Betuws

Dialecten > Gelderland > Betuws

Betuws bevat 47 gezegden, 747 woorden en 6 opmerkingen. Alle woorden zijn toegevoegd door onze bezoekers.

PDFLog in

47 gezegden

't was krekHet was net
allemael zeik op de schupgezwets in de ruimte
An beiese kante dernèveErnaast zitten
As lig achter Bure en as Bure afbraan ist allemoal asEen reactie op de opmerking als ik dat had geweten dan had ik.....
bes geloope me jouprettige samenwerking
Bet ie akkem aoi?Bijt hij als ik hem aai?
BlauwlappersCulemborgers
da doek drekdat doe ik zometeen
Da ge bedank sei da witte wah?Bedankt hoor
da ge nie kepot hageltbekijk het maar
da mok gin donderdat maakt niet uit
Da vain'k nie goe dao ge doa doe!Dat vind ik niet goed dat je dat doet!
De lip te lang late hangeJe mond voorbij praten
Die hed ut mos op de kopEen ouder persoon / bejaarde
Die is ok bij dun erste leuge nie gebarste!Als je een ander wil vertellen dat hij die persoon niet zomaar hoeft te geloven
ge mot er mar opkommejekunt het maar weten
ge mu goed eetevoldoende eten
gezai nog nie meej un riek te voeieregeen katje om zonder handschoenen aan te pakken
Goa d'ok meeGa je ook mee?
hedde dr al un botje inkun je hem al omhoog krijgen
hij laot een wijndhij laat een wind
Hijs luppesHij is komen lopen
ik bin zo muui as an moaiik ben doodmoe
ik goj noar de mert, en kop een koeik ga naar de markt, en koop een koe
ik hoor jou welik weet wat je bedoelt
in avuzoath zeggé wie alted moar dekke mó jein avezaath zeggen we altijd maar zo neuken moet je
k zai ut zoo zat as gespege spekergens beu van zijn
kiek uut je duppelet op!
krek ut ègustuprecies hetzelfde
krek wak wouprecies wat ik wou
Krek wak wou en nou hektPrecies wat ik wilde en nu heb ik het
kwijt of net se wijdevengoed / je kunt het proberen
Moak gin deiningRakel het niet op
Motte goan hooie?Heb je haast?
nie gepies tog nahtniet geplast en toch nat
peere breekeeen pereboom uitdunnen
ruke as een ullingstinken als een otter
vanwie zai de gai dr eenwie zijn je ouders
vur de voetuvopvan voor af aan
wa hâk ou gezeedwat heb ik je gezegd
wa zinde gij?wat zeg jij?
wa'n wèèrwat een weer
Witte geit Drie kraaien.Weet jij het Drie keer raden.
Zal ik oe voor de kopke beuke?Zal ik je voor je bek slaan?
Zeit ge nou helemaal van de pot gerukt!Ben je helemaal gek geworden!
zied is in de reis te kommehet wordt tijd dat je gaat
Zu maoken mien de pies nie lauZe krijgen mij niet gek

747 woorden

duk vaak
gin geen
keuje varken
leer ladder
mien mij
mit met
Ok Ook
prizzident president
veur voor
zoeg zeug
'k la me deur jouw de zèk nie lauw make!Ik laat me door jou niet gek maken!
'K zij benijdIk ben benieuwd
's Mers / 's mergus / 's maargens's Morgens
't eiguste't zelfde
' t veenveenendaal
à ge dà mar witals je dat maar weet.

