |
| de grote beer (sterrenbeeld) | de Grote Beer (sterrenbeeld) | Namen van hemellichamen worden als aardrijkskundige namen beschouwd en krijgen dus een hoofdletter. |
| de heer jan jansen | de heer Jan Jansen | Een voornaam, voorletter of familienaam krijgt altijd een hoofdletter. |
| de heilige schrift | de Heilige Schrift | Religieuze teksten krijgen een hoofdletter, tenzij het om een soortaanduiding gaat. |
| de koran | de Koran | Religieuze teksten krijgen een hoofdletter, tenzij het om een soortaanduiding gaat. |
| de laatste mulisch | de laatste Mulisch | Persoonsnamen als aanduidingen voor een kunstwerk of een merk zijn geen soortnamen en krijgen dus wel een hoofdletter. |
| de linker-hartkamer | de linker hartkamer | Als linker (of rechter) als een eenheid aangevoeld wordt met het volgende zelfstandig naamwoord, wordt de combinatie als een samenstelling beschouwd en als één woord gespeld. Dat doet zich onder meer voor bij posities op een sportveld, bij lichaamsdelen en bij onderdelen van kledingstukken, gebouwen, vervoermiddelen en meetkundige figuren. In andere gevallen en in langere combinaties wordt linker los geschreven. |
| de linker-ziekenhuisvleugel | de linker ziekenhuisvleugel | Als linker (of rechter) als een eenheid aangevoeld wordt met het volgende zelfstandig naamwoord, wordt de combinatie als een samenstelling beschouwd en als één woord gespeld. Dat doet zich onder meer voor bij posities op een sportveld, bij lichaamsdelen en bij onderdelen van kledingstukken, gebouwen, vervoermiddelen en meetkundige figuren. In andere gevallen en in langere combinaties wordt linker los geschreven. |
| de melkweg | de Melkweg | Namen van hemellichamen worden als aardrijkskundige namen beschouwd en krijgen dus een hoofdletter. |
| de mensenzoon (heilig) | de Mensenzoon (heilig) | Een persoon of zaak die als heilig wordt beschouwd, krijgt een hoofdletter. Dit geldt niet voor het lidwoord. |
| de Minister van ... | de minister van ... | Het woord minister wordt klein gespeld, de bijvoeglijke en zelfstandige naamwoorden in de naam van het departement krijgen een hoofdletter. |
| de Paus | de paus | Titulatuuraanduidingen en functiebenamingen krijgen een kleine letter. |
| de President | de president | Titulatuuraanduidingen en functiebenamingen krijgen een kleine letter. |
| de provincie noord-holland | de provincie Noord-Holland | Aardrijkskundige namen krijgen hoofdletters. Aardrijkskundige namen met een koppelteken krijgen na dit teken nog een hoofdletter. |
| de senaat | de Senaat | Bij namen van instanties en instellingen krijgt het eerste woord een hoofdletter, en verder elk bijvoeglijk en zelfstandig naamwoord. |
| de vrienden van brabantse kastelen | de Vrienden van Brabantse Kastelen | Bij namen van instanties en instellingen krijgt het eerste woord een hoofdletter, en verder elk bijvoeglijk en zelfstandig naamwoord. |
| de vrije leergangen | De Vrije Leergangen | In namen van opleidingsinstituten krijgt het eerste woord een hoofdletter, en verder elk bijvoeglijk en zelfstandig naamwoord. |
| de Weledelgeleerde Heer Jansen | de weledelgeleerde heer Jansen | Titulatuuraanduidingen en functiebenamingen krijgen een kleine letter. |
| de westertoren | de Westertoren | Namen van gebouwen en vervoermiddelen worden met een hoofdletter geschreven. |
| de-briefen | debriefen | Vervoeging: debriefen, debrieft, debriefte/debriefde, gedebrieft/gedebriefd. |
| debacels | debacles | Geen accenten. Meervoud: debacles. |
| débâcle | debacle | Geen accenten. Meervoud: debacles. |
| debateren | debatteren | Twee t's. Vervoeging: debatteren, debatteert, debatteerde, gedebatteerd. |
| debitteren | debiteren | Eén t. Vervoeging: debiteren, debiteert, debiteerde, gedebiteerd. |