A

A'j sprauwe joag h'j korseals je spreeuwen jaagt heb je kersen
aaiereieren
aauweoude
AddeAls je
adde esals je eens
AgtAcht
ajuu (s) tot ziens
allemaolallemaal
allemoalallemaal
allinnigalleen
altiedaltijd
altoosvandaag
andievieslaujRauwe andijviestampot
aonaan
aon de kant) opzij
aon de klumpkes kuj zien of de kijnder tuus zienaan de klompen kun je zien of de kinderen thuis zijn
aonbelleaanbellen
aontrekkeaantrekken
aordigaardig
aordighetaardigheid
AovendAvond
AppelAppels
appelemoesappelmoes
ArtesoepErwtensoep
asals
AuweluiOuders
âvasalvast

B

badjassebadjassen
BaggergatHaalderen
baibij
bargberg
batsplatte schop
beestkoe
bejaordebejaarde
bekântbijna
BelderenKlieren
beldingTelefoon
bellebellen
benijdbenieuwd
Besse plokkeBessen plukken
Bèt ie a'k um aij?Bijt hij als ik hem aai?
betaoldbetaald
BeusekomBeusichem
bezuukbezoek
bietjebeetje
binben
binde thuisben je thuis?
BisdeBeesd
BistBeesd
BlaagKind
bléhreschreeuwen
blèreschreeuwen
Blieve oa'jemeBlijven ademen
bochvieze drank
boengzebonze
boeremoesboerenkool
boezeroenoverhemd
bogonkruid
bojembodem
boksbroek
boltjeborrel
bongerdboomgaard
botterboter
broedselenjonge mensen die voor het huis zorgen
brommertbromfiets
bruurbroer
bukseboeren
BunderHectare
buure-verstaandboerenverstand
Buurekulboerenkool

C

cb tjecitroen brandewijn
Ceej DuuzendC1000

D

d'rnusernaast
Dadat
da doek zodat doe ik zo
Da glimt als een hondekulleke in de moaneschainDat glimt mooi
da hedde gij gezeet!dat heb jij gezegd!
Da kom nie zo nauwHet komt nu niet goed uit
Da leej op toafelDat ligt op de tafel
da sedde gij!dat zei je ja!
da vuugt welhet voelt goed aan
da w'ik niedat weet ik niet
da'kdat ik
da's mijn keinddat is mijn kind
da's weitVer weg
Dâh ge bedank zai, da witte wâh!Bedankt!
dakhaespoes, kat
daorbijdaarbij
Darr'pDorp
dartigdertig
dat staat er gelp bijFris jong groen gewas
dauwelentreuzelen
De Me'kâântDe Markant
De meuleDe molen
de waai ut gaonvreemdgaan
deejdeed
DejlDeil
deriedrie
dernmeisje
Dern, meskeMeisje
dernje, meskemeisje
deurdoor
deurdrongdoordrong
deurslagvergiet
deusdoos
deuzedozen
die hej ok vuraan gestaan me utdeleiemand met grote borsten
die is kassie wijledie is dood
dieje hedde bats gevretedie heeft klappe gekregen
diekdijk
dieredieren
DijnsdagDinsdag
dimdammenernstig ergens over nadenken
dinkedenken
DjènMeid
djenmeisje
djenjepuberend meisje
doardaar
doar hejum zitteexact waar het over gaat
dochdacht
DojewertDodewaard
drekzo dadelijk
drekstraks
drekbakasemmer
drieje klumpkes1 meter
drinkedrinken
dukvaak
dukdikwijls
duk zatvaak genoeg
dukkervaker
DukskeDoekje
dumme toeht / dum keijnddomoor (kind)
duppertdomoor
durdoor
durpeldorpel
durrupdorp
DurslagVergiet
durupdorp
DuukskeDoekje
duundoen
DuuveDuiven
döpkedopje
èèguszelf

E

eerdaagsbinnenkort
efkeseven
ègewijseigenwijs
ÈggeltEchteld

E

eigeszelf
EigesteHetzelfde
ejnen
ÉjstEst

E

EkkesEven
ElsElst
endEend
EnspikEnspijk
ermenarmen
érnhemArnhem

E

ernstigheel erg
ErrekomErichem
errepelaardappel
erseerst
ers mar eteeerst maar eten
ersteeerste
estriekstoeptegel
éteeten

E

etenswaoreetenswaren

F

fieftigvijftig
FleisVlees
fleskeflesje
foeperen met de gardvrijen
frolliemeisjes
frommesvrouw

G

gaongaan
gardvishengel
gavelhooivork
gehuujgesjouw
geld opgeeveprijsopgave / offerte
geleedgelegd
GellemâlsehGeldermalsen
genooiduitgenodigd
genuuggenoeg
gerinnemeerdgerenomeerd
gerngraag
GeschejeGescheiden
gespoidgespit
GeutegatAanrecht
gewunstegewenste
gezeidgezegd
giestergisteren
gilliejullie
gingeen
ginder weitdaar ergens
gleskeglaasje
Goei ite, aj goi kapot.goed eten, anders ga je dood
goeiekopstegoedkoopste
goejegoede
goi.. van ik goi noar...' (huus) ga
gongging
gouwegouden
greepmestvrok
greispullen, artikelen
grejspul
gresgras
grutmoelpatser
grutstrots
GrutterGroter
gruundegroeide
gulliejullie (gij vorm)
gullie en hulliejullie en hun
GundVerderop
guntginder
GutKeuken

H

H' jijheb jij
ha 'khad ik
HaandHand
háándhanden
haauwehouden
haddehadden
Hai këëlHè toch
hai kjeeltjonge jonge
hallufumbrood half rogge / half tarwe
Hange - hong - gehonguHangen - hing - gehangen
haorescherp maken
haortjehaartje
harfstherfst
Hé nie noodigNiet noodzakelijk
he'j spei'j d'r nie ienHij lust graag een borrel
hebbehebben
heddeheb je
Hedde gijHeb jij
hedde gij et al geheurd?heb je het al gehoord?
hedde gullie da gedôan?hebben jullie dat gedaan?
heehelemaal
heemertophenert
heemertophemert
heenieniet waar
hééringharing
Hej't goed wies kapot?Ben je wel goed bij je hoofd?
HejjeHeb je
helemaolhelemaal
herfstkouwherfstkoude
heurhoor
heurhaar
heuzeopheusden
hij lotsthij duimt
hingegaonheen gegaan
hoanhaan
Hoe hiete gai?Hoe heet je?
hoenderikkersenplukmand
hoenderikfruitmand, mand om kersen te plukken
hofoprit
hofoprit (eigen weg)
hortjepoosje
HortjeKorte periode
HòsHaast
hosbijna
houdoe / hoiedoei
houte moel dighoud je mond
houw je wôh?tot ziens he?
HouwjeDoei
HuessenHuissen
hughelling
hukke muttewelke wil je
hulhuuzehulhuizen
hulliehun
hulliehen
hurdeHoorde
husbijna
hustighaastig
huujemet spullen sjouwen
huukskehoekje
huulbessemstofzuiger
huulehuilen
huunthonden

I

ienin
IezendOntzettend
IJselijkTof
ik verstee oe nietik versta je niet
imtmier
inpakkeinpakken