| decafeiné | decafeïné | met trema: ï, geen accent op de eerste e. |
| decathlon | decatlon | Geen h na de t. Meervoud: decatlons. |
| decennien | decenniën | met trema: ë |
| decollete | decolleté | met accent aigu |
| decolletétje | decolleteetje | met -ee- ipv é |
| decresendo | decrescendo | Meervoud: decrescendi, decrescendo's. |
| dédain | dedain | 'dédain' is geschreven volgens de regels van 1995, 'dedain' volgens de regels van 2005. |
| deëscalatie | de-escalatie | Een afleiding met een voorvoegsel van Griekse of Latijnse oorsprong behandelen we als een samenstelling. We schrijven het voorvoegsel aan het grondwoord vast. Bij klinkerbotsing krijgt de afleiding een koppelteken. |
| deëscalaties | de-escalaties | 'deëscalaties' is geschreven volgens de regels van 1995, 'de-escalaties' volgens de regels van 2005. |
| deëscaleerde | de-escaleerde | 'deëscaleerde' is geschreven volgens de regels van 1995, 'de-escaleerde' volgens de regels van 2005. |
| deëscaleren | de-escaleren | Een afleiding met een voorvoegsel van Griekse of Latijnse oorsprong behandelen we als een samenstelling. We schrijven het voorvoegsel aan het grondwoord vast. Bij klinkerbotsing krijgt de afleiding een koppelteken. |
| defibrileren | defibrilleren | afgeleid van het woord defibrillatie |
| deficient | deficiënt | Verbuiging: deficiënte, deficiënter, meest deficiënt. |
| deficiente | deficiënte | met trema: ë |
| deficientie | deficiëntie | met trema: ë |
| deficienties | deficiënties | met trema: ë |
| deficientieziekte | deficiëntieziekte | met trema: ë |
| deficientieziekten | deficiëntieziekten | met trema: ë |
| deficientieziektes | deficiëntieziektes | met trema: ë |
| defile | defilé | Meervoud: defilés. |
| defilétje | defileetje | met -ee- ipv é |
| definieren | definiëren | met trema: ë |
| definiering | definiëring | met trema: ë |
| definieringen | definiëringen | met trema: ë |
| dégénérétje | dégénéreetje | met -ee- ipv é |
| deisme | deïsme | met trema: ï |
| deist | deïst | met trema: ï |
| deisten | deïsten | met trema: ï |
| déjà vutje | déjà vuutje | met dubbele u |
| dejeuneetje | dejeunertje | 'dejeuneetje' is geschreven volgens de regels van 1995, 'dejeunertje' volgens de regels van 2005. |
| dekaan | decaan | Meervoud: decanen. |
| deklasseren | declasseren | Met c. Vervoeging: declasseren, declasseert, declasseerde, gedeclasseerd. |
| dekollete | decolleté | Meervoud: decolletés. Verkleinwoord: decolleteetje. |
| dekord | decor | Met c. Meervoud: decors. In samenstellingen: decorbouwer, decorafdeling. |
| dekreet | decreet | Met c. Meervoud: decreten. |
| déléguétje | délégueetje | met -ee- ipv é |
| delingquent | delinquent | Meervoud: delinquenten. |
| demareren | demarreren | Twee r's. Vervoeging: demarreren, demarreert, demarreerde, gedemarreerd. |
| demensie | dementie | Met t. |
| demensie | dimensie | Met i. |
| demi monde | demi-monde | Een samenkoppeling schrijven we met koppeltekens. Samenkoppelingen die we uit andere talen overnemen, behouden de koppeltekens of de spaties die ze in de vreemde taal hebben. |
| demitje | demietje | op -ietje ipv -itje |
| democratieen | democratieën | met trema: ë |
| democratisch-socialist | democratisch socialist | Een woordgroep schrijven we met spaties tussen de woorden. |
| democratisch-socialisten | democratisch socialisten | 'democratisch-socialisten' is geschreven volgens de regels van 1995, 'democratisch socialisten' volgens de regels van 2005. |
| demotje | demootje | met dubbele o |
| denuncieren | denunciëren | met trema: ë |
| dependentien | dependentiën | met trema: ë |
| depootje | depotje | 'depootje' is geschreven volgens de regels van 1995, 'depotje' volgens de regels van 2005. |