J

jaorjaar
joarejaren
jongjongen
juinui
jungskejongetje
JuustemJuist!
JuutePolitie

K

kaeskaas
karkkerk
karrekekarretje
karsekersen
kâs kepothelemaal kapot
Kâs onneuzelHeel erg dom
katshelemaal
kèeskaas
keie rijfengrind harken
kelderzoegzilvervis
kelderzoegpissebed
kemediaantComediant
KepotDood
KepotgaanDoodgaan
kerse kerenspreeuwen jagen
kêstreKesteren
KeujeVarken
KeujesVarkens
KeujesgatAngeren
kiekenkijken
kiendkind
kiepkip
kiepekuikenkuiken
kijnderkinderen
kijntkind
KjâlVent
kjalmeneer
kjalman
kjarsboomkerstboom
kjéach
kjeljongen
kjelkerel
kjelvent
kjersgevuulkerstgevoel
kjerspakkettekerstpakketten
klanteklanten
KlokkenverkoperRhenenaar
KnienKonijn
KnijnKonijn
knoasmug
knoebelskruisbessen
knoeperskruisbessen
KoejKoeien
koerkeliefkozen
kollufmoestuin
kommedierecommanderen
KooiAcquoy
kopekopen
kork-evezeetkerk-avezaath
KorsenKersen
kotsespugen
kotsenspugen
kouwkoude
kouwe kaantschoonfamilie / aangetrouwde familie
krangsbinnenstebuiten
KraollekesBlauwe druifjes
krejjekraaien
krekprecies
kreknet
krèk geraoiegoed geraden
krek wa'k wouw zeg!dat is precies wat ik wou!
krek wak wauw en nou hek étprecies wat ik wilde en nu heb ik het
kreusklokhuis
kreusdonderjagen / vervelend doen
krotebieten (rode)
kruiperspercieboon
krösselskinderen
KuilenburgCulemborg
kulkenboeren
KullekeKokhalzen
kumkomt
kunkunt
kurperoalkorporaal
kursu kjerseKersen
kurterkort
KuukegoasKippengaas
kuukskekoekje
kwaaierenspugen
kwamekwamen
Kwartjesvolkkoopjesjagers
kwertjekwartje

L

lange lummelfrikandel
laotelaten
lèèndelijf
leerladder
leggeleggen
léhveleven
lekkenlikken
LekkerKim
lertjeladdertje
leslaatst
leskelijst
lestelaatste
leveleven
Lieder buiMelige bui
LiederenKlieren / vervelend zijn
linksumlinks om
LomperikOmmundigerd
loploop
lopelopen
losopen
lupsloops
lurkedrinken
lustereluisteren
luustereluisteren
luxluxe

M

makmaakt
makmaak
makemaken
marmaar
MarlingMerel
mauwezeuren
meejmee
meggiemeisje
mèkemeisje
mekieremankeren
mennekejongetje
mérmorgen
MerlingMerel
mètmarkt
meugmocht
MeuleMolen
meziekmuziek
mienmijn
mienmij
minsmens
minsemensen
mitmet
moandagmaandag
moandagemaandagen
moarmaar
moekemoeder
moetma (moeder)
moetma
moikebezig zijn, doen
mosmoest
MotMoet
mot gemoeten jullie
mot jemoet je
mottemoeten
motte kukwil je een koek

N

naogevenageven
naoh de hap's middags
neulezeuren
Nie goetZiek
nie woarniet waar
nijnieuw
nij jaornieuwjaar
nijenieuwe
nije boxnieuwe broek
NimwégeNijmegen
noarnaar
nóldnaalden
noldnaald
nôle (Oosterhouts) zeuren
nornaar
numenoemen
NuuroEuro

O

oanaan
oavensteenfabriek
och gèrmach gut, wat erg
oeje
oewuw
okook
olliejullie
OmmundigerdLomperik
onderleslaatst
onstraandBrutaal
ontvies
onte vuilukviespeuk
Op kiep zitteZwanger zijn
op zo'n wijsop zo'n manier
opperhoop, berg
ostroutoosterhout
out en neijoud en nieuw
ouweoude
overstuurover de datum

P

pak slaagros
PanderenPannerden
pannekespannetjes
paorpaar
peeje me juinwortel / ui stamppot
peeje me juinhutspot
peerdPaard
peerdenpaarden
PerdPaard
PèrdePaarden
pèrepluparaplu
pieperaardappel
piepers jassenaardappels schillen
pierikperzik
pjetpaard
PliesiePolitie
plisiepolitie
PoelekusKinderhandjes / voetjes
poelepetoatparelhoender
polderuiterwaarden
praotjepraatje
pregramprogramma
prizzidentpresident
Proaten.Praten.
pruumpruim
pruuveproeven

R

rabbekitsRavenswaay
radiopregramradioprogramma
raivenharken=rijven
raokeliezerpook
rechtsumRechts om
reefkoekaardappelkoekjes
relaosiesrelaties
richtkort
richterkorter
riekjmestvork
RiepRijp
riezeuitvallen (naalden van kerstboom)
riezeuitvallen
RijsikRijswijk
rijvenharken
rikraaijegissen / raden
ristvreitherchinees
rospak slaag
rotrat
rullekerolletje
rusrust

S

saamsamen
SanderendaagsMorgen
SanderendaagsDe volgende dag
SarremondZoelmond
schandschande
schelschil
schevierigonopgevoed
schijneschijnen
schorteslettheedoek
SchotsletVaatdoek
SchottesletVaatdoek
schrauwehuilen
schrauwenschreien
schrèèkeschreeuwen
schrijveschrijven
schulkschort
schumenzoeken
schuppenschoppen
schutse rijeschaatsen
Schutse rijeSchaatsen rijden
Se ha van mij wel mee gemaggenZe had van mij wel mee gemogen
sersjantsergeant
Sjenkenplagen
sjenkenruziën, vervelen
sjenkenzeuren
skuppenschoppen
slaaisla
slaginrit
slekke duppe greislakken doppen spul
sleupenslepen
slimerg
Slinger om de moelStamppot zuurkool
slinger om de moelandijviestampot
sloeksloatandijviestamppot
slungel om de moelstampot andijvie
smerrigvies, smerig
SmoelMond
snaksgrappig, geinig
sneijjsneeuw
SnelbeindersSnelbinders
snerterwtensoep
snoks of lúk (WestBetuws) leuk
snolsnoep
snollesnoepen
snuupkesnoepje
soebelesabbelen
sokkehouwersSchoenen
speegespugen
speulespelen
spiekerboksspijkerbroek
spietsespugen
SpijgeOvergeven
spoaienspitten (grondspitten)
spoajspade / tuingereedschap
sprauwe heujenspreeuwen jagen
sprietsespugen
sprokespraken
SpullekePerceel
stade gij vor oe eeigewerk je voor jezelf
stadse keievreihterstadsbewoner
stampottestampotten
staonstaan
steggelenvalsspelen
StekbêseKruisbessen
steltstandaard (van een fiets)
stierestieren
stimpstampandijviestamppot
stoomerijden (moter aangedreven)
stoomfietsmotorfiets
straandstrand
striekiezerstrijkijzer
striemelenoudere die rond scharrelt
striemelenvan alles wat, een beetje aanrommelen
stukskestokje
stukskestukje
stuuvendestuivende
supermertsupermarkt

T

TaantTanden
taskopje
tassetassen
tege kommetegen komen
temeezometeen
temekeszo dadelijk
teutetraag bezig zijn
ThielTiel
thuusthuis
tiedtijd
tijleen voor (zoals bij ploegen)
totot
toegewunsttoegewenst
toeksergrote knikker
toevuugtoevoeg
ToffelTafel
touwketouwtje
TrigTricht
trosbesrode bes
trugterug
trulerollen
tuiketouwtje
tuusthuis
tuutkip
tuut, builzak
twaejtwee
twentigtwintig

U

uitkijkeuitkijken
uitzukeuitzoeken
umom
umdaomdat
un bietjeeen beetje
un endeen eind
un kies me erpeleen kist met aardappelen
un lepke van de merteen lapje van de markt
uthet
utnoduginguitnodiging
uuteindelikuiteindelijk

V

vaan wie zeide gij dr eeinwie zijn je ouders
vahdvader
vallevallen
Van de merregeVanmorgen
Van wie zaide gai dr eejn?wie zijn je ouders
vâtpa
vattennemen
verbaindingVerbinding
verdriefverdrijk
vergeeldegeelde
VerkainsenDementeren
verrèkverdraaid
verrigklaar
verstoppelenverstoppen
verzuukverzoek
veulveel
Veul bunder wènig klompjusZe zitten flink in de slappe was
veul heil en zége in 't nijjaornieuwjaarswens
VeulachtigDikwijls, vaak
VeulachtigVaak
veulalveelal
veulevele
veurvoor
veurgoedvoorgoed
veurnaomelijkvoornamelijk
vjertigveertig
vluukevloeken
voijfvijf
votjepersoon { voor jou bekend )
vragomheining
vraigemaktvrijhouden / vrijmaken
vrammesvrouw
vriendevrienden
vriendelikvriendelijk
vrulliedames
vulleveulen
vurvoor
vurbijvoorbij
vurkvork
vuulboos, kwaad
vuulekvuilak