| depositien | depositiën | met trema: ë |
| deprecieren | depreciëren | met trema: ë |
| deputétje | deputeetje | met -ee- ipv é |
| derdedaags | derdendaags | Bij samenstellingen met een naamvals '-n' blijft de 'n' behouden. |
| derdewereld | derde wereld | In samenstellingen: derdewereldland. |
| des gewenst | desgewenst | één woord |
| DES-dochter | desdochter | 'DES-dochter' is geschreven volgens de regels van 1995, 'desdochter' volgens de regels van 2005. |
| DES-dochters | desdochters | 'DES-dochters' is geschreven volgens de regels van 1995, 'desdochters' volgens de regels van 2005. |
| DES-hormoon | deshormoon | 'DES-hormoon' is geschreven volgens de regels van 1995, 'deshormoon' volgens de regels van 2005. |
| DES-moeder | desmoeder | 'DES-moeder' is geschreven volgens de regels van 1995, 'desmoeder' volgens de regels van 2005. |
| DES-moeders | desmoeders | 'DES-moeders' is geschreven volgens de regels van 1995, 'desmoeders' volgens de regels van 2005. |
| deskundigeschap | deskundigenschap | Enkele afleidingen zoals -achtig, -dom en -schap zijn een uitzondering op de regel dat de tussen -n regel alleen voor samenstellingen geldt. |
| desorientatie | desoriëntatie | met trema: ë |
| desorienteerde | desoriënteerde | met trema: ë |
| desorienteren | desoriënteren | met trema: ë |
| dessillusie | desillusie | Eén s, twee l's. Meervoud: desillusies. |
| DEUS | dEUS | Als een naamgever een bepaalde schrijfwijze heeft vastgesteld, moet men zich daaraan houden. |
| deuvenkater | deuvekater | Dit is een versteende samenstelling en krijgt daarom geen tussen '-n'. |
| deux pieces | deux-pièces | met streep ertussen en accentteken. |
| devieren | deviëren | met trema: ë |
| Devoon (tijdperk) | devoon (tijdperk) | Het woord waarmee we een historische periode benoemen of waarmee we de tijd indelen, krijgt een kleine letter. |
| dezerdagen | dezer dagen | Twee woorden. |
| diabolotje | diabolootje | met dubbele o |
| diaconieen | diaconieën | met trema: ë |
| diacritisch | diakritisch | |
| diarhee | diarree | Twee r's, geen h. |
| diarrhee | diarree | Géén h |
| Diaspora | diaspora | Met kleine letter. |
| diatomeeen | diatomeeën | met trema: ë |
| dichotomieen | dichotomieën | met trema: ë |
| dicht bevolkt | dichtbevolkt | Verbuiging: dichterbevolkt, dichtstbevolkt. |
| dicht slibben | dichtslibben | Vervoeging: dichtslibben, slibt dicht, slibde dicht, dichtgeslibd. |
| dichtbij gelegen | dichtbijgelegen | Verbuiging: dichterbijgelegen, dichtstbijgelegen. |
| dichtbij het huis gelegen | dicht bij het huis gelegen | Zodra er een zelfstandig naamwoord na een samengesteld bijwoord komt (bijwoord + voorzetsel eraangeplakt), worden deze gesplitst, want voor een zelfstandig naamwoord kan alleen een voorzetsel komen, geen bijwoord. |
| dichtgeslipt | dichtgeslibd | |
| dichtsbijzijnd | dichtstbijzijnd | |
| dichtsbijzijnde | dichtstbijzijnde | |
| dichtst bijzijnde | dichtstbijzijnde | Eén woord. |
| die-hard | diehard | Meervoud: diehards. |
| dieët | dieet | Meervoud: diëten. Afleiding: diëtist. |
| dieeten | diëten | Mert een ë |
| dieetpatient | dieetpatiënt | met trema: ë |
| dieetpatienten | dieetpatiënten | met trema: ë |
| Dienst Public Relations | dienst Public Relations | Soortaanduidingen van instaties en instellingen die niet bij de naam horen, worden met een kleine letter geschreven. |
| diensvolgens | dienvolgens | Geen tussen-s |
| diepzeeen | diepzeeën | met trema: ë |
| Dieselmotor | dieselmotor | Persoonsnamen in een samenstelling of afleiding krijgen een kleine letter. |
| dieten | diëten | Vervoeging: diëten, dieet, dieette, gedieet. |
| dietiek | diëtiek | met trema: ë |
| dietist | diëtist | met trema: ë |
| dietiste | diëtiste | met trema: ë |