W

Wa
Wat (Als vraagwoord)
Wa 'kWat ik
Wa ons lúk lekWat ons leuk lijjkt
waaiweide
waffekewelke
wagewagen
Wâh seej tie?Wat zei hij?
waiwij
wainterbaantwinterbanden
wak woldewat ik wilde
Wâkker wurreWakker worden
wamespak slaag
waorwaar
waor heddet overwaar heb je het over
WaotergatDoornenburg
Wartoch, he
warheidwaarheid
warkwerk
we gaonwe gaan
weerdebonwaardebon
WegkeilenWeggooien
weitebroodbruin brood
wejewartwilgenbos
welzienwelzijn
werdwaard
wierwordt
wierrewerden
wijnterwinter
wirweer
witweet
wit ik veulweet ik niet
wit ik veulweet ik veel
WoagenijngenWageningen.
wôh?toch?, he?
wojenojeWadenoyen
wortel mè juinhutspot
wuilespuberende jongen
wuilusonnozele hals
wurstworst

Z

zaide gek kjâl!Ben je mal!
zaide thuis?ben je thuis?
zak roaie?zal ik raden?
zatgenoeg
zeddenzeggen
zeezeg
ZeejtZegt
zeggezeggen
zeik op de riekgezeur over onbelangrijke zaken
zeuventigzeventig
zeverenkwijlen
Zeverenzeuren
zienzijn
zoakezaken
zoegvarken, zeug
zoegzeug
zoependrinken
zoerekoolzuurkool
zukkezulke
zulvoergoot
zulliezij
zuukezoeken
zwatbijna, zowat
zörgzorg

6 opmerkingen

  1. Het verkleinwoordje wordt in het Betuws gemaakt door -ke, -ske, -eke achter het woord te zetten. In het Overbetuws komt er dan, net als het Duits, een Umlaut op de laatste lettergreep. In het Nederbetuws komt er géén Umlaut op.
  2. Inderdaad, in het oosten van de Betuwe wordt het woord verf uitgesproken als 'varef' terwijl dit elders in de Betuwe wordt uitgesproken als 'verref'
  3. Ooit in de 18e of 19e eeuw verzonnen door gevoelige Bosschenhoofdse en Kruislandse dansers en minstrelen die het niet zo hadden op vegetariers. Deze mensen schijnen ook pindakaas te hebben uitgevonden
  4. Oost-Betuws / Over-Betuws lijkt erg op Nijmeegs / Arnhems terwijl bij Tiel verder naar het westen veel Utrechtse invloeden doorklinken. Van 1 Betuws dialect kan daardoor niet gesproken worden, daarvoor is de regio te groot. Rotterdams en Haags kunnen tenslotte ook niet tot 1 dialect gerekend worden.
  5. Over het algemeen kunnen meestal de volgende regels worden toegepast op het Betuws:

    (Nederlandse uitspraak) (Betuwse uitspraak)
    -aa- -ao-
    -oor- -eur-
    -ind- -ijnd- of -iend-
    -ij- -ie-
    -er- -ar-
    -ee- -i- (of eigenlijk een klinker tussen de i en de ee in)
    -oe- -uu-
    -ui- -uu-
    -ieuw- -ij
    -eeuw- -ij
    -o- -u-
    De -t aan het eind van een woord en de -l- in het midden van een lettergreep verdwijnt.
  6. als in ' heb je er ook een die andersom is?' ' hedde ok un ânderzumse?